Bỏ nghỉ hưu an nhàn, người cao tuổi Trung Quốc đua nhau đi du học

Nhiều người lớn tuổi ở Trung Quốc đang theo đuổi việc du học ở nước ngoài sau khi nghỉ hưu để hiện thực hóa ước mơ của mình. Ảnh: RedNote

Bà Qiu Lianru, 66 tuổi, là một trong những trường hợp như vậy. Năm ngoái, bà trở thành học viên của một chương trình ngắn hạn tại Đại học Nghệ thuật Bournemouth (Anh), sau khi nghỉ hưu. Thay vì lựa chọn cuộc sống nghỉ ngơi truyền thống, bà theo học các môn như thiết kế thời trang, in ấn, chế tác trang sức và nhiếp ảnh, đồng thời sinh hoạt trong ký túc xá sinh viên.

Theo bà, việc học mang lại sự thỏa mãn sâu sắc về tinh thần. “Tôi muốn bản thân tiếp tục tỏa sáng từ trong ra ngoài sau khi nghỉ hưu”, bà chia sẻ.

Do rào cản ngôn ngữ và những khó khăn trong việc chuẩn bị hồ sơ, bà lựa chọn các chương trình ngắn hạn thông qua một tổ chức tư vấn du học.

Đồng sáng lập tổ chức này, bà Zi Wenli - người cũng nghỉ hưu vào năm 2024 - đã thành lập một câu lạc bộ dành cho người cao tuổi muốn du học. Trong vòng một năm, tổ chức của bà đã hỗ trợ gần 300 người lớn tuổi tham gia các chương trình học ngắn hạn ở nước ngoài.

Các khóa học kéo dài từ 2 đến 4 tuần, với chi phí từ 20.000 đến 60.000 nhân dân tệ (tương đương 2.900 - 8.700 USD), chưa bao gồm vé máy bay. Để hỗ trợ học viên, tổ chức còn cung cấp phiên dịch và trợ giảng.

Một học viên lớn tuổi theo học một khóa về văn học Hy Lạp cổ đại. Ảnh: Douyin

Theo bà Zi, một buổi phát trực tiếp về du học dành cho người cao tuổi đã thu hút hơn 500 lượt tư vấn. Bà cho rằng nhiều người sau khi nghỉ hưu thường trải qua cảm giác hụt hẫng, trong khi việc bị gắn nhãn “người cao tuổi” đôi khi đồng nghĩa với sự bên lề trong xã hội.

Bà Qiu cũng thừa nhận, du học là giấc mơ thời trẻ chưa thể thực hiện do gánh nặng công việc và gia đình.

Xu hướng này không chỉ xuất hiện ở các tổ chức nhỏ lẻ. Nhiều đơn vị giáo dục quốc tế lớn cũng bắt đầu triển khai các chương trình dành riêng cho người cao tuổi, cho thấy nhu cầu đang gia tăng rõ rệt.

Theo bà Zi, hơn 85% khách hàng của tổ chức là phụ nữ - những người “có xu hướng hy sinh nhiều hơn cho gia đình và gần như chưa từng sống cho bản thân”. Phần lớn khách hàng thuộc nhóm thu nhập cao.

Ở góc độ học thuật, giới chuyên gia cho rằng xu hướng này gắn liền với đặc điểm của thế hệ người nghỉ hưu hiện nay. Phó viện trưởng Viện Giáo dục suốt đời Thượng Hải (Đại học Sư phạm Hoa Đông) nhận định, đây chủ yếu là những người hưởng lợi từ chính sách cải cách và mở cửa từ năm 1978, có trình độ học vấn tốt hơn và theo đuổi những mục tiêu sống đa dạng hơn. Ông dự báo giáo dục quốc tế dành cho người cao tuổi sẽ trở thành một cấu phần quan trọng của “nền kinh tế bạc” tại Trung Quốc.

Một người đàn ông Trung Quốc đã nghỉ hưu quyết định theo đuổi ước mơ học chơi đàn guitar. Ảnh: Douyin

Trong bối cảnh đó, áp lực từ già hóa dân số ngày càng rõ nét. Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới. Năm 2025, dân số từ 60 tuổi trở lên đã vượt 320 triệu người, tăng thêm 13 triệu so với năm trước, chiếm khoảng 23% tổng dân số.

Tỷ lệ này được dự báo sẽ vượt 30% vào năm 2035 và đạt đỉnh vào năm 2050, tạo sức ép lớn đối với lực lượng lao động đang thu hẹp.

Song song với đó, hệ thống giáo dục cũng đứng trước yêu cầu phải thích ứng. Theo các chuyên gia, các “trường đại học dành cho người cao tuổi” hiện nay chủ yếu cung cấp các khóa học mang tính giải trí, chưa đáp ứng nhu cầu học tập chuyên sâu và có tính ứng dụng cao.

Ngoài ra, tình trạng thiếu giảng viên toàn thời gian tại các cơ sở này cũng là một hạn chế đáng kể.

Trong khi ngày càng nhiều người cao tuổi tìm kiếm cơ hội học tập vượt ra ngoài biên giới quốc gia hệ thống giáo dục Trung Quốc đối mặt câu hỏi có thể chuyển mình đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu mới này hay không. Đây không chỉ là vấn đề giáo dục, mà còn là một phần trong bài toán lớn hơn về thích ứng với xã hội già hóa tại Trung Quốc.

Hồng Nhung