Cần quy định rõ những vụ việc nào được hòa giải, trường hợp nào không hòa giải

Sáng nay (10/8), giải trình, làm rõ băn khoăn của một số đại biểu Quốc hội khi thảo luận về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan thẩm tra nghiên cứu đầy đủ, kỹ lưỡng, tiếp thu tối đa và giải trình thấu đáo các ý kiến, hoàn thiện dự thảo luật trước khi trình Quốc hội xem xét tại đợt 2 của kỳ họp.

Tại phiên thảo luận ở hội trường sáng nay, các ý kiến của đại biểu Quốc hội đã đề cập nhiều nội dung quan trọng của dự thảo luật. Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là phạm vi hòa giải ở cơ sở. Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết nhiều đại biểu đề nghị cần xác định rõ những mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật nào được hòa giải và trường hợp nào không thuộc phạm vi hòa giải.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, về nguyên tắc, các mâu thuẫn, tranh chấp và một số hành vi vi phạm pháp luật có thể được hòa giải ở cơ sở, trừ những trường hợp xâm phạm lợi ích quốc gia, vi phạm điều cấm hoặc đã đến mức phải xử lý về hình sự, hành chính theo quy định của dự thảo luật.

Một số đại biểu băn khoăn, nếu không phân định rõ có thể xảy ra tình trạng hành vi đáng lẽ phải xử lý hình sự hoặc xử lý vi phạm hành chính nhưng lại được đưa ra hòa giải. Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, trong luật chỉ có thể quy định những nguyên tắc chung, còn các trường hợp cụ thể sẽ được tiếp tục làm rõ trong nghị định quy định chi tiết.

Theo đó, một số hành vi có dấu hiệu vi phạm nhưng tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội thấp, chưa đủ điều kiện xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự có thể thuộc phạm vi hòa giải. Đối với một số vụ việc có dấu hiệu tội phạm nhưng thuộc trường hợp khởi tố theo yêu cầu của bị hại, trong những điều kiện pháp luật cho phép cũng có thể thực hiện hòa giải ở cơ sở.

Các Đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận 10/8

Một số hành vi liên quan đến phòng, chống bạo lực gia đình nhưng chưa gây hậu quả nghiêm trọng cũng có thể được khuyến khích hòa giải nhằm ngăn chặn tái diễn và hàn gắn các mối quan hệ gia đình. Đối với người chưa thành niên, một số hành vi vi phạm mà cơ quan có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng hoặc biện pháp thay thế xử lý hành chính cũng có thể áp dụng những phương thức phù hợp, trong đó có hòa giải ở cơ sở. Ngoài ra, còn có những vi phạm pháp luật khác mà pháp luật cho phép các bên tự thỏa thuận đối với những vụ việc nhỏ.

Bộ trưởng nhấn mạnh việc áp dụng cụ thể sẽ được tiếp tục hướng dẫn trong các văn bản quy định chi tiết của Chính phủ. Dự thảo luật cũng đã quy định rõ, nếu trong quá trình hòa giải, hòa giải viên phát hiện hành vi có tính chất nghiêm trọng, đe dọa tính mạng, sức khỏe hoặc xâm phạm bí mật nhà nước thì phải dừng ngay việc hòa giải.

Đối với những trường hợp có cơ sở xác định hành vi thuộc phạm vi phải xử lý hình sự hoặc xử lý vi phạm hành chính, trách nhiệm của hòa giải viên là phải dừng ngay cuộc hòa giải và báo cáo cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý, không chờ đến khi hết thời hạn hòa giải.

Trên cơ sở ý kiến đại biểu, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát kỹ lưỡng để xác định nội dung nào cần bổ sung, điều chỉnh ngay trong dự thảo luật và nội dung nào cần quy định chi tiết tại văn bản hướng dẫn thi hành.