Chỉ học 2 giờ mỗi ngày, nam sinh Việt Nam giành Huy chương Vàng Olympic Toán quốc tế năm 2026

Thất bại lớn nhất lại trở thành bước ngoặt

Một năm trước ngày bước lên bục nhận Huy chương Vàng IMO, Nhật Nam chưa từng nghĩ hành trình của mình sẽ khép lại bằng cái kết đẹp như vậy. Năm lớp 11, nam sinh tham dự kỳ thi học sinh giỏi quốc gia môn Toán nhưng kết quả chỉ là giải Nhì và điểm số của Nam không đủ để vào vòng TST (vòng chọn đội tuyển thi IMO).

Nguyễn Lê Nhật Nam, lớp 12 Toán 1, Trường THPT Chuyên Đại học Sư phạm thuộc Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Ảnh: NVCC

"Lúc đó em rất buồn và tiếc nuối. Em biết em làm chưa tốt vì tâm lý phòng thi không ổn, chiến thuật làm bài cũng chưa hợp lý.", Nhật Nam chia sẻ.

Điều khiến Nhật Nam day dứt hơn cả không phải một giải Nhì, đó là cảm giác bắt đầu nghi ngờ chính mình. Lần đầu tiên, cậu học trò từng luôn tự tin với môn Toán phải đối diện với câu hỏi: "Liệu mình có thực sự đủ năng lực?". Nhưng rồi, Nhật Nam nhanh chóng nhận ra bản thân không còn nhiều thời gian để nuối tiếc.

"Năm lớp 12 là cơ hội cuối cùng để em thi học sinh giỏi quốc gia. Em muốn có một cái kết thật đẹp cho quãng đời học sinh."

Vậy là nam sinh tự buộc bản thân gác lại mọi hoài nghi, không than phiền, không đổ lỗi mà chỉ tập trung thay đổi. Nhìn lại chặng đường đã qua, Nhật Nam cho rằng thất bại năm lớp 11 chính là cột mốc quan trọng nhất trong hành trình chinh phục Toán học của mình.

"Nếu không có lần thất bại đó, có lẽ em sẽ không nhận ra bản thân cần thay đổi nhiều đến như vậy."

Học ít hơn, nhưng học sâu hơn

Điều đầu tiên Nhật Nam điều chỉnh sau cú vấp năm lớp 11 không phải là tăng thời gian học. Ngược lại, nam sinh chủ động giảm thời lượng tự học xuống không quá hai giờ mỗi ngày. Thay vào đó là ngủ đủ giấc, rèn luyện sức khỏe và dành nhiều thời gian hơn để suy nghĩ về từng bài toán.

Nhật Nam (thứ 5 từ trái qua, hàng sau) cùng các bạn 12 Toán 1 và thầy chủ nhiệm Trương Trọng Khánh. Ảnh: NVCC

"Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia kéo dài ba tiếng, IMO kéo dài bốn tiếng rưỡi. Muốn làm tốt thì trước hết phải giữ được sự tỉnh táo trong suốt thời gian đó."

Theo Nhật Nam, học Toán không phải cuộc đua giải thật nhiều bài, điều quan trọng hơn là hiểu được ý tưởng cốt lõi phía sau mỗi lời giải.

"Đôi khi cả một buổi tối chỉ cần giải quyết một bài toán là đủ, miễn là em thực sự ngấm được cái hay của bài toán đó."

Nhưng thay đổi lớn nhất lại nằm ở một điều ít được nhắc đến trong hành trình chinh phục các kỳ thi học sinh giỏi, đó là sức khỏe tinh thần. Nam sinh cho biết từng chứng kiến không ít bạn bè, anh chị hay các em nhỏ bật khóc vì áp lực thi cử.

"Em không muốn bản thân trở thành như vậy, và cũng không muốn bất kỳ ai phải trải qua điều đó."

Với Nhật Nam, thành tích chỉ là kết quả của một giai đoạn, còn sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần và niềm yêu thích học tập mới là điều cần được gìn giữ lâu dài.

Tình yêu Toán học bắt đầu từ những giờ bố giảng bài

Ít ai biết rằng, trước khi lựa chọn gắn bó với Toán học, Nhật Nam từng có thời gian muốn theo đuổi Tin học. Nhưng tới cuối cùng, nam sinh nhận ra Toán mới là lĩnh vực phù hợp nhất với mình, cả về năng lực lẫn niềm đam mê. Lựa chọn ấy cũng được nuôi dưỡng từ chính gia đình, khi cả bố và mẹ của Nhật Nam đều là giảng viên Toán.

Nhật Nam cùng gia đình. Ảnh: NVCC

Ngày còn nhỏ, Nam thường ngồi nghe bố giảng bài cho học sinh. Chính những bài giảng năm ấy không chỉ gieo vào nam sinh tình yêu với những con số, mà còn còn gieo một ước mơ.

"Em luôn mong sau này sẽ trở thành một người thầy, truyền cảm hứng cho học sinh như cách bố mẹ vẫn làm."

Có lẽ vì vậy, sau khi hoàn thành chương trình phổ thông, Nhật Nam quyết định đăng ký vào ngành Sư phạm Toán, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Với nam sinh, được đứng trên bục giảng cũng là một cách tiếp nối những điều đẹp đẽ mà bố mẹ đã dành cả cuộc đời để theo đuổi.

Điều quý giá hơn một tấm Huy chương Vàng

Trong hai ngày thi IMO tại Thượng Hải, Nhật Nam nhớ nhất bài toán số 3. Ban đầu, nam sinh đoán sai đáp số nên đi chệch hướng. Phải mất khá nhiều thời gian, Nam mới tìm ra lời giải phù hợp và xây dựng được chiến thuật giải quyết bài toán.

Nhật Nam là 1 trong 2 học sinh của Việt Nam giành Huy chương Vàng. Kết quả của Nam góp phần giúp Việt Nam đứng thứ 5 (theo xếp hạng không chính thức) trong tổng số 119 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự kỳ thi. Ảnh: NVCC

Dù chưa kịp hoàn thiện toàn bộ lời giải, Nhật Nam vẫn xem đây là bài toán đáng nhớ nhất của kỳ thi. Bởi với Nam, Toán học chưa bao giờ chỉ là đáp án cuối cùng, điều hấp dẫn nhất nằm ở hành trình tìm kiếm lời giải.

Khép lại chặng đường học sinh bằng tấm Huy chương Vàng Olympic Toán học quốc tế, Nhật Nam không nhắn gửi các bạn trẻ cách học để đạt điểm cao. Điều nam sinh mong muốn là các bạn đừng để một kỳ thi định nghĩa giá trị của bản thân.

"Đừng quá đặt nặng thành tích nhất thời như thước đo năng lực của em. Thi cử luôn có yếu tố may mắn. Một kết quả chưa như mong muốn không có nghĩa là bạn không đủ giỏi."

Bởi theo Nhật Nam, huy chương rồi sẽ trở thành kỷ niệm. Điểm số cũng chỉ là những con số của một giai đoạn, chỉ có tri thức, sức khỏe và tinh thần không ngừng học hỏi mới là hành trang theo mỗi người suốt cuộc đời.