Bộ trưởng VH-TT&DL: Nhiều nét đặc sắc của nông thôn mai một do bê tông hóa

Thực trạng trên được Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đưa ra tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, chiều 6/8.

Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh.

Bà Lâm Thị Phương Thanh cho biết, trong quá trình xây dựng Luật, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã nghiên cứu, tham gia ý kiến với cơ quan chủ trì ở một số nội dung nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, đặc biệt là các quy định liên quan đến Luật Di sản văn hóa.

Về quy chế quản lý kiến trúc và thi tuyển phương án kiến trúc, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về việc xem xét tác động đối với cảnh quan văn hóa, không gian lịch sử, cũng như tính toàn vẹn, tính xác thực của di sản trong trường hợp điều chỉnh không gian kiến trúc, cảnh quan hoặc triển khai các dự án có khả năng ảnh hưởng đến khu vực di sản văn hóa.

Theo Bộ trưởng, trên thực tế, những vấn đề này diễn ra khá phổ biến, do đó cần được quan tâm, đặc biệt là các yếu tố liên quan đến tính toàn vẹn của di sản như chiều cao công trình, mật độ xây dựng, tổ chức không gian cảnh quan nơi công trình hiện diện ở khu vực đô thị và nông thôn.

Bà Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh kiến trúc có mối liên hệ mật thiết với phát triển đô thị và nông thôn.

Dẫn thực tiễn xây dựng nông thôn mới thời gian qua, nữ Bộ trưởng đánh giá mặc dù chương trình đã đạt nhiều kết quả tích cực, song cũng xuất hiện ý kiến cho rằng quá trình xây dựng có biểu hiện bê tông hóa quá nhiều.

Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho rằng nhiều giá trị nguyên gốc, nguyên trạng và những nét đặc sắc của nông thôn Việt Nam ở các vùng miền có dấu hiệu mai một do xu hướng xây dựng đại trà, rập khuôn theo hướng công nghiệp hóa.

Nhận định việc kiên cố hóa hạ tầng trong xây dựng nông thôn mới là cần thiết, song bà Lâm Thị Phương Thanh đề nghị đặc biệt quan tâm đến việc gìn giữ bản sắc văn hóa và bản sắc riêng của nông thôn Việt Nam ở từng vùng miền trong quá trình phát triển.

Đối với quy định về các công trình phải thi tuyển phương án kiến trúc, Bộ trưởng cho biết dự thảo Luật hiện quy định 3 nhóm công trình gồm: nhà ga hàng không quy mô đặc biệt, cấp I; công trình biểu tượng truyền thống văn hóa, lịch sử địa phương; các công trình quan trọng, tạo điểm nhấn.

Tuy nhiên, theo quan điểm của Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch, quy định này vẫn chưa thực sự bao quát đầy đủ bởi một số công trình không thuộc 3 nhóm này nhưng là các công trình có tính biểu tượng như các khu du lịch quốc gia.

“Hiện cả nước có 9 khu du lịch quốc gia và theo quy hoạch đến năm 2030 sẽ có khoảng 61 khu. Mỗi khu du lịch quốc gia đều có những công trình mang tính biểu tượng như trung tâm văn hóa gắn với đặc trưng vùng miền... Đây đều là những công trình có giá trị biểu tượng lớn, không chỉ đối với địa phương mà còn ở tầm quốc gia, góp phần thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế“, Bộ trưởng nói.

Từ thực tiễn đó, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đề nghị nghiên cứu bổ sung nhóm công trình có giá trị biểu tượng quốc gia trong các khu du lịch quốc gia vào danh mục đối tượng bắt buộc phải tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc.

Theo bà, quy định này sẽ góp phần nâng cao chất lượng kiến trúc, tăng tính sáng tạo và bảo đảm lựa chọn được những phương án có giá trị thẩm mỹ, văn hóa đối với các công trình mang tính biểu tượng quốc gia.