Cần trang bị sớm cho trẻ kỹ năng phòng, chống đuối nước

Việc tăng cường dạy bơi, trang bị kỹ năng an toàn dưới nước cho trẻ em là vô cùng cần thiết. Ảnh: T.L

Phòng ngừa đuối nước từ gia đình và cộng đồng

Thời gian qua, các cơ sở y tế trên địa bàn thành phố tiếp nhận nhiều trường hợp trẻ bị tai nạn thương tích, trong đó có một số trường hợp đuối nước nghiêm trọng, dẫn đến ngừng tim, ngừng thở… Có nhiều nguyên nhân dẫn đến các vụ đuối nước thương tâm ở trẻ em, trong đó phổ biến là việc trẻ chưa được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng phòng, chống đuối nước và sự thiếu giám sát của người lớn.

Khi ở dưới nước, cha mẹ cần phải luôn ở sát trẻ, không để cách quá một sải tay nhằm phát hiện sớm và có cách xử lý kịp thời khi có rủi ro xảy ra. Đặc biệt, cha mẹ nên trang bị đầy đủ các kiến thức an toàn dưới nước, cách hô hấp nhân tạo. Đối với cộng đồng, trường học cần tổ chức các chương trình phổ cập bơi miễn phí; lồng ghép nội dung giáo dục phòng tránh đuối nước vào hoạt động ngoại khóa và lắp biển cảnh báo tại khu vực nguy hiểm, tăng cường giám sát cộng đồng tại các bãi tắm tự phát.

Việc phòng chống đuối nước ở trẻ em được xác định là một trong những mục tiêu trọng tâm của Chương trình quốc gia phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em giai đoạn 2021 - 2030 do Chính phủ ban hành. Việt Nam phấn đấu đến năm 2035 có 90% học sinh được trang bị kiến thức và thực hành kỹ năng phòng, chống đuối nước; tối thiểu 30% trường tiểu học, 25% trường THCS và THPT có bể bơi (cố định hoặc di động) hoạt động hiệu quả; 70% xã, phường có ít nhất một bể bơi phục vụ việc dạy bơi an toàn cho trẻ trên địa bàn.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo, thời gian qua, nhất là vào dịp hè, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tích cực tổ chức dạy bơi miễn phí cho học sinh. Đồng thời, sở cũng phối hợp các ban ngành, đoàn thể triển khai mô hình bể bơi di động tại khu dân cư, tạo điều kiện để trẻ em được tiếp cận kỹ năng bơi an toàn ngay gần nơi sinh sống. Không chỉ dừng lại ở việc dạy các động tác bơi cơ bản, chương trình còn lồng ghép nội dung nhận diện nguy cơ, kỹ năng xử lý tình huống khi gặp sự cố dưới nước, kỹ năng cứu đuối nước an toàn và tìm cách hỗ trợ.

Hướng dẫn các động tác và kỹ năng an toàn cho trẻ trước khi xuống nước . Ảnh: T.L

Nguyên tắc vàng trong sơ cứu khi trẻ bị đuối nước

Theo BS.CK II Trần Long Quân, Trưởng khoa Nhi cấp cứu hồi sức tích cực và chống độc (Bệnh viện Phụ Sản - Nhi Đà Nẵng), khi trẻ bị ngạt nước (đuối nước), việc sơ cứu tại chỗ đúng kỹ thuật là điều quan trọng nhất để cứu sống trẻ, tránh được di chứng não nặng nề sau này. Theo đó, cần nhanh chóng đưa trẻ khỏi nước; đồng thời đánh giá nhanh ý thức và hơi thở; nếu trẻ còn thở thì đặt nằm nghiêng, giữ ấm và trấn an; nếu trẻ ngừng tim, ngừng thở thì gọi cấp cứu 115 và tiến hành hồi sức tim phổi (CPR) ngay: ép tim ngoài lồng ngực và thổi ngạt.

Cụ thể, ấn tim ngoài lồng ngực ở nửa dưới xương ức phối hợp thổi ngạt theo tỷ lệ 30:2 (tức là sau 30 lần ấn tim thì thực hiện 2 lần thổi ngạt); nếu cùng lúc có 2 người cấp cứu thì thực hiện theo tỷ lệ 15:2. Điều này được lặp lại đến khi trẻ có phản ứng hoặc được nhân viên y tế hỗ trợ. Động tác hồi sức cơ bản phải được tiến hành tiếp tục trên đường vận chuyển.

Tốc độ ép tim từ 100 - 120 lần/phút. Cách thổi ngạt là ngửa đầu nhẹ, nâng cằm (không ngửa quá mức); bịt mũi, thổi 2 hơi vào miệng trẻ (bịt cả miệng và mũi bằng miệng người sơ cứu và thổi nhẹ nhàng đối với trẻ hơn 1 tuổi); thổi nhẹ 2 hơi, mỗi hơi dài khoảng 1 giây, thấy ngực phồng lên…

Theo các bác sĩ, nhiều trường hợp đuối nước được phát hiện và đưa ra khỏi mặt nước kịp thời nhưng trẻ vẫn có thể gặp nguy hiểm bởi những sai lầm khi sơ cứu. Vì vậy, việc dốc ngược trẻ hay vác trẻ đuối nước trên vai không chỉ không có tác dụng giúp loại bỏ nước ra khỏi hệ hô hấp mà còn làm trì hoãn bước sơ cứu quan trọng, hồi sức tim và phổi.

Thông thường, lượng nước đi vào phổi khi đuối nước sẽ không quá nhiều và có thể tống ra ngoài thông qua các thao tác sơ cứu, ép tim ngoài lồng ngực và khi trẻ có thể tự thở. Hơn nữa, thói quen này còn khiến trẻ tăng nguy cơ tổn thương não do thiếu oxy. Trẻ bị đuối nước sau khi được đưa ra khỏi mặt nước cần được đặt trong môi trường thông thoáng, nhiều oxy, việc tụ tập xung quanh trẻ không chỉ không giúp trẻ tốt hơn mà còn gây cản trở trẻ hô hấp.