Cảnh báo từ ca bệnh viêm não Nhật Bản diễn tiến rất nhanh

Bệnh nhân mắc viêm não Nhật Bản điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận và điều trị nhiều bệnh nhi mắc viêm não Nhật Bản, trong đó có trường hợp bệnh diễn tiến rất nhanh.

Bệnh nhi G.A.D, 9 tuổi, ở Lào Cai, ban đầu chỉ có biểu hiện sốt và đau đầu. Gia đình cho trẻ sử dụng thuốc hạ sốt và đưa đến bệnh viện. Tuy nhiên, sau một ngày, trẻ vẫn sốt cao liên tục, đau đầu tăng dần, nôn.

Trẻ bắt đầu không nói được, không ăn uống, dần rơi vào hôn mê và được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Thời điểm nhập viện, trẻ hôn mê, suy hô hấp, yếu liệt tứ chi và phải đặt ống nội khí quản, thở máy. Các bác sĩ lập tức tiến hành hồi sức tích cực, chống phù não, chống viêm và theo dõi sát các biến chứng thần kinh.

Sau 2 tuần điều trị, ý thức của trẻ đã cải thiện, tỉnh táo hơn, có thể tự thở và cai máy thở thành công. Tuy nhiên, cơ lực toàn thân vẫn yếu, khả năng ho, khạc còn kém. Trẻ tiếp tục phải được theo dõi nguy cơ biến chứng, di chứng thần kinh.

TS.BS Đặng Thị Thúy, Trưởng Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, biểu hiện ban đầu của viêm não Nhật Bản thường không đặc hiệu. Trẻ có thể sốt cao đột ngột, đau đầu, mệt mỏi, ăn uống kém. Những dấu hiệu này rất dễ bị nhầm với các bệnh nhiễm virus thông thường.

Ở trẻ lớn, đau đầu là triệu chứng có thể nhận biết rõ. Với trẻ nhỏ chưa biết nói hoặc khó diễn đạt, bệnh có thể biểu hiện bằng quấy khóc bất thường, ăn uống kém hoặc thay đổi hành vi.

Điều đáng lo là sau vài giờ đến vài ngày, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn nặng. Trẻ đau đầu tăng, nôn nhiều, thay đổi ý thức hoặc hành vi, xuất hiện co giật, ngủ li bì, khó đánh thức, lờ đờ rồi hôn mê.

Khi bệnh tiến triển, trẻ có thể suy hô hấp, suy tuần hoàn và đối mặt với nguy cơ tử vong. Vì vậy, cha mẹ không nên chờ trẻ xuất hiện co giật hoặc hôn mê mới đưa đi viện.

Nếu trẻ sốt kèm đau đầu tăng dần, nôn nhiều, ngủ li bì, khó đánh thức, quấy khóc bất thường, co giật, yếu hoặc liệt tay chân..., cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá kịp thời.

Tiêm vaccine đủ mũi cơ bản và nhắc lại để phòng bệnh viêm não Nhật Bản.

Nguy cơ di chứng thần kinh lâu dài từ bệnh viêm não Nhật Bản

Viêm não Nhật Bản không chỉ nguy hiểm ở giai đoạn cấp tính. Ngay cả khi được cứu sống, trẻ vẫn có thể phải đối mặt với các di chứng thần kinh kéo dài.

Theo TS.BS Đặng Thị Thúy, khoảng 50% trẻ sống sót sau viêm não Nhật Bản có thể gặp các di chứng về tâm thần, vận động và khả năng hòa nhập xã hội. Một số trẻ có thể chậm phát triển trí tuệ, rối loạn vận động, co giật tái diễn, rối loạn hành vi hoặc giảm khả năng học tập.

Những di chứng này có thể ảnh hưởng đến trẻ trong nhiều năm, thậm chí suốt đời, đồng thời tạo gánh nặng lớn cho gia đình và xã hội.

Đáng lưu ý, hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với viêm não Nhật Bản. Khi trẻ mắc bệnh, các bác sĩ chủ yếu điều trị hỗ trợ và hồi sức tích cực, kiểm soát phù não, co giật, hỗ trợ hô hấp và xử trí các biến chứng.

Cần tiêm vaccine đủ mũi cơ bản và nhắc lại

Tháng 6-2026, Hà Nội cũng ghi nhận ca mắc viêm não Nhật Bản đầu tiên trong năm nay. Cùng kỳ năm 2025, Hà Nội không ghi nhận ca mắc.

Đáng chú ý, bệnh nhi mắc bệnh đã được tiêm đủ 3 mũi vaccine viêm não Nhật Bản cơ bản nhưng chưa được tiêm các mũi nhắc lại theo khuyến cáo.

Các chuyên gia cảnh báo, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý việc tiêm vaccine cho trẻ. Mặc dù trẻ đã tiêm đủ các mũi cơ bản nhưng không có nghĩa là trẻ được bảo vệ suốt đời. Khả năng bảo vệ của vaccine có thể suy giảm theo thời gian nếu không được tiêm nhắc lại, từ đó tạo ra khoảng trống miễn dịch.

Theo khuyến cáo của ngành y tế, trẻ cần được tiêm đủ 3 mũi vaccine cơ bản và tiếp tục tiêm nhắc lại theo lịch, thường 3–4 năm tiêm nhắc lại cho đến khi đủ 15 tuổi.

Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, lây sang người chủ yếu qua muỗi Culex. Bệnh không lây trực tiếp từ người sang người.

Muỗi có thể mang virus sau khi hút máu từ các vật chủ như lợn và một số loài chim, sau đó truyền virus sang người qua vết đốt.

Bệnh thường gia tăng vào mùa hè và đầu mùa thu, từ khoảng tháng 5 đến tháng 9, khi điều kiện nóng ẩm thuận lợi cho muỗi phát triển.

Bên cạnh việc tiêm vaccine đầy đủ, cha mẹ cần chủ động phòng muỗi đốt cho trẻ bằng cách ngủ màn, sử dụng các biện pháp chống muỗi phù hợp, loại bỏ nơi nước đọng và giữ vệ sinh môi trường sống.

Theo baochinhphu.vn

(https://baochinhphu.vn/canh-bao-tu-ca-benh-viem-nao-nhat-ban-dien-tien-rat-nhanh-102260814173749552.htm)