Bộ GD&ĐT ban hành tiêu chí đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Thông tư số 94/2026/TT-BGDĐT ngày 3/11/2026 quy định tiêu chuẩn, tiêu chí và việc đánh giá mức độ triển khai thực hiện Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”. Thông tư có hiệu lực từ ngày 19/12/2026.

Đề án hướng tới mở rộng việc sử dụng tiếng Anh, không chỉ trong hoạt động dạy và học môn ngoại ngữ mà còn trong giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục, từng bước hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh thường xuyên, hiệu quả tại nhà trường.

Ba mức độ triển khai theo từng loại hình giáo dục

Thông tư quy định tiêu chuẩn, tiêu chí riêng đối với các loại hình cơ sở giáo dục, gồm giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học. Các nội dung được quy định tại Phụ lục I đến Phụ lục V, phù hợp với chức năng và đặc điểm hoạt động của từng loại hình.

Mức độ triển khai được chia thành 3 mức. Cơ sở giáo dục đạt Mức độ 1 khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của mức này. Muốn đạt Mức độ 2, cơ sở phải đáp ứng toàn bộ yêu cầu của Mức độ 1 và các tiêu chí bổ sung của Mức độ 2. Tương tự, Mức độ 3 yêu cầu đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của cả hai mức trước đó và những yêu cầu bổ sung.

Trường hợp chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Mức độ 1 thì chưa được xác định mức độ triển khai.

Đối với trường có phân hiệu, điểm trường, trường chính và mỗi phân hiệu, điểm trường được tính là một đơn vị triển khai Đề án. Mức độ chung của nhà trường được xác định trên cơ sở tổng hợp kết quả đánh giá của từng đơn vị.

Trường có từ 3 đơn vị trở lên phải có ít nhất 65% tổng số đơn vị đạt mức độ tương ứng trở lên. Trường có dưới 3 đơn vị thì tất cả các đơn vị phải đạt mức độ tương ứng trở lên.

Thông tư 94 cụ thể hóa hệ thống tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá, giúp các cơ sở giáo dục xác định mức độ triển khai, nhận diện những nội dung cần cải thiện và xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế. (Ảnh: Lao động)

Nhà trường được tự công nhận mức cao hơn khi đủ điều kiện

Một điểm đáng chú ý của Thông tư là cơ sở giáo dục được tự công nhận mức độ triển khai cao hơn ngay khi kết quả tự đánh giá cho thấy đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu, không phải chờ đến hết giai đoạn hoặc mốc rà soát của Đề án.

Theo quy định, người đứng đầu cơ sở giáo dục thành lập Hội đồng tự đánh giá, tổ chức thu thập, cập nhật và phân tích thông tin, dữ liệu, minh chứng; đối chiếu thực trạng với các tiêu chuẩn, tiêu chí để xác định mức độ đáp ứng.

Sau khi hoàn thành quy trình và xác định đủ điều kiện, người đứng đầu quyết định tự công nhận mức độ triển khai, đồng thời chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Kết quả được cập nhật trên hệ thống thông tin quản lý giáo dục và công khai theo quy định.

Việc tự đánh giá được thực hiện theo chu kỳ, gắn với hoạt động quản trị, quản lý và chuyên môn của cơ sở giáo dục. Hằng năm, nhà trường rà soát, cập nhật dữ liệu, tiến độ và những nội dung cần cải thiện. Tuy nhiên, việc rà soát này không đồng nghĩa với việc phải thực hiện lại toàn bộ quy trình tự đánh giá.

Không dùng kết quả đánh giá để xếp loại thi đua nhà trường, giáo viên

Thông tư cũng đưa ra những quy định nhằm hạn chế áp lực hồ sơ và bảo đảm quyền lợi của đội ngũ nhà giáo trong quá trình triển khai.

Theo đó, kết quả tự đánh giá, tự công nhận, kiểm tra và điều chỉnh mức độ triển khai không được sử dụng để xếp hạng, xếp loại hoặc làm căn cứ trực tiếp đánh giá, xếp loại thi đua đối với cơ sở giáo dục.

Đối với nhà giáo, kết quả đánh giá mức độ triển khai Đề án không được sử dụng làm căn cứ trực tiếp để đánh giá, xếp loại, bổ nhiệm, tuyển dụng hoặc xác định chế độ, chính sách, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Bên cạnh đó, thông tin, dữ liệu, hồ sơ và tài liệu đã được cập nhật, lưu trữ trên cơ sở dữ liệu ngành hoặc hệ thống quản lý của cơ sở giáo dục được khai thác, sử dụng chung, không phải cung cấp lại. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng trùng lặp hồ sơ trong quá trình tự đánh giá và kiểm tra.

Cơ sở giáo dục có trách nhiệm bảo đảm điều kiện, chế độ, chính sách theo quy định đối với nhà giáo tham gia dạy song ngữ, sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ giảng dạy. Đồng thời, nhà trường phải bảo đảm kinh phí bồi dưỡng, nâng cao năng lực ngoại ngữ cho giáo viên khi đây là yêu cầu bắt buộc thuộc trách nhiệm bảo đảm kinh phí của cơ sở giáo dục theo quy định.

Gắn đánh giá với kế hoạch nâng cao chất lượng dạy và học

Căn cứ kết quả đánh giá, các cơ sở giáo dục xác định những nội dung cần tiếp tục thực hiện, điều chỉnh nhiệm vụ và đưa giải pháp vào kế hoạch năm học, kế hoạch phát triển nhà trường hoặc các kế hoạch liên quan.

Các giải pháp có thể tập trung vào bồi dưỡng đội ngũ, phát triển học liệu, đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức hoạt động giao tiếp bằng tiếng Anh, tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị và hạ tầng công nghệ.

Việc triển khai Đề án cần phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, đặc điểm vùng miền, loại hình cơ sở giáo dục và năng lực đội ngũ. Đặc biệt, tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những địa bàn còn khó khăn, cần chú trọng các điều kiện bảo đảm, có giải pháp hỗ trợ phù hợp để học sinh được tiếp cận giáo dục tiếng Anh.

Thông qua hệ thống tiêu chuẩn, tiêu chí và cơ chế đánh giá theo từng mức độ, Bộ GD&ĐT hướng tới tạo cơ sở để các trường chủ động xây dựng lộ trình, từng bước mở rộng việc sử dụng tiếng Anh trong dạy học, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục.