Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ giải trình 6 nhóm vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm

Tiếp tục Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, sáng 3/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Thừa ủy quyền Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo, đã giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu nêu.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ các vấn đề đại biểu nêu.

Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, nhiều ý kiến đại biểu tán thành sự cần thiết sửa đổi luật và xuất phát từ quyền lợi thực tế của người dân, doanh nghiệp. Trong đó, một số nội dung đại biểu quan tâm như: việc chuyển giao chức năng quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng không được ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; việc cắt giảm điều kiện kinh doanh phải đi kèm cơ chế bảo đảm chất lượng hoạt động giám định sở hữu trí tuệ.

Giải trình các vấn đề đại biểu quan tâm, Bộ trưởng khẳng định, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc tiếp thu, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội để chỉnh lý dự thảo. Đồng thời, làm rõ thêm 6 nhóm vấn đề mà đại biểu nêu.

Thống nhất đầu mối quản lý giống cây trồng

Nhóm vấn đề thứ nhất, về phạm vi sửa đổi, Bộ trưởng Vũ Hải Quân thông tin, Luật Sở hữu trí tuệ vừa được sửa đổi, bổ sung năm 2025 và đang trong giai đoạn triển khai mạnh mẽ. Được cấp có thẩm quyền cho phép, dự án luật lần này chỉ tập trung vào hai phạm vi sửa đổi.

Phạm vi thứ nhất, cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho việc đăng ký và xác lập quyền sở hữu trí tuệ. Dự thảo đề xuất cắt giảm 18 thủ tục hành chính và 5 điều kiện kinh doanh.

Phạm vi thứ hai, chuyển chức năng quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ, nhằm bảo đảm tính thống nhất và hiệu quả.

Nhóm vấn đề thứ hai, về ý kiến đại biểu đề nghị mở rộng phạm vi sửa đổi sang các vấn đề liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, Bộ trưởng cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục nghiên cứu, rà soát, tổng kết và đánh giá tác động. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ trình Chính phủ để sửa đổi, bổ sung các nội dung này trong những lần sửa luật tiếp theo.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết hoàn thiện các quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành để có hiệu lực đồng bộ với luật; không làm gián đoạn hoạt động hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Về việc chuyển giao chức năng quản lý giống cây trồng, Bộ trưởng khẳng định: "Bộ đã phối hợp rất chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong quá trình thiết kế nội dung. Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội để hoàn thiện quy định".

Nhóm vấn đề thứ ba, đồng bộ pháp luật và bảo đảm tương thích với Công ước quốc tế về bảo hộ giống cây trồng mới (Công ước UPOV). Theo đó, cơ quan soạn thảo sẽ phân định rõ nội dung thuộc phạm vi của Bộ Khoa học và Công nghệ và nội dung quản lý giống thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường. 

Không phát sinh thêm thủ tục cho người dân và doanh nghiệp

Liên quan đến nhóm vấn đề thứ tư, chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Bộ trưởng Vũ Hải Quân xác định, bản chất của việc chuyển nhượng là một giao dịch dân sự, chịu sự điều chỉnh của Bộ luật Dân sự và Luật Sở hữu trí tuệ.

Theo Bộ trưởng, quy định hiện hành đã có cơ chế xử lý khoảng trống giữa hai thời điểm: thời điểm hợp đồng có hiệu lực và thời điểm ghi nhận vào văn bằng bảo hộ, nhằm bảo vệ quyền của các bên. Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp thu, chỉnh lý để thống nhất quy định về chuyển nhượng quyền đối với giống cây trồng với chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp. Các nội dung chi tiết về thời hạn, tiếp cận thông tin sẽ được quy định cụ thể tại văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành sau khi luật được thông qua.

Nhóm vấn đề thứ năm, bảo đảm chất lượng hoạt động giám định sở hữu trí tuệ sau khi bãi bỏ điều kiện kinh doanh. Theo Bộ trưởng, chất lượng giám định sẽ được quản lý theo cơ chế hậu kiểm, thông qua nghĩa vụ cung cấp thông tin và cơ chế tự chịu trách nhiệm của tổ chức, cá nhân giám định. Các quy định về trình tự, thủ tục xử lý xung đột lợi ích và bồi thường thiệt hại sẽ được quy định chi tiết tại nghị định.

Nhóm vấn đề thứ sáu, điều khoản chuyển tiếp. Tiếp thu ý kiến đại biểu, Bộ trưởng thông tin, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, chỉnh lý để việc chuyển tiếp được rõ ràng, minh bạch, không tạo khoảng trống pháp lý, không bỏ sót trường hợp và không làm gián đoạn các quyền của tổ chức, cá nhân trong quá trình chuyển giao chức năng quản lý.

"Hồ sơ đã nộp, thủ tục đang xử lý sẽ được tiếp nhận, giải quyết liên tục, không phát sinh thêm thủ tục cho người dân và doanh nghiệp", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng cam kết hoàn thiện các quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành để có hiệu lực đồng bộ với luật; bảo đảm các quy định chuyển tiếp không làm gián đoạn hoạt động hợp pháp của tổ chức, cá nhân; đồng thời tổ chức hướng dẫn, tập huấn kịp thời khi luật có hiệu lực.