Bộ Xây dựng bất ngờ thay đổi chủ đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam

Bộ trưởng Bộ Xây dựng vừa có quyết định giao Ban Quản lý dự án Thăng Long làm chủ đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam, thay cho Ban Quản lý dự án Đường sắt.

Chuyển từ đơn vị chuyên quản lý dự án đường sắt sang đơn vị quản lý cầu, đường

Theo quyết định này, Ban Quản lý dự án Thăng Long được giao lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam; chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ và giá thành. Đồng thời, đơn vị này có trách nhiệm chủ động làm việc với các cơ quan, tổ chức liên quan để tiếp nhận toàn bộ kết quả nghiên cứu đã thực hiện trước đó, tận dụng tối đa trong quá trình nghiên cứu và lập báo cáo.

Bộ Xây dựng yêu cầu việc chuyển giao phải bảo đảm liên tục, không làm gián đoạn công tác chuẩn bị đầu tư dự án. Các hồ sơ, tài liệu, kết quả nghiên cứu đã triển khai cần được rà soát, tiếp nhận đầy đủ để tránh lãng phí nguồn lực và thời gian.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam vẫn chưa chốt hình thức đầu tư sau khi một doanh nghiệp lớn xin rút lui. Ảnh sử dụng công nghệ AI. Ảnh: V.LONG

Trong khi đó, Ban Quản lý dự án Đường sắt có trách nhiệm hoàn thành các thủ tục cần thiết và ký kết hợp đồng đối với nhà thầu gói thầu VT - 01: Tư vấn quản lý dự án giai đoạn chuẩn bị của tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam. Sau khi hoàn tất, toàn bộ nội dung liên quan sẽ được bàn giao cho Ban Quản lý dự án Thăng Long tiếp tục thực hiện.

Ban Quản lý dự án Thăng Long là đơn vị trực thuộc Bộ Xây dựng, hiện đang được giao làm chủ đầu tư hoặc điều hành quản lý nhiều dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông như cầu, đường bộ và đường sắt. Gần đây, đơn vị này được giao quản lý dự án nâng cấp, mở rộng sân bay Nội Bài.

Việc chuyển giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư cho Ban Quản lý dự án Thăng Long được xem là thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận đối với dự án đường sắt quan trọng bậc nhất này. Đây là dự án có quy mô rất lớn, yêu cầu cao về năng lực quản lý, tổ chức thực hiện và phối hợp giữa nhiều bộ, ngành, địa phương.

Khẩn trương lựa chọn công nghệ và hình thức đầu tư

Liên quan đến dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam, mới đây Thủ tướng đã chủ trì cuộc họp và yêu cầu Bộ Xây dựng căn cứ chỉ đạo của Bộ Chính trị, chủ trì lựa chọn công nghệ phù hợp nhất cho dự án. Bộ phải trình Thường trực Chính phủ báo cáo cấp có thẩm quyền trước ngày 15-1.

Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Xây dựng chỉ định tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, bảo đảm đúng năng lực, đúng quy trình, thủ tục và thẩm quyền theo quy định. Việc lựa chọn tư vấn được yêu cầu thực hiện chặt chẽ, khách quan, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và tiến độ của dự án.

Cùng với đó, Thủ tướng giao các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật để tạo điều kiện triển khai dự án khi đủ điều kiện. Các tập đoàn Viettel và VNPT tiếp tục triển khai các nhiệm vụ liên quan đến hệ thống thông tin và công nghệ điều khiển phục vụ đường sắt cao tốc.

Trước đó hai ngày, Văn phòng Chính phủ đã thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ, trong đó đánh giá Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan còn “lúng túng” trong quá trình triển khai dự án, nhất là ở khâu nghiên cứu, đánh giá và lựa chọn phương thức đầu tư.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo công tác chuẩn bị đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam vào chiều 6-1. Ảnh: VGP

Từ thực tế này, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng thiết kế hệ tiêu chí và quy trình lựa chọn phương thức đầu tư bảo đảm hiệu quả, tối ưu, có lợi cho quốc gia và người dân, đồng thời phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực. Trường hợp cần thiết, Bộ phải đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp với từng hình thức đầu tư, trên cơ sở đánh giá kỹ lưỡng tác động kinh tế - xã hội.

Dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỉ đồng, tương đương khoảng 67 tỉ USD. Tuyến đường sắt dài 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM), đi qua 20 tỉnh, thành phố và sau khi sắp xếp đơn vị hành chính còn lại 15 địa phương.

Theo quy hoạch, toàn tuyến có 23 ga, trong đó có 5 ga hàng hóa. Dự án được chia thành nhiều giai đoạn. Theo kế hoạch, Chính phủ sẽ khởi công hai đoạn Hà Nội – Vinh và TP.HCM – Nha Trang trong năm 2026. Các đoạn còn lại dự kiến khởi công từ năm 2028 và phấn đấu cơ bản hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.

Hiện nay, Bộ Xây dựng vẫn đang triển khai các thủ tục cần thiết để chuẩn bị đầu tư dự án, trong đó có công đoạn then chốt là lựa chọn hình thức đầu tư và tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, làm cơ sở trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

VIẾT LONG