'Mở đầu vào, siết đầu ra' đại học: Sinh viên có thể bị loại giữa khóa?

Theo các chuyên gia giáo dục, đây là xu hướng phù hợp với quá trình tự chủ đại học và yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thay vì chỉ tập trung vào việc tuyển chọn khắt khe ngay từ đầu.

Đa dạng phương thức tuyển sinh không đồng nghĩa hạ chuẩn

Theo Bộ GD&ĐT, các trường đại học hiện được quyền tự chủ trong tuyển sinh, lựa chọn nhiều phương thức xét tuyển như: kết quả thi tốt nghiệp THPT, học bạ, đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, chứng chỉ quốc tế hoặc kết hợp nhiều tiêu chí.

Sinh viên có thể bị buộc thôi học nếu không đáp ứng yêu cầu. Ảnh minh họa: ChatGPT

Việc đa dạng hóa phương thức tuyển sinh giúp thí sinh có thêm cơ hội tiếp cận giáo dục đại học, nhưng không có nghĩa chất lượng đào tạo bị nới lỏng. Sau khi trúng tuyển, tất cả sinh viên đều phải học theo cùng chương trình và đáp ứng các chuẩn đầu ra của ngành đào tạo, không phân biệt trúng tuyển bằng phương thức nào.

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, thay vì "khó vào", các trường đang hướng đến việc tạo điều kiện cho nhiều người học tiếp cận đại học hơn, nhưng chỉ những sinh viên đáp ứng yêu cầu mới có thể tốt nghiệp.

Có thể bị buộc thôi học nếu không đáp ứng yêu cầu

Theo Quy chế đào tạo trình độ đại học do Bộ GD&ĐT ban hành, sinh viên có thể bị cảnh báo học tập, đình chỉ hoặc buộc thôi học nếu không đạt mức điểm trung bình tích lũy tối thiểu, không hoàn thành khối lượng tín chỉ theo quy định hoặc vi phạm quy chế đào tạo của nhà trường.

Tuy nhiên, việc buộc thôi học không diễn ra ngay sau 1 học kỳ có kết quả thấp. Trước đó, sinh viên thường trải qua nhiều bước như cảnh báo học vụ, tư vấn học tập, học cải thiện điểm, học lại hoặc kéo dài thời gian đào tạo để khắc phục những hạn chế.

Thực tế tại nhiều trường đại học cho thấy, mỗi năm vẫn có hàng trăm đến hàng nghìn sinh viên bị đưa vào diện cảnh báo học vụ do kết quả học tập không đạt yêu cầu. Một bộ phận trong số này sau đó bị buộc thôi học hoặc không đủ điều kiện tiếp tục chương trình nếu không cải thiện kết quả.

"Siết đầu ra" không chỉ ở điểm số

Theo phản ánh của nhiều trường đại học, yêu cầu tốt nghiệp hiện không chỉ dừng ở việc hoàn thành đủ số tín chỉ.

Ngoài điểm trung bình tích lũy theo quy định, sinh viên còn phải đạt chuẩn ngoại ngữ, chuẩn kỹ năng công nghệ thông tin, hoàn thành giáo dục quốc phòng và an ninh, giáo dục thể chất, thực tập, khóa luận hoặc đồ án tốt nghiệp tùy theo từng chương trình đào tạo.

Đối với nhiều chương trình chất lượng cao hoặc đào tạo theo chuẩn quốc tế, người học còn phải đạt trình độ tiếng Anh theo các chuẩn quốc tế mới đủ điều kiện xét tốt nghiệp.

Điều đó đồng nghĩa, dù hoàn thành toàn bộ các học phần chuyên môn nhưng nếu chưa đạt chuẩn đầu ra theo quy định, sinh viên vẫn chưa được cấp bằng tốt nghiệp.

Xu hướng tất yếu để nâng chất lượng đào tạo

Theo các chuyên gia giáo dục, việc chuyển từ "khó vào, dễ ra" sang "mở đầu vào, siết đầu ra" phù hợp với xu hướng của nhiều quốc gia có nền giáo dục phát triển. Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng coi trọng năng lực thực tế, các trường đại học phải bảo đảm người tốt nghiệp có đủ kiến thức, kỹ năng và khả năng thích ứng với môi trường làm việc.

Sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân. Ảnh: Xuân Quý/ĐBND

Đại diện nhiều trường đại học cũng khẳng định, mục tiêu của việc siết đầu ra không phải để tăng tỷ lệ sinh viên bị buộc thôi học, mà nhằm nâng cao ý thức học tập, khuyến khích người học chủ động rèn luyện năng lực trong suốt quá trình đào tạo.

Các chuyên gia khuyến nghị, ngay từ năm nhất, sinh viên cần xây dựng kế hoạch học tập phù hợp, theo dõi điểm trung bình tích lũy, hoàn thành đúng tiến độ các học phần và chủ động nâng cao trình độ ngoại ngữ, kỹ năng số.

Khi giáo dục đại học chuyển mạnh sang mô hình lấy chất lượng đầu ra làm thước đo, việc trúng tuyển chỉ là bước khởi đầu; khả năng tốt nghiệp đúng hạn và đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp mới là mục tiêu quan trọng nhất của người học.