Bỏ thủ tục cấp phép, đưa phí trọng tải về 0 đồng với nhiều phương tiện thủy

Đưa phí trọng tải, lệ phí cấp phép về mức 0 đồng

Bộ Xây dựng vừa phê duyệt Đề án nâng cao giải pháp quản lý nhà nước thay thế thủ tục hành chính cấp phép và miễn, giảm phí, lệ phí đối với phương tiện thủy nội địa vào, rời cảng biển, cảng, bến thủy nội địa, khu neo đậu.

Đề án miễn phí trọng tải, lệ phí cấp phép khi không thực hiện cấp phép thủ tục phương tiện thủy nội địa cho phương tiện mang cấp đăng kiểm SI, SII, SIII, cùng phương tiện thủy chở khách mang cấp VR-SB chở khách hoạt động trong khu vực Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, Lan Hạ (Ảnh minh họa).

Đề án nhằm cắt giảm thủ tục hành chính liên quan đến công tác cấp phép phương tiện thủy nội địa, tiến tới từng bước hiện đại hóa nền hành chính gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, góp phần làm minh bạch hệ thống pháp luật, không tạo điều kiện để tình trạng tham nhũng tiêu cực (nếu có).

Đồng thời, mục tiêu lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm, động lực, mục tiêu của sự phát triển; lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo chất lượng phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước các cấp. Bảo đảm 5 rõ, "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ trách nhiệm", thúc đẩy, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân tham gia hoạt động kinh doanh.

Đề án còn nhằm nghiên cứu miễn, giảm thu phí, lệ phí với phương tiện thủy nội địa vào, rời cảng biển, cảng, bến thủy nội địa, khu neo đậu trong phạm vi cả nước, cũng như giảm một phần gánh nặng tài chính do giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp, người dân trong việc tuân thủ các quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh và cơ quan quản lý nhà nước nhằm tận dụng nguồn tài nguyên quốc gia để phát triển hoạt động đường thủy nội địa tại Việt Nam.

Theo đề án, bãi bỏ thủ tục hành chính cấp phép phương tiện thủy nội địa vào, rời cảng biển, cảng, bến thủy nội địa, khu neo đậu (không bao gồm các phương tiện mang cấp VR-SB; thủy phi cơ; phương tiện thủy xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh).

Thời gian áp dụng thực hiện từ ngày 1/7 để chủ phương tiện thủy nội địa có khoảng thời gian thực hiện lắp đặt thiết bị giám sát hành trình trên phương tiện theo quy định.

Đồng thời, bãi bỏ thực hiện thủ tục cấp phép cho phương tiện chở khách mang cấp VR-SB chở khách hoạt động trong khu vực Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, Lan Hạ, tuyến từ bờ ra đảo trong các Vịnh kín (trừ các tuyến thuộc đối tượng điều chỉnh của Thông tư số 16/2013 (đã được sửa đổi bởi Thông tư số 10/2024 quy định về quản lý tuyến từ bờ ra đảo trong vùng biển Việt Nam) với thời gian áp dụng là giai đoạn năm 2027 - 2028.

Cạnh đó, cắt giảm khoản thu lệ phí cấp phép phương tiện thủy nội địa vào, rời cảng biển, cảng, bến thủy nội địa, khu neo đậu và phí trọng tải phương tiện tương ứng với các loại phương tiện thủy nội địa được bãi bỏ thủ tục.

Cụ thể, đưa mức phí trọng tải, lệ phí cấp phép khi không thực hiện cấp phép thủ tục phương tiện thủy nội địa cho phương tiện mang cấp đăng kiểm SI, SII, SIII, và phương tiện thủy chở khách mang cấp VR-SB chở khách hoạt động trong khu vực Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, Lan Hạ, tuyến từ bờ ra đảo trong các Vịnh kín về bằng 0 đồng.

Giữ nguyên mức thu phí trình báo đường thủy nội địa. Không đề xuất bổ sung việc quy định mức thu đối với phí luồng, lạch đường thủy nội địa ban hành kèm theo danh mục Luật Phí và lệ phí.

Tăng cường kiểm tra, giám sát đảm bảo an toàn

Với việc bãi bỏ thủ tục hành chính cấp phép, đề án đưa ra nhiều giải pháp thay thế, phân rõ nhiệm vụ và trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp.

Trong đó, các cơ quan quản lý nhà nước thay đổi phương thức quản lý kiểm tra, giám sát kế hoạch hoạt động của tàu thuyền. Để kiểm soát an toàn thực tế của phương tiện, quy định việc kiểm tra sẽ bao gồm kiểm tra thường xuyên, kiểm tra đột xuất và theo kế hoạch.

Việc kiểm tra hoạt động của tàu thuyền tại cảng tập trung vào các nội dung chủ yếu gồm: điều kiện an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của tàu thuyền theo quy định; giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa của tàu thuyền, thuyền viên, người lái phương tiện theo quy định của pháp luật; việc chấp hành quy định về an toàn, an ninh tại cảng (với cảng có tiếp nhận phương tiện thủy nước ngoài); xếp dỡ hàng hóa, bố trí hành khách; thực hiện các quy định về phòng, chống cháy, nổ, phòng ngừa ô nhiễm môi trường, cũng như hoạt động khai thác của cảng.

Một trong những giải pháp quan trọng là xây dựng cơ sở dữ liệu về phương tiện, thuyền viên, người lái phương tiện đồng bộ với dữ liệu của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Cục Đăng kiểm Việt Nam, Cảng vụ và các đơn vị liên quan. Xây dựng hệ thống phần mềm công nghệ thông tin cho phép chủ cảng, bến thủy nội địa, khu neo đậu, chủ phương tiện, thuyền trưởng đăng nhập và khai báo thông tin.

Cơ quan quản lý nhà chuyên ngành quản lý hoạt động, hành trình phương tiện thông qua việc nhận dạng, định vị, chia sẻ thông tin giữa các tàu và bờ và xác định vị trí, hướng tàu (thông qua thiết bị giám sát hành trình), cũng như tăng cường phối hợp liên ngành giữa các cơ quan quản lý Nhà nước chuyên ngành và các cơ quan liên quan, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Các chủ cảng, bến thủy nội địa, khu neo đậu, người quản lý khai thác cảng, bến, khu neo đậu chỉ được tiếp nhận tàu thuyền vào hoạt động tại cảng đã được cơ quan có thẩm quyền công bố hoạt động theo quy định. Không tiếp nhận tàu thuyền không có giấy chứng nhận đăng ký, giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường hoặc có giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đã hết hạn sử dụng.

Các chủ cảng xây dựng nội quy hoạt động của cảng; niêm yết giá bốc xếp hàng hóa và các dịch vụ khác. Lắp đặt camera theo dõi hoạt động tại cảng và có đường truyền kết nối, chia sẻ tín hiệu đến bộ phận trực điều động của cơ quan quản lý, thời gian thực hiện chậm nhất trước ngày 1/7/2027.

Thiết bị xếp dỡ bảo đảm tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và phù hợp với kết cấu, sức chịu lực của công trình. Không xếp hàng hóa vượt quá tải trọng cho phép; không cho phép hành khách lên tàu thuyền quá số lượng quy định…

Đối với thuyền trưởng, người lái phương tiện, chỉ được cho tàu thuyền hoạt động xếp dỡ hàng hóa, đón trả hành khách tại các cảng được cơ quan có thẩm quyền công bố hoạt động theo quy định. Tuân thủ nội quy cảng và các quy định về phòng chống thiên tai, phòng chống cháy, nổ, sự cố môi trường; chấp hành Lệnh điều động của Cảng vụ trong các trường hợp khẩn cấp.

Cùng đó, phân công người trực ca để duy trì hoạt động của động cơ, thiết bị an toàn, thiết bị thông tin liên lạc. Trường hợp phát hiện trên tàu thuyền có người, động vật mắc bệnh truyền nhiễm hoặc thực vật có khả năng gây bệnh phải báo ngay cho Cảng vụ hoặc chính quyền địa phương nơi có cảng, cơ quan chức năng có liên quan và đưa tàu thuyền neo đậu tại khu vực riêng để có biện pháp xử lý.

Trong quá trình xếp, dỡ hàng hóa hoặc đón trả hành khách phải kiểm tra, chuẩn bị các điều kiện cần thiết bảo đảm an toàn lao động, nếu phát hiện dấu hiệu không an toàn, phải dừng ngay việc xếp, dỡ hàng hóa để có biện pháp khắc phục. Không xếp hàng hóa vượt quá kích thước của phương tiện, quá vạch dấu mớn nước an toàn, không nhận hành khách quá số lượng theo quy định.

Đặc biệt, các thuyền trưởng chỉ được cho tàu thuyền rời cảng khi tàu thuyền bảo đảm ổn định, điều kiện thời tiết, khí hậu thuận lợi. Thuyền trưởng, người lái phương tiện phải chịu trách nhiệm về sự an toàn, an ninh của hành khách, tàu thuyền khi rời cảng. Đồng thời, khi tàu thuyền bị trôi dạt hoặc bị thay đổi nơi neo đậu do các nguyên nhân khách quan, phải tiến hành ngay các biện pháp bảo đảm an toàn và báo cho Cảng vụ biết.