Cần mở rộng đối tượng được phép mua bán điện trực tiếp từ các dự án điện khí LNG

Từ bài toán đầu ra đến khả năng thu xếp vốn cho điện khí LNG

Ngày 14/8, Bộ Công Thương phối hợp với UBND TP Đà Nẵng tổ chức hội thảo Phát triển điện khí LNG: Bảo đảm an ninh năng lượng cho tăng trưởng hai con số. Hội thảo là diễn đàn để các cơ quan quản lý, địa phương, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi về những giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển điện khí LNG, hướng tới chuyển “công suất trên bản quy hoạch” thành “năng lực bảo đảm an ninh năng lượng thực tế”.

Toàn cảnh hội thảo

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, trong mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, bảo đảm an ninh năng lượng có vai trò đặc biệt quan trọng. Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định năng lượng phải đi trước một bước, đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân; trong giai đoạn tới ưu tiên phát triển năng lượng để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng liên tục trên 10%.

Đối với điện khí LNG, dựa trên định hướng của Nghị quyết số 70-NQ/TW xác định mục tiêu đến năm 2030 phát triển cơ sở đầy đủ năng lực nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng theo nhu cầu cấp cho các nguồn điện khí LNG và các nhu cầu khác; đồng thời hình thành các trung tâm năng lượng tập trung khí LNG hài hòa các vùng miền.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu khai mạc hội thảo.

Phát biểu tại hội thảo, TS Nguyễn Quốc Thập - Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho rằng, một trong những vấn đề cần được quan tâm để tạo động lực cho các dự án LNG là tiếp tục mở rộng thị trường điện, trong đó cần xem xét mở rộng đối tượng được phép mua bán điện trực tiếp từ các dự án điện khí LNG.

Điện khí LNG có những đặc thù khác với nhiều nguồn điện truyền thống. LNG là nhiên liệu nhập khẩu, giá chịu tác động của thị trường quốc tế, chi phí vận chuyển, tỷ giá và các biến động địa chính trị. Trong khi đó, các dự án điện khí LNG thường có tổng mức đầu tư lớn, vòng đời dài, đòi hỏi nguồn vốn dài hạn và khả năng dự báo tương đối ổn định về dòng tiền.

Theo TS Nguyễn Quốc Thập, chi phí nhiên liệu LNG chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản xuất điện. Vì vậy, để bảo đảm hiệu quả dự án cũng như tạo điều kiện cho chủ đầu tư thu xếp vốn, ký kết các hợp đồng nhập khẩu LNG dài hạn với mức giá phù hợp, cơ chế giá điện cần phản ánh được đặc điểm thị trường của nhiên liệu đầu vào.

TS Nguyễn Quốc Thập chia sẻ tại Hội thảo

Từ đặc thù đó, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho rằng, cần có cách tiếp cận phù hợp và linh hoạt hơn đối với thị trường đầu ra của điện LNG. Một giải pháp có thể xem xét là nên cho phép các nhà máy điện LNG bán điện trực tiếp cho các hộ tiêu thụ lớn như khu công nghiệp. Hai bên sẽ tự thỏa thuận và ký cam kết dài hạn về sản lượng, giá cả. Giải pháp này giúp nhà đầu tư đa dạng hóa đầu ra, giảm bớt áp lực tiêu thụ cho EVN.

Mở rộng đối tượng mua bán điện trực tiếp không chỉ tăng kênh tiêu thụ, mà còn giúp các dự án LNG dễ huy động vốn hơn. Một dự án điện khí LNG có vốn đầu tư lớn sẽ khó đáp ứng yêu cầu của các tổ chức tín dụng nếu không chứng minh được khả năng tạo dòng tiền ổn định. Khi nhà máy có thể ký kết các thỏa thuận mua bán điện dài hạn với những khách hàng lớn, chủ đầu tư có thêm cơ sở để xây dựng phương án tài chính, đàm phán tín dụng cũng như các hợp đồng cung cấp LNG dài hạn.

Ông Lê Bá Quý - Giám đốc Chi nhánh Tổng Công ty Điện lực Dầu Khí Việt Nam - Ban Quản lý dự án Điện phát biểu tại hội thảo.

Từ thực tiễn triển khai Nhà máy Nhiệt Điện Nhơn Trạch 3 và 4, ông Lê Bá Quý - Giám đốc Chi nhánh Tổng Công ty Điện lực Dầu Khí Việt Nam - Ban Quản lý dự án Điện cho rằng, đối với các dự án LNG tiếp theo, nếu áp dụng mô hình tài trợ thì yêu cầu về hợp đồng mua bán điện dài hạn là vấn đề rất quan trọng. Bên cạnh đó, việc thu xếp vốn quốc tế còn gắn với các vấn đề về tỷ giá, đồng tiền định giá, thay đổi pháp luật, bất khả kháng hay chấm dứt hợp đồng.

Phát triển điện khí LNG gắn với nhu cầu thị trường

Câu chuyện thị trường cho điện khí LNG càng trở nên đáng chú ý khi đặt trong nhu cầu phát triển của những trung tâm kinh tế lớn như Đà Nẵng. Theo thông tin được công bố tại hội thảo, tốc độ tăng trưởng phụ tải điện của Đà Nẵng hiện trên 13%/năm. Riêng tháng 5/2026, sản lượng điện sản xuất tại chỗ khoảng 344 triệu kWh, trong khi sản lượng điện tiêu thụ đạt khoảng 683 triệu kWh. Thành phố dự báo trong năm 2026, công suất cực đại đạt khoảng 1.456 MW, điện thương phẩm khoảng 7.550 triệu kWh.

Nhu cầu điện được dự báo tiếp tục tăng cùng quá trình phát triển các khu công nghiệp, khu công nghệ cao và những ngành kinh tế mới. Đây là những lĩnh vực không chỉ cần nguồn điện lớn, liên tục và ổn định mà ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn về chuyển dịch xanh và giảm phát thải.

Phối cảnh Dự án Nhà máy Điện khí LNG Hòa Ninh (TP Đà Nẵng). (Hình minh họa)

Trong bối cảnh đó, Đà Nẵng đề xuất nghiên cứu sớm triển khai Dự án Nhà máy điện khí LNG Hòa Ninh. Thành phố kiến nghị nghiên cứu đưa dự án từ nguồn điện dự phòng trở thành nguồn điện được ưu tiên xem xét triển khai, đồng thời phát triển đồng bộ với hạ tầng LNG và hệ thống truyền tải điện.

Theo phương án được đề xuất, giai đoạn 1 của LNG Hòa Ninh có công suất 1.500 MW, tổng vốn đầu tư khoảng 1,59 tỷ USD. Đà Nẵng cũng đề xuất phát triển Kho LNG Liên Chiểu với quy mô 1-2 triệu tấn/năm trong giai đoạn 2026-2030 và nâng lên 3-5 triệu tấn/năm sau năm 2030, cùng hệ thống đường ống kết nối khu vực Liên Chiểu với Hòa Ninh.

TS Nguyễn Quốc Thập - Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam (bìa trái) trao đổi với các đại biểu bên lề hội thảo.

Theo TS Nguyễn Quốc Thập, mở rộng đối tượng mua bán điện trực tiếp là một trong nhiều mắt xích cần được tháo gỡ. Để thúc đẩy điện khí LNG, các vấn đề liên quan đến sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn, chuyển ngang giá nhiên liệu LNG sang giá điện, hợp đồng mua bán điện và hạ tầng nhập khẩu, tồn trữ, tái hóa LNG cũng cần được xử lý đồng bộ.

Thị trường LNG cần hướng tới những khách hàng có nhu cầu và khả năng sử dụng nguồn điện ổn định, chấp nhận cơ chế giá phù hợp với đặc thù của nguồn năng lượng này. Khi nhà sản xuất và người tiêu thụ lớn có thể trực tiếp thỏa thuận về sản lượng, thời hạn hợp đồng và giá điện, mối quan hệ cung - cầu sẽ tiến gần hơn tới nguyên tắc thị trường.