Bộ Y tế triển khai các biện pháp ứng phó trước nguy cơ dịch Ebola xâm nhập

Theo đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO), dịch bệnh Ebola đang có diễn biến phức tạp tại 2 quốc gia CHDC Congo và Uganda. Tại CHDC Congo, ngày 05/5, ghi nhận 4 nhân viên y tế tại tỉnh Ituri tử vong do nhiễm Ebola chủng virus Bundibugyo. Đến ngày 16/5, quốc gia này đã ghi nhận 8 trường hợp xác định tại phòng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 người tử vong nghi ngờ tại tỉnh Ituri. Đến ngày 18/5, CHDC Congo ghi nhận tổng số 516 ca nghi nhiễm, trong đó có 131 ca tử vong ở các tỉnh Ituri và Bắc Kivu. Đây là đợt bùng phát dịch Ebola thứ 17 tại Congo kể từ năm 1976.

PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì cuộc họp bàn giải pháp ứng phó nguy cơ dịch Ebola xâm nhập

Tại Uganda, tính đến ngày 16/5, ghi nhận 2 trường hợp mắc bệnh, trong đó có người tử vong, cả hai đều đến từ Congo, chưa xác định có mối liên quan về dịch tễ rõ ràng. Các chùm ca bệnh tại 2 nước có các triệu chứng phù hợp với bệnh do chủng Bundibugyo gây ra. Ngày 17/5, WHO công bố dịch bệnh Ebola do chủng Bundibugyo tại Congo và Uganda là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.

WHO nhận định nguy cơ lây lan dịch bệnh Ebola đang ở mức cao đối với các quốc gia đang bị ảnh hưởng và trong khu vực; ở mức thấp đối với toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên các quốc gia vẫn cần chủ động phòng chống bệnh.

TS.BS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết: “Đến nay Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Ebola. Nguy cơ dịch xâm nhập vào nước ta hiện được đánh giá chưa ở mức cao, tuy nhiên không loại trừ khả năng bệnh xâm nhập thông qua hành khách nhập cảnh từ vùng có dịch”. Theo đó, Ebola là bệnh truyền nhiễm nhóm A đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 90%. Hiện Ebola có 6 chủng thuộc chi Orthoebolavirus, trong đó 3 chủng thường gây dịch là Ebola, Sudan và Bundibugyo. Đợt dịch hiện nay tại Congo và Uganda được xác định do chủng Bundibugyo gây ra. Trong khi đó, hiện nay mới chỉ có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu đối với chủng Ebola, chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu cho chủng Sudan và Bundibugyo".

Theo TS.BS Hoàng Minh Đức, ngay khi WHO phát cảnh báo về nguy cơ lây lan bệnh do virus Ebola, Bộ Y tế đã phối hợp chặt chẽ với Văn phòng WHO tại Việt Nam theo dõi sát diễn biến tình hình dịch tại Công Gô và Uganda, nhận định nguy cơ tình hình dịch xâm nhập vào nước ta; liên tục cập nhật tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng chống dịch bệnh Ebola thông qua cơ quan đầu mối Điều lệ Y tế quốc tế của WHO; đồng thời chỉ đạo và yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát người nhập cảnh, đặc biệt với người đến từ khu vực có dịch; chuẩn bị sẵn sàng các đội phản ứng nhanh và kịch bản ứng phó khi xuất hiện ca bệnh.

Các Viện Vệ sinh dịch tễ đã họp trực tuyến với các địa phương để cung cấp thông tin, cập nhật tình hình dịch bệnh, các biện pháp phòng, chống và hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật, thống nhất các nội dung về giám sát, lấy mẫu, vận chuyển mẫu bệnh phẩm xét nghiệm trên toàn quốc. Đặc biệt, các viện đầu ngành như Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TPHCM hiện đã có đủ năng lực xét nghiệm virus Ebola bằng phương pháp Realtime PCR và giải trình tự gene trong điều kiện an toàn sinh học cấp III; sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu cũng đang được các đơn vị đặt mua theo hướng dẫn của WHO và dự kiến sẽ về Việt Nam trong 7-10 ngày tới.

Bộ Y tế đang tiếp tục phối hợp với WHO và các tổ chức quốc tế để cập nhật tình hình dịch bệnh, đồng thời tăng cường tập huấn cho các địa phương về giám sát, lấy mẫu, xét nghiệm và phòng chống lây nhiễm trong bệnh viện.

Tại cuộc họp Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương chỉ đạo Cục Phòng bệnh chủ động phối hợp với WHO tại Việt Nam rà soát toàn bộ thông tin, xây dựng kịch bản ứng phó liên quan đến dịch bệnh, những đối tượng nguy cơ, các hướng dẫn về phòng chống, điều trị và xử lý ca bệnh liên quan đến Ebola nhằm chủ động xử lý nếu có dịch bệnh. Đồng thời yêu cầu các cơ quan chuyên môn khẩn trương rà soát năng lực ứng phó với dịch bệnh. Cục Quản lý Khám chữa bệnh sớm ban hành văn bản chỉ đạo các bệnh viện triển khai công tác phòng chống dịch, dự phòng các phương án thu dung, điều trị. Tại các cửa khẩu, Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị rà soát hành khách trở về từ vùng nguy cơ, với những trường hợp đang trong thời gian ủ bệnh phải có khuyến cáo để địa phương theo dõi, giám sát, tổ chức sẵn sàng các đội phản ứng nhanh đáp ứng chống dịch kịp thời khi có ca bệnh xâm nhập.

Theo Cục Phòng bệnh, virus Ebola lây truyền sang người từ động vật hoang dã như dơi ăn quả, nhím và các loài linh trưởng không phải người và lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, nội tạng hoặc các dịch cơ thể khác của người nhiễm bệnh hoặc tiếp xúc với các bề mặt và vật dụng (như chăn ga gối đệm, quần áo) bị nhiễm bẩn bởi các dịch này. Các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm virus Ebola gồm sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban. Một số trường hợp có thể có biểu hiện xuất huyết; thời gian ủ bệnh thường từ 2 - 21 ngày. Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân theo dõi sức khỏe, chủ động trình báo cơ sở y tế khi trở về từ vùng dịch.