Bồi nền tài liệu để giữ gìn những giá trị lịch sử
Trải qua hàng chục năm tồn tại, những tập hồ sơ, văn bản hành chính, bản đồ lưu trữ từ những năm đầu thành lập chính quyền cách mạng vẫn đang được gìn giữ cẩn trọng tại Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Thái Nguyên.
Tuy nhiên, dưới tác động của thời gian, khí hậu và điều kiện bảo quản trước đây, nhiều tài liệu đang đứng trước nguy cơ hư hỏng. Do vậy, công tác bồi nền, phục chế và số hóa trở thành nhiệm vụ cấp thiết nhằm lưu giữ những giá trị lịch sử cho hôm nay và mai sau.
Việc bồi nền, phục chế tài liệu không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ tài liệu giấy mà còn tạo điều kiện cho công tác số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu và khai thác tài liệu trên môi trường số.
Thực hiện kế hoạch số 115 của UBND tỉnh về công tác bồi nền tài liệu lưu trữ đang bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030; Kế hoạch số 77 của Sở Nội vụ, năm 2026, Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Thái Nguyên dự kiến thực hiện bồi nền khoảng 8.800 tờ tài liệu thuộc 95 hồ sơ của phông lưu trữ Ủy ban Hành chính tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 1946-1954. Đây đều là các tài liệu lưu trữ vĩnh viễn, có giá trị đặc biệt về lịch sử và pháp lý.
Tuy nhiên, phần lớn tài liệu hiện đang trong tình trạng vật lý yếu, bị mủn, rách, mờ chữ hoặc bị axit ăn mòn. Có những tài liệu được làm từ giấy dó thủ công rất mỏng, chỉ cần tác động nhẹ cũng có thể rách. Nếu không được xử lý kịp thời, nhiều tài liệu sẽ không còn khả năng phục hồi và lưu trữ.
Theo ông Bùi Văn Huân, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Thái Nguyên, việc bồi nền, phục chế tài liệu là hết sức cần thiết nhằm phục vụ số hóa, lập bản sao bảo hiểm và khai thác sử dụng trên môi trường số mà không làm ảnh hưởng đến tài liệu gốc.
Đối với tài liệu lưu trữ lịch sử của tỉnh, việc quản lý, bảo quản trong điều kiện tiêu chuẩn là yêu cầu quan trọng nhằm giữ gìn an toàn, lâu dài khối tài liệu nền giấy. Đây cũng là nhiệm vụ góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác lưu trữ, thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57 của Trung ương về chuyển đổi số.
Công việc phục chế tài liệu lưu trữ đòi hỏi sự kiên trì, khéo léo và kinh nghiệm của người làm nghề. Tùy từng loại giấy, từng mức độ hư hỏng mà kỹ thuật xử lý sẽ khác nhau. Với những tài liệu bị axit ăn quá mạnh, giấy đã mục giòn, kỹ thuật viên không thể phun nước tạo ẩm bởi tài liệu có thể rách ngay trong quá trình thao tác.
Không chỉ vậy, nhiều tài liệu viết tay bằng loại mực cũ đã phai theo thời gian, nếu xử lý không đúng kỹ thuật, chữ có thể nhòe, mất nội dung hoàn toàn.
Ông Doãn Văn Tiến, Trung tâm Tu bổ, phục chế thuộc Tổng Công ty CP Đức Nghiệp, chia sẻ: Quá trình bồi nền, quan trọng nhất là người làm phải có kinh nghiệm nhận dạng tình trạng hư hỏng của từng tài liệu để có cách xử lý phù hợp. Trong quá trình làm phải cực kỳ cẩn thận, tỉ mỉ từng chi tiết, bởi nhiều tài liệu rất giòn, chỉ cần thao tác mạnh tay là có thể hư hỏng thêm.
Theo các chuyên gia phục chế, chất liệu giấy thời kỳ trước chủ yếu là giấy công nghiệp và giấy dó thủ công, được sản xuất bằng kỹ thuật còn thô sơ nên độ bền không cao. Hiện nay, quá trình bồi nền sử dụng loại hồ đặc chủng đã được nhiều quốc gia phát triển nghiên cứu và ứng dụng trong bảo quản tài liệu.
Sau khi phục chế đúng quy trình, tuổi thọ tài liệu có thể kéo dài thêm hàng trăm năm. Tuy nhiên, đây vẫn là công việc mang tính thủ công cao. Những người trực tiếp thực hiện phải trải qua đào tạo bài bản và thực hành nhiều năm trước khi được tiếp cận các tài liệu gốc quý hiếm.
Ông Lê Xuân Trí, Giám đốc Trung tâm Tu bổ, phục chế (thuộc Tổng Công ty CP Đức Nghiệp), cho biết: Tài liệu lịch sử mà hỏng thì không thể thay thế vì đây đều là bản độc bản. Công tác phục chế đòi hỏi kỹ thuật mang tính thủ công, tỉ mỉ và kinh nghiệm cao. Người thực hiện phải được đào tạo kỹ lưỡng, từ việc nhận biết từng loại giấy, pha hồ với độ đậm đặc phù hợp đến phương pháp làm ẩm khác nhau đối với từng chất liệu tài liệu. Với những tài liệu giấy dó quá mỏng và mục, chỉ cần thao tác không cẩn thận là có thể bị rách ngay.
Việc bồi nền, phục chế tài liệu không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ tài liệu giấy mà còn tạo điều kiện cho công tác số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu và khai thác tài liệu trên môi trường số. Đây được xem là bước quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số lĩnh vực lưu trữ lịch sử của tỉnh Thái Nguyên, góp phần bảo vệ an toàn tài liệu gốc và phát huy tối đa giá trị tư liệu lịch sử phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống.
Tin nóng
Motorola vừa chính thức trình làng bộ đôi smartphone Moto G37 và Moto G37 Power tại thị trường Ấn Độ.
Để đạt độ mỏng kỷ lục 5.6mm – mỏng nhất trong lịch sử iPhone – Apple đã phải hi sinh hệ thống camera đa ống kính truyền thống, chỉ giữ lại 1 camera chính 48MP duy nhất ở mặt lưng. Quyết định này khiến cộng đồng yêu Apple chia thành hai phe: người ủng hộ thiết kế tối giản và người tiếc nuối camera kép.
Trong khi các đội ngũ bảo mật còn chật vật xử lý hàng nghìn cảnh báo mỗi ngày, kẻ tấn công đã dùng trí tuệ nhân tạo (AI) để đẩy nhanh tốc độ lẫn nâng mức độ tinh vi của các cuộc xâm nhập. Nghiên cứu mới nhất do Forrester thực hiện cho Fortinet, khảo sát 585 lãnh đạo cấp cao tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, chỉ ra rằng 75% các tổ chức coi tấn công bằng AI là nguy cơ hàng đầu, trong khi năng lực phòng thủ thực tế của phần lớn tổ chức vẫn chưa theo kịp mức độ đe dọa đang leo thang.
Apple được cho là đang nghiên cứu các hợp kim titan cải tiến cho các mẫu iPhone trong tương lai, thay vì từ bỏ hoàn toàn vật liệu này.
Khai tử huyền thoại 26 năm tuổi, quân đội Mỹ lộ diện loại siêu kính nhìn đêm biến đêm tối thành ban ngày.
Năm 2026, Apple mang đến nhiều sự lựa chọn hơn cho dòng máy tính xách tay, nổi bật là sự xuất hiện của mẫu MacBook Neo.
Tin mới
Hãng xe điện Trung Quốc XPeng đã bắt đầu sản xuất hàng loạt taxi không người lái sử dụng chip AI tự phát triển, đánh dấu bước tiến mới trong cuộc cạnh tranh công nghệ tự lái với Tesla và tham vọng dẫn đầu thị trường robotaxi toàn cầu.
Blackstone, tập đoàn sở hữu mạng lưới trung tâm dữ liệu tư nhân lớn nhất thế giới, vừa công bố đầu tư 5 tỷ USD vào một liên doanh hạ tầng AI mới cùng Google. Dự án sẽ sử dụng chip TPU do Google phát triển, phản ánh cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt với Nvidia trong cuộc đua phần cứng AI toàn cầu.
Những năm gần đây, hoạt động nghiên cứu khoa học trên địa bàn tỉnh ngày càng bám sát yêu cầu thực tiễn, tập trung giải quyết những vấn đề đặt ra trong đời sống, sản xuất. Nhiều nhiệm vụ khoa học công nghệ (KHCN) được lựa chọn theo nhu cầu của địa phương, ưu tiên các lĩnh vực có tiềm năng, lợi thế và khả năng ứng dụng cao, qua đó, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hiệu quả quản lý và cải thiện chất lượng đời sống người dân.
Nhằm đổi mới căn bản phương thức làm việc từ 'giấy tờ' sang 'số hóa', rút ngắn thời gian xử lý và bảo đảm tính minh bạch tuyệt đối trong giao dịch hành chính.
Cam kết phát thải ròng bằng '0' vào năm 2050 không chỉ là tuyên bố môi trường mà đang trở thành lực đẩy tái cấu trúc toàn diện ngành logistics Việt Nam. Từ hạ tầng kho vận, phương tiện giao nhận đến quản trị dữ liệu chuỗi cung ứng, 'xanh hóa' đang chuyển từ xu hướng sang điều kiện bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn tiếp tục tham gia sân chơi thương mại toàn cầu.
OpenAI hợp tác với Plaid triển khai ChatGPT Pro tại Mỹ, kết nối tài khoản ngân hàng, phân tích chi tiêu và tư vấn tài chính, giá chỉ từ 1.200 USD/năm.
Chỉ một cuộc gọi báo khóa tài khoản hay hoàn phí thẻ tín dụng, nhiều người đã mất sạch tiền trong vài phút. Khi các chiêu trò lừa đảo tài chính ngày càng tinh vi, thậm chí dùng AI để giả danh ngân hàng, ranh giới thật - giả trở nên mong manh hơn bao giờ hết.