Cà phê Việt cần đẩy mạnh chế biến sâu trước áp lực nguồn cung tăng
Các chuyên gia cho rằng, nguồn cung thế giới tăng đang gây sức ép lên giá cà phê trong nước. Do vậy, doanh nghiệp cà phê Việt Nam cần đẩy mạnh chế biến sâu để gia tăng giá trị xuất khẩu thời gian tới.
Sản lượng cà phê toàn cầu tăng, giá đồng loạt đi xuống
Trên thị trường cà phê thế giới, giá tiếp tục giảm trong phiên 19/9. Cụ thể, trên sàn London, giá cà phê Robusta hợp đồng tháng 11/2026 giảm 1,14%, tương đương 39 USD/tấn, xuống còn 3.391 USD/tấn. Đây cũng là lần đầu trong chuỗi giảm hiện tại hợp đồng này rơi xuống dưới ngưỡng 3.400 USD/tấn. Trên sàn New York, giá cà phê Arabica tháng 12/2026 giảm 1,79%, tương đương 5,05 US cent/pound, xuống 276,5 US cent/pound.
Giá cà phê chịu sức ép khi triển vọng nguồn cung toàn cầu được cải thiện, xuất khẩu của Brazil duy trì ở mức cao và tồn kho Arabica đạt chuẩn trên Sở ICE bắt đầu tăng trở lại từ vùng thấp.
Theo Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO), sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2025-2026 được dự báo tăng 4,4%, lên mức kỷ lục 183,6 triệu bao. Trong khi đó, tiêu thụ giảm 0,9%, xuống 180,6 triệu bao. Như vậy, lần đầu tiên sau 5 năm, thị trường có thể dư khoảng 3 triệu bao. Nguồn cung tăng trong khi tiêu thụ giảm đang tạo thêm sức ép lên giá, nhất là khi Brazil bước vào giai đoạn đẩy mạnh nguồn cung.
Tại Brazil, lượng cà phê đưa ra thị trường tiếp tục tăng. Trong hai tháng đầu niên vụ mới, nước này đã đưa khoảng 11 triệu bao cà phê ra thị trường thông qua tiêu thụ nội địa và xuất khẩu.
Cà phê Việt cần đẩy mạnh chế biến sâu trước áp lực nguồn cung tăng. Ảnh: TL.
Riêng trong tháng 8, xuất khẩu cà phê của Brazil đạt kỷ lục 4,15 triệu bao, tăng 31% so với cùng kỳ năm trước. Sang tháng 9, xuất khẩu cà phê nhân trong hai tuần đầu tháng đạt 107.900 tấn, tương đương khoảng 1,8 triệu bao. Tốc độ xuất khẩu bình quân đạt 13.490 tấn/ngày, cao hơn 51,6% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong khi nguồn cung từ Brazil tăng nhanh, lượng cà phê Arabica đưa vào hệ thống kho của Sở ICE cũng bắt đầu có dấu hiệu cải thiện sau khi tồn kho đạt chuẩn giảm xuống mức thấp nhất trong 26 năm.
Theo một số nguồn tin nước ngoài, nhiều doanh nghiệp đang lên kế hoạch đưa lượng lớn Arabica Brazil vào kho ICE để kiểm định và giao cho hợp đồng tháng 12. Olam được cho là muốn kiểm định khoảng 200.000 bao. Trong khi đó, một nguồn tin trong ngành ước tính khoảng 150.000 bao Arabica Brazil xuất khẩu trong tháng 8 có thể được đưa lên sàn do vượt nhu cầu của các nhà rang xay.
Tồn kho Arabica đạt chuẩn đã tăng gần 16.000 bao trong phiên gần nhất. Diễn biến này cho thấy nguồn cà phê có thể giao nhận đang bắt đầu được bổ sung sau giai đoạn khan hiếm kéo dài.
Còn tại thị trường trong nước, giá cà phê hôm nay tại khu vực Tây Nguyên tiếp tục đi xuống, đánh dấu phiên giảm thứ ba liên tiếp. Mặt bằng thu mua hiện chỉ còn 93.000 - 93.800 đồng/kg, giảm thêm 500 - 600 đồng/kg so với ngày trước.
Như vậy, giá cà phê trong nước đã rời khá xa mốc 95.000 đồng/kg. So với mức 94.900 - 95.500 đồng/kg ghi nhận ngày 16/9, mặt bằng hiện tại đã giảm khoảng 1.700 đồng/kg tại nhiều vùng.
Tăng tỷ trọng chế biến sâu, tạo giá trị gia tăng cao
Đánh giá thị trường cà phê, ông Trần Sơn Tùng - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Đông Nam Á cho rằng, điểm đáng chú ý của thị trường hiện nay là nguồn cung từ Brazil đang dần chuyển từ kỳ vọng sang nguồn hàng thực tế. Khi lượng cà phê được đưa ra thị trường và bổ sung vào hệ thống kho ICE tăng lên, lo ngại thiếu hàng có thể giảm bớt, qua đó gây sức ép lên giá trong ngắn hạn. Tuy nhiên, tồn kho Arabica vẫn ở mức thấp và nguồn hàng giao ngay chưa thực sự dồi dào. Vì vậy, diễn biến xuất khẩu của Brazil và tốc độ bổ sung nguồn hàng trong thời gian tới sẽ là yếu tố quan trọng đối với giá cà phê.
Như vậy, trong ngắn hạn, giá cà phê đang chịu sức ép từ sản lượng toàn cầu tăng, Brazil đẩy mạnh xuất khẩu và tồn kho trên ICE phục hồi. Những yếu tố này khiến đà tăng của giá trong phiên 14/9 không duy trì được lâu và giá quay đầu giảm.
Dù vậy, thị trường vẫn cần theo dõi rủi ro đối với vụ cà phê năm 2027 tại Brazil. Mưa đá tại bang Minas Gerais, vùng trồng cà phê lớn của nước này, đang đe dọa những diện tích cây vừa bước vào giai đoạn ra hoa.
Dư địa gia tăng giá trị từ chế biến sâu còn rất lớn
Chủ tịch Vicofa cho hay, cà phê chế biến sâu chỉ sử dụng khoảng 8-10% lượng nguyên liệu nhưng có thể đóng góp 17-18% kim ngạch xuất khẩu. Điều này cho thấy dư địa gia tăng giá trị từ chế biến sâu còn rất lớn. Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp như Intimex, Vĩnh Hiệp, Phúc Sinh đã tăng đầu tư vào chế biến, phát triển sản phẩm rang xay, hòa tan và xây dựng thương hiệu riêng. Intimex cũng đã mở rộng đáng kể công suất chế biến so với mức khoảng 4.000 tấn/năm trước đây.
Theo ông Tùng, vụ thu hoạch cũ hiện đã hoàn thành khoảng 99%, trong khi đợt hoa mới mới chỉ bắt đầu, với khoảng 33% diện tích bước vào giai đoạn ra hoa. Đây là thời điểm quan trọng đối với năng suất vụ 2027.
Mưa đá có thể làm rụng hoa, dập cành non và làm rách lá, ảnh hưởng đến khả năng đậu quả. Tuy nhiên, mức độ thiệt hại hiện chưa được xác định do các kỹ sư nông nghiệp vẫn đang khảo sát thực địa. Vì vậy, tác động đối với sản lượng cà phê năm 2027 vẫn cần tiếp tục theo dõi, đặc biệt tại các vùng chịu ảnh hưởng trực tiếp ở Minas Gerais.
Còn theo ông Nguyễn Nam Hải - Chủ tịch Hiệp hội Cà phê và Ca cao Việt Nam (Vicofa), dự báo xuất khẩu cà phê Việt Nam năm 2026 tiếp tục tích cực, với sản lượng tăng khoảng 8-10% so với năm 2025 nhờ nguồn cung từ niên vụ mới bắt đầu từ tháng 11.
Tuy nhiên, nguồn cung cà phê toàn cầu gia tăng đang tạo sức ép lên giá. Nếu nguồn cung tiếp tục vượt nhu cầu, giá cà phê nhiều khả năng còn chịu áp lực giảm.
Trong bối cảnh đó, ngành cà phê Việt Nam cần giảm dần sự phụ thuộc vào xuất khẩu cà phê nhân, tăng tỷ trọng chế biến sâu như cà phê rang xay, hòa tan. Xuất khẩu cà phê nhân phụ thuộc lớn vào giá nguyên liệu thế giới, trong khi sản phẩm chế biến sâu tạo giá trị gia tăng cao hơn và giúp doanh nghiệp chủ động hơn về thị trường, giá bán.