Bộ Y tế hoàn thiện quy chuẩn mới về độc tố vi nấm trong thực phẩm, tăng bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng

Ngày 7/7, tại Bộ Y tế, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo gồm thành viên các Bộ, ngành và Bộ Y tế nhằm rà soát, hoàn thiện dự thảo Thông tư Ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 8-1:2026/BYT đối với giới hạn ô nhiễm độc tố vi nấm trong thực phẩm.

Theo Ban soạn thảo, với tư cách là thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Việt Nam có trách nhiệm xây dựng và ban hành các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn thực phẩm phù hợp với các cam kết quốc tế, đặc biệt là Hiệp định về hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT) và Hiệp định về các biện pháp kiểm dịch động, thực vật (SPS).

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu chủ trì cuộc họp.

Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia phải được xây dựng trên nguyên tắc không phân biệt đối xử, không tạo rào cản thương mại không cần thiết và dựa trên các bằng chứng khoa học theo đúng quy định của các hiệp định quốc tế.

Hiện nay, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 8-1:2011/BYT về giới hạn ô nhiễm độc tố vi nấm trong thực phẩm được ban hành từ năm 2011 trên cơ sở điều kiện sản xuất, kinh doanh thực phẩm tại Việt Nam và tham chiếu chủ yếu theo Tiêu chuẩn Codex (CODEX STAN 193-1995) cùng Quy định EC No.1881/2006 của Liên minh châu Âu.

Sau hơn 10 năm áp dụng, nhiều nội dung của quy chuẩn hiện hành không còn phù hợp với thực tiễn cũng như các quy định quốc tế đã được cập nhật. Vì vậy, việc rà soát, sửa đổi và ban hành quy chuẩn mới được đánh giá là yêu cầu cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.

Bổ sung nhiều nhóm độc tố vi nấm và đối tượng thực phẩm

Theo dự thảo, Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới gồm 5 điều, quy định về ban hành quy chuẩn, hiệu lực thi hành, điều khoản chuyển tiếp, điều khoản tham chiếu và trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Bùi Đức Lập phát biểu.

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 8-1:2026/BYT được xây dựng với 6 phần chính gồm: quy định chung; quy định kỹ thuật; lấy mẫu và phương pháp thử; yêu cầu quản lý; trách nhiệm của tổ chức, cá nhân và tổ chức thực hiện.

Trong đó, nội dung chuyên môn tập trung quy định giới hạn tối đa đối với 6 nhóm độc tố vi nấm thường gặp trong thực phẩm, gồm:

Aflatoxin; Ochratoxin A; Patulin; Deoxynivalenol; Zearalenone; Fumonisin tổng số.

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung góp ý đối với các nội dung kỹ thuật của dự thảo Thông tư và dự thảo Quy chuẩn nhằm bảo đảm tính khả thi trong quá trình triển khai.

Song song với quá trình xây dựng quy chuẩn, Cục An toàn thực phẩm phối hợp với Viện Chiến lược và Chính sách Y tế và Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia triển khai báo cáo đánh giá tác động của dự thảo quy chuẩn.

Ba chuyên đề đánh giá tập trung vào phân tích chi phí đối với doanh nghiệp; khả năng đáp ứng của hệ thống kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước và đánh giá thực trạng ô nhiễm độc tố vi nấm trong thực phẩm cũng như khả năng đáp ứng của các sản phẩm đối với quy chuẩn mới.

Cập nhật theo bằng chứng khoa học và thông lệ quốc tế

Các đại biểu phát biểu.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết nguồn nguyên liệu thực phẩm ngày càng đa dạng, trong khi biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nguy cơ phát triển nấm mốc trong quá trình sản xuất, thu hoạch, bảo quản và vận chuyển.

Bên cạnh đó, nhiều loại thực phẩm mới cùng với sự phát triển của chuỗi cung ứng toàn cầu cũng làm phát sinh những nguy cơ ô nhiễm độc tố vi nấm chưa được quy định đầy đủ trong quy chuẩn hiện hành.

Theo Thứ trưởng, việc xây dựng QCVN 8-1:2026/BYT cần rà soát, bổ sung các nhóm thực phẩm, các loại độc tố vi nấm cũng như giới hạn tối đa phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

"Việc ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 8-1:2026/BYT sẽ góp phần giảm thiểu nguy cơ đối với sức khỏe người tiêu dùng, đồng thời hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và hội nhập kinh tế quốc tế"- Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên yêu cầu Cục An toàn thực phẩm tiếp thu đầy đủ ý kiến của các đại biểu, tiếp tục lấy ý kiến các bộ, ngành, tổ chức và hiệp hội để hoàn thiện dự thảo.

Đồng thời, quy chuẩn mới phải bảo đảm tính kế thừa và tuân thủ nguyên tắc của Ủy ban Tiêu chuẩn hóa Codex quốc tế, ưu tiên áp dụng theo Tiêu chuẩn Codex (CODEX STAN 193-1995) đã cập nhật năm 2025. Đối với những nội dung chưa được Codex quy định, sẽ tham chiếu theo Quy định EC 2023/915 của Liên minh châu Âu và phiên bản cập nhật mới nhất năm 2025.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng yêu cầu rà soát đồng bộ toàn bộ hệ thống quy chuẩn kỹ thuật, đặc biệt là các quy chuẩn liên quan đến thực phẩm dành cho trẻ em, bảo đảm phù hợp với Luật An toàn thực phẩm và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.

Đơn vị đầu mối được giao khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm tiến độ trình ban hành Thông tư.

Quang cảnh cuộc họp.

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, khi được ban hành, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 8-1:2026/BYT sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng để cập nhật các bằng chứng khoa học mới, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, tăng cường bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng;

Đồng thời tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu thực phẩm trong bối cảnh hội nhập quốc tế.