Miễn thuế suất ăn học đường, y tế: Lợi ích xã hội lớn hơn nhiều so với số thu ngân sách giảm

Chiều 23.10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại Tổ, cho ý kiến về: Dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân; Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương

Cho ý kiến với dự án luật hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, trước đây, công tác quản lý ngân sách nhà nước và đầu tư công được thực hiện theo hai luật, gắn với chức năng quản lý của Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Sau khi hai bộ được hợp nhất, việc tiếp tục hoàn thiện, thống nhất các quy định pháp luật là hết sức cần thiết, bởi cả chi đầu tư công và chi thường xuyên đều liên quan đến quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên thảo luận

Theo Thủ tướng, dự thảo luật tập trung vào một số nội dung lớn, trước hết là tiếp tục khẳng định vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, đồng thời kế thừa các quy định về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.

Đối với bốn khoản thu phân chia gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường, dự thảo luật quy định tỷ lệ phân chia sẽ được Chính phủ trình Quốc hội quyết định đối với từng nhóm địa phương, theo định hướng ổn định lâu dài.

Dự thảo cũng bổ sung nguyên tắc khi ban hành chính sách, chế độ phải đánh giá đầy đủ tác động, xác định rõ nguồn lực và khả năng cân đối ngân sách của từng cấp.

Thủ tướng nhấn mạnh, trong những năm vừa qua, tỷ trọng thu của ngân sách trung ương đã giảm khá mạnh, ảnh hưởng đến việc bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương. Trong khi đó, ngân sách trung ương phải thực hiện những nhiệm vụ chi quan trọng trong các lĩnh vực then chốt, hỗ trợ các địa phương triển khai công trình, dự án trọng điểm, đồng thời hỗ trợ những địa phương còn khó khăn.

“Nếu không bảo đảm được vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương thì Chính phủ và Quốc hội sẽ rất khó điều hành, thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Đặt lợi ích xã hội lên trên số thu ngân sách

Đề cập đến việc sửa đổi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân, đây là những nội dung nhằm thể chế hóa các Nghị quyết số 71 và 72 của Bộ Chính trị, Thủ tướng dành thời gian làm rõ chính sách miễn thuế đối với doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh cung cấp suất ăn cho các cơ sở giáo dục và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Theo Thủ tướng, số thu ngân sách từ thuế thu nhập doanh nghiệp đối với nhóm doanh nghiệp này không lớn. Bộ Tài chính đang tiếp tục rà soát, tính toán cụ thể. Tuy nhiên, Thủ tướng nhấn mạnh, “ý nghĩa và lợi ích xã hội mà chính sách mang lại lớn hơn rất nhiều so với số thu ngân sách được miễn, giảm".

Phiên thảo luận tại Tổ 3 chiều 23.10

Về khả năng kiểm soát, Thủ tướng cho rằng, với hệ thống hóa đơn, chứng từ tài chính hiện nay, hoàn toàn có thể xác định, “bóc tách” các khoản chi phí đầu vào, đầu ra của doanh nghiệp, bảo đảm chính sách được áp dụng đúng đối tượng. Mục tiêu của chính sách là góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh và học sinh.

Tuy nhiên, Thủ tướng lưu ý, việc miễn thuế không được làm ảnh hưởng đến yêu cầu bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm. Đây vẫn phải là yêu cầu ưu tiên hàng đầu, được thực hiện theo các quy định pháp luật có liên quan.

Liên quan đến chính sách thuế đối với đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng, Thủ tướng bày tỏ tán thành với các ý kiến của đại biểu Quốc hội, đồng thời cho biết sẽ chỉ đạo Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phối hợp rà soát.

Theo đó, cần làm rõ khái niệm đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng; phân định cụ thể đối tượng, thời điểm và mức thuế suất áp dụng, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với Luật Đất đai, tránh chồng chéo và có tính khả thi trong thực tế.

Bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả

Về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), Thủ tướng cho biết, một trong những yêu cầu quan trọng là phân định rõ phạm vi điều chỉnh của Luật Đấu thầu và các quy định pháp luật chuyên ngành. “Đây là một trong những vấn đề vướng mắc lớn nhất trong thực tiễn, nhất là ở các lĩnh vực y tế, khoa học, công nghệ và năng lượng”, Thủ tướng nói.

Do đó, dự thảo luật đã quy định theo hướng những hoạt động đấu thầu thông thường thực hiện theo Luật Đấu thầu; đối với các hoạt động có tính chất đặc thù của từng ngành, lĩnh vực thì áp dụng quy định của pháp luật chuyên ngành có liên quan.

“Đây là điểm quan trọng cần được làm rõ để tránh chồng chéo, vướng mắc trong quá trình thực hiện”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Dự thảo luật tiếp tục trao quyền và nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc quyết định các hoạt động đấu thầu, mua sắm, đồng thời phải bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả. Dự thảo luật làm rõ hơn các hành vi bị nghiêm cấm, thẩm quyền xử lý vi phạm và trách nhiệm của các bên trong hoạt động đấu thầu.

Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo rà soát các quy định về bảo đảm cạnh tranh, mua sắm tập trung, đồng thời nghiên cứu cơ chế mua sắm trực tiếp đối với bệnh viện, cơ sở y tế và một số lĩnh vực đặc thù nhằm giảm khâu trung gian, tiết giảm chi phí.

Cùng với đó, cần có cơ chế xử lý phù hợp đối với các tình huống cấp bách, đặc biệt là những trường hợp liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của nhân dân.

Nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện pháp luật về đấu thầu, Thủ tướng cho rằng, các gói thầu rất đa dạng về tính chất, chủng loại, quy mô, ngành và lĩnh vực. Vì vậy, không thể có một quy định pháp luật bao quát hết mọi tình huống phát sinh trong thực tiễn.

Theo Thủ tướng, luật cần quy định những vấn đề chung nhất, mang tính nguyên tắc; đối với những nội dung đặc thù, cần giao Chính phủ và các bộ, ngành hướng dẫn cụ thể, bảo đảm linh hoạt, khả thi.

Thủ tướng cho rằng không thể có một quy định pháp luật bao quát hết mọi tình huống phát sinh trong thực tiễn

Đáng chú ý, Thủ tướng nhấn mạnh, hiệu quả của hoạt động đấu thầu không chỉ phụ thuộc vào hình thức lựa chọn nhà thầu mà còn phụ thuộc rất lớn vào năng lực, trách nhiệm và sự trung thực của người tổ chức thực hiện.

“Dù áp dụng hình thức đấu thầu hay chỉ định thầu, nếu người tổ chức thực hiện không trung thực, không khách quan, không vì lợi ích chung thì vẫn có thể xảy ra sai phạm”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Do đó, cùng với việc đơn giản hóa thủ tục, phải lựa chọn, bố trí những cán bộ có năng lực, phẩm chất, tinh thần trách nhiệm, thực sự trung thực, khách quan trong hoạt động đấu thầu. Đồng thời, cần tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát và hậu kiểm, đánh giá hiệu quả theo kết quả cuối cùng.

Theo Thủ tướng, điều quan trọng không chỉ là hoạt động đấu thầu đã tuân thủ đúng hình thức, quy trình hay chưa, mà còn phải đánh giá kết quả cuối cùng của gói thầu có đáp ứng yêu cầu về chất lượng, tiến độ và hiệu quả kinh tế hay không.

“Trách nhiệm cuối cùng vẫn là con người”, Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời cho rằng, hoàn thiện pháp luật về đấu thầu phải giải quyết đồng thời hai yêu cầu: tạo thuận lợi cho chủ đầu tư trong tổ chức thực hiện và kiểm soát chặt chẽ quyền hạn, trách nhiệm, phòng ngừa tiêu cực, lãng phí.

Thủ tướng khẳng định, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, hoàn thiện các dự án luật, bảo đảm vừa tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, vừa nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và sử dụng nguồn lực quốc gia.