Bỏ tư duy 'cày ngày cày đêm': Học ít hơn, hiệu quả hơn với 'kỷ luật mềm'

Muốn đỗ đại học, chúng mình có thật sự phải 'cày' 12 - 15 tiếng mỗi ngày? Phía sau thành tích 29,75 điểm của Á khoa A00 Toàn quốc năm 2026 và Thủ khoa C00 tỉnh Đồng Nai lại là một công thức hoàn toàn khác: Chỉ 3 tiếng tự học mỗi ngày, nói không với 'học vẹt' và giữ vững 'kỷ luật mềm' để bền bỉ đến ngày về đích.

Bỏ tư duy "cày ngày cày đêm"

Trước những thay đổi của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027, không ít sĩ tử rơi vào hoảng loạn trước hình thức ôn thi độc hại như giải đề 15 tiếng mỗi ngày.

Trái ngược với lối học vắt kiệt sức, bạn Nguyễn Đăng Nhật (Học sinh lớp 12A1, Trường THPT Quốc Oai, Hà Nội), Á khoa A00 Toàn quốc năm 2026 với 29,75 điểm (10 Toán, 10 Hóa, 9,75 Lý), lại bứt phá nhờ chiến lược hoàn toàn khác khi chỉ dành vỏn vẹn 3 tiếng tự học mỗi ngày nhờ tư duy "kỷ luật mềm": Học ra học, chơi ra chơi.

 Bạn Nguyễn Đăng Nhật. Ảnh: NVCC.

Bạn Nguyễn Đăng Nhật. Ảnh: NVCC.

"Nhiều người nghĩ kỷ luật là ép mình ngồi lỳ ở bàn học và cắt sạch giải trí. Nhưng với mình, kỷ luật nằm ở sự cân bằng giữa hai việc ấy. Nếu thiếu đi những 'van xả' stress, bạn rất khó duy trì sức bền trên con đường ôn luyện. Mình vẫn có khoảng nghỉ giữa các giờ học, miễn là không để sự thoải mái nhất thời làm xao nhãng mục tiêu lớn." - Đăng Nhật bộc bạch.

 Phân cảnh Senku Ishigami làm thí nghiệm. Ảnh: Dr.Stone Wiki

Phân cảnh Senku Ishigami làm thí nghiệm. Ảnh: Dr.Stone Wiki

Bên cạnh các giờ học căng não, Đăng Nhật dành thời gian cho niềm yêu thích anime: "Mình thích nhất là bộ phim Dr. Stone với nhân vật Senku Ishigami, một thiên tài sở hữu trí tuệ siêu việt cùng niềm đam mê khoa học mãnh liệt. Đây cũng là hình mẫu hình lý tưởng mà mình hướng đến". Ngoài ra, để đạt hiệu suất tối đa trong 3 tiếng tự học, Đăng Nhật chọn cách đeo tai nghe bật nhạc để giữ vững phong độ bền bỉ suốt mùa thi mà không rơi vào trạng thái quá tải.

Thoát bẫy học "mì ăn liền"

Bạn có đang lựa chọn lối đi tắt bằng các mẹo bấm máy tính Casio ở môn Tự nhiên, hoặc chăm chăm học thuộc lòng từng trang sách ở môn Xã hội? Khi đề thi ngày càng chú trọng tư duy thực tế và tăng độ phân hóa, lối học "mì ăn liền" này đang khiến nhiều thí sinh rơi vào trạng thái "ngộp thở" trước những câu hỏi vận dụng cao.

Chia sẻ về bí quyết đạt điểm 10 tuyệt đối môn Toán và Hóa, bạn Đăng Nhật thẳng thắn: "Mẹo bấm máy tính chỉ giúp bạn về mặt tốc độ, còn hiểu bản chất mới cho bạn sự đa dụng. Khi phụ thuộc vào các bước bấm máy rập khuôn, bộ não chúng mình sẽ lười tư duy logic".

Hậu quả là khi đề thi biến tấu cách hỏi hoặc gài bẫy chống máy tính, bạn sẽ lúng túng vì không biết cách biến đổi tay. Chưa kể, việc nạp hàng trăm mẹo vặt rời rạc mà thiếu nền tảng gốc sẽ khiến bạn dễ bị loạn kiến thức khi bước vào giai đoạn luyện đề tổng hợp.

 Bạn Lý Thanh Lam. Ảnh: NVCC.

Bạn Lý Thanh Lam. Ảnh: NVCC.

Để chinh phục các câu hỏi phản biện 9+, Lý Thanh Lam đạt danh hiệu Thủ khoa C00 tỉnh Đồng Nai với tổng 27,75 điểm (Văn 8,75; Sử 10; Địa 9) chia sẻ: "Mình không học thuộc lòng hay suy luận mò mà thiếu lý thuyết vì điều này chắc chắn sẽ 'làm mình gãy' ở câu phân hóa. Với đề thi của các môn Xã hội, mình luôn dùng tư duy phản biện để giải quyết những câu hỏi hóc búa".

Bí quyết vượt qua áp lực điểm số

Với Thanh Lam, mỗi lần bị điểm kém, cô bạn không tự trách bản thân mà luôn tìm cách rà soát lại lỗi, lấp đầy lỗ hổng kiến thức.

Trong 3 năm cấp Ba, mình từng có lúc rớt phong độ thảm hại rồi mới bứt phá. Bạn đừng quá áp lực vì xuất sắc đến mấy cũng sẽ có người giỏi hơn nên chỉ cần mình tiến bộ hơn so với mình của ngày hôm qua là đủ.

Để tránh "cháy sạch năng lượng" sát ngày thi, đây là những phương pháp ôn tập mà teen 2K9 cần nằm lòng:

 Ảnh minh họa được tạo bởi AI.

Ảnh minh họa được tạo bởi AI.

1. Rèn phản xạ áp lực bằng cách "siết" thời gian

Việc chủ động đặt bản thân vào trạng thái áp lực khi luyện đề giúp bạn không bị "khớp" khi bước vào phòng thi thật. Bạn có thể chủ động bấm giờ giải đề ngắn hơn thời gian thực 10 phút để rèn tốc độ xử lý câu hỏi, tập trung cao độ và duy trì sự tỉnh táo.

2. Đọc kỹ đề để né bẫy

Việc gạch chân (highlight) các từ khóa quan trọng trong đề sẽ giúp bạn né tránh các bẫy diễn đạt và hạn chế tối đa lỗi sai. Ngoài ra, nếu còn thời gian, thay vì chỉ dò đáp án theo lối mòn cũ hãy giải quyết gọn gàng các câu dễ trước để tích lũy điểm số an toàn.

3. Lập dàn ý ra nháp

Nhiều sĩ tử thường bắt tay vào viết ngay vì sợ thiếu thời gian. Thế nhưng, bí quyết để đạt điểm số như ý là lập dàn ý ra nháp trước khi làm bài. Dành ra vài phút gạch đầu dòng các ý chính sẽ giúp bài viết của bạn có cấu trúc chặt chẽ, không bị lan man hay sót ý. Từ đó, bạn chỉ cần nương theo mạch tư duy đó để đào sâu phân tích mà không sợ "bí ý" giữa chừng.

Trà My (CTV Thử Thách Kim Cương - Đội All-Star)

Nguồn HHT: https://hoahoctro.tienphong.vn/bo-tu-duy-cay-ngay-cay-dem-hoc-it-hon-hieu-qua-hon-voi-ky-luat-mem-post1863804.tpo