Cần hoàn thiện quy định về kiểm soát vũ khí hủy diệt hàng loạt, tổ chức lực lượng quân sự cấp xã

Quản lý vũ khí hủy diệt hàng loạt theo hướng dựa trên rủi ro

Góp ý vào Dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, ĐBQH Huỳnh Văn Ngon (Đồng Tháp) bày tỏ thống nhất với sự cần thiết ban hành luật trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, nguy cơ phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt gắn với khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia ngày càng gia tăng.

Theo đại biểu, việc nâng các quy định từ Nghị định số 81/2019/NĐ-CP lên thành luật là bước tiến quan trọng nhằm thể chế hóa chủ trương “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa”, đồng thời thực hiện các cam kết, nghĩa vụ quốc tế mà Việt Nam tham gia.

ĐBQH Huỳnh Văn Ngon (Đồng Tháp) phát biểu. Ảnh: Mạnh Hưng

Đánh giá cao việc dự thảo luật đã bao quát nhiều nội dung quan trọng như cơ chế điều phối liên ngành, xây dựng cơ sở dữ liệu, kiểm soát hàng hóa, công nghệ lưỡng dụng và công nghệ phi vật thể trong môi trường số, đại biểu Huỳnh Văn Ngon cho rằng, vẫn cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện một số quy định để phù hợp với sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ.

Theo đại biểu, việc xác định, nhận diện vũ khí hủy diệt hàng loạt trong bối cảnh công nghệ 4.0 đặt ra nhiều thách thức. Một số vật liệu, chất phóng xạ hoặc công nghệ mới có thể bị lợi dụng vào mục đích nguy hiểm nhưng việc kiểm soát còn gặp khó khăn. Do đó, dự thảo luật cần tiếp tục làm rõ các hoạt động có nguy cơ bị lợi dụng như nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, thanh toán quốc tế, nhất là sự tham gia của khu vực tư nhân.

Đại biểu cũng đề nghị dự thảo luật tiếp cận theo hướng quản lý dựa trên rủi ro, tránh tạo ra chi phí tuân thủ không cần thiết, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư và hoạt động đổi mới sáng tạo. Theo đại biểu, cần chuyển từ phương thức kiểm soát hành chính đơn thuần sang mô hình quản trị rủi ro hiện đại, đồng thời bổ sung quy định về kết nối dữ liệu liên ngành, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa.

Luật hóa chức danh Chính trị viên Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, ĐBQH Nguyễn Thị Thúy Lam (Đồng Tháp) cho rằng, cần nghiên cứu luật hóa quy định về chức danh Chính trị viên Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã do sĩ quan chính quy đảm nhiệm.

ĐBQH Nguyễn Thị Thúy Lam (Đồng Tháp) phát biểu. Ảnh: Mạnh Hưng

Từ thực tiễn công tác với vai trò Bí thư Đảng ủy xã kiêm Chính trị viên, đại biểu Nguyễn Thị Thúy Lam nhận thấy, việc quy định cụ thể nội dung này trong luật là cần thiết, tạo cơ sở pháp lý ổn định, lâu dài cho việc tổ chức lực lượng, đồng thời hạn chế việc phải tiếp tục sửa đổi, bổ sung nhiều lần trong quá trình triển khai.

Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Thị Thúy Lam quan tâm là điều kiện cơ sở vật chất phục vụ hoạt động của lực lượng vũ trang cấp xã, nhất là tại các địa phương thực hiện sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính.

Theo đại biểu, hiện nay tại một số địa phương, việc bố trí trụ sở làm việc cho các cơ quan trong hệ thống chính trị và lực lượng vũ trang cấp xã còn gặp khó khăn. Do phải tận dụng, sắp xếp lại cơ sở vật chất hiện có, một số đơn vị phải làm việc phân tán, ảnh hưởng đến công tác phối hợp, chỉ huy, điều hành.

Đại biểu kiến nghị Bộ Quốc phòng sớm rà soát, khảo sát nhu cầu thực tế tại các địa phương; ưu tiên đầu tư, sửa chữa trụ sở làm việc, nhà công vụ và các điều kiện bảo đảm cần thiết cho lực lượng quân sự cấp xã ở những nơi có điều kiện còn khó khăn, nhất là trong bối cảnh tăng cường bố trí sĩ quan chính quy về cơ sở.

Bảo đảm tổ chức, biên chế phù hợp cho Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã

Giải trình, tiếp thu ý kiến của các đại biểu, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Nguyễn Tân Cương cho biết, Ban soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo luật trên cơ sở các ý kiến đóng góp, bảo đảm tính chặt chẽ, khả thi trong quá trình thực hiện.

Về khái niệm vũ khí hủy diệt hàng loạt, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Nguyễn Tân Cương cho biết, dự thảo đã quy định gồm các loại vũ khí hạt nhân, phóng xạ, hóa học, sinh học và các loại vũ khí khác có tính năng tương tự.

ĐBQH Nguyễn Tân Cương (Đồng Tháp) phát biểu. Ảnh: Mạnh Hưng

Đối với đề nghị quy định cụ thể mức độ thiệt hại để xác định một loại vũ khí là vũ khí hủy diệt hàng loạt, Đại tướng cho rằng rất khó lượng hóa bằng số người chết hoặc bị thương, bởi mức độ tác động còn phụ thuộc vào từng loại vũ khí, đương lượng nổ, phạm vi ảnh hưởng đối với con người, phương tiện, môi trường và tâm lý xã hội.

Liên quan đến trang bị phương tiện chế áp thiết bị bay không người lái (UAV), Đại tướng Nguyễn Tân Cương cho biết Bộ Quốc phòng đã thí điểm trang bị cho lực lượng dân quân thường trực tại một số địa phương. Thời gian tới, các thiết bị này sẽ được biên chế cho Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã tại các địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh; lực lượng được giao nhiệm vụ sẽ được đào tạo, bảo đảm đủ năng lực quản lý, sử dụng.

Về tổ chức Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã, Bộ Quốc phòng đã xây dựng mẫu thiết kế trụ sở, thao trường và gửi Bộ Xây dựng để các địa phương nghiên cứu, vận dụng. Quan điểm của Bộ là ưu tiên tận dụng, cải tạo cơ sở vật chất hiện có, hạn chế đầu tư xây dựng mới, bảo đảm thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Theo Đại tướng Nguyễn Tân Cương, trụ sở Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã phải đáp ứng yêu cầu làm việc, sinh hoạt của lực lượng dân quân thường trực; đồng thời nên bố trí gần trụ sở cấp ủy, chính quyền địa phương để thuận lợi trong tham mưu, xử lý tình huống.

Về quy định độ tuổi sĩ quan, Đại tướng Nguyễn Tân Cương cho rằng, cần bảo đảm sự hài hòa giữa quy định chung của pháp luật về lao động với đặc thù hoạt động quân sự. Nhiều vị trí chỉ huy trực tiếp trong quân đội đòi hỏi cường độ làm việc cao, khả năng cơ động, đáp ứng nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn. Vì vậy, việc điều chỉnh tuổi phục vụ cần được tính toán phù hợp, vừa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, vừa bảo đảm tính liên thông trong công tác cán bộ, tạo điều kiện phát triển đội ngũ sĩ quan trẻ.

Đối với các nội dung khác của dự thảo Luật, Đại tướng Nguyễn Tân Cương cho biết Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã sẽ được sử dụng con dấu và tài khoản riêng theo quy định. Dự thảo cũng bổ sung quy định về chức danh Chính trị viên Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã là sĩ quan chính quy nhằm nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ huy; đồng thời bổ sung chính sách đối với quân nhân chuyên nghiệp có trên 20 năm công tác nhưng chưa đủ điều kiện nghỉ hưu để bảo đảm quyền lợi. Kinh phí đầu tư xây dựng trụ sở, thao trường do ngân sách địa phương bảo đảm; ngân sách Trung ương sẽ hỗ trợ đối với các địa bàn còn khó khăn.