Cảnh giác nấm da lây từ chó, mèo

Nấm da lây từ chó, mèo là bệnh khá thường gặp, đặc biệt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, mùa mưa hoặc thời điểm giao mùa. Đây là những điều kiện môi trường thuận lợi để nhiều loại vi nấm phát triển. Vì vậy, các bệnh da do nấm chiếm tỷ lệ khá cao trong tổng số bệnh lý ngoài da.

Dễ nhiễm nấm da từ vật nuôi

Các loại nấm gây bệnh trên chó, mèo thường thuộc nhóm nấm da (dermatophytes), trong đó phổ biến nhất là Microsporum canis. Ngoài ra, một số trường hợp ít gặp hơn có thể do Trichophyton mentagrophytes gây ra.

Những loại nấm này có khả năng sống và phát triển trên các mô chứa keratin như da, tóc, lông và móng. Khi vật nuôi bị nhiễm nấm, bào tử nấm có thể tồn tại trên lông, da hoặc trong môi trường xung quanh, từ đó lây sang người khi có sự tiếp xúc gần gũi.

Đáng chú ý, không phải lúc nào chó hoặc mèo bị nhiễm nấm cũng biểu hiện rõ ràng. Trong nhiều trường hợp, vật nuôi chỉ có những tổn thương rất nhỏ hoặc nằm ở vị trí khó quan sát nên người nuôi không phát hiện được.

Con người có thể bị lây nấm da từ chó, mèo thông qua nhiều hình thức tiếp xúc khác nhau. Con đường lây phổ biến nhất là tiếp xúc trực tiếp với vật nuôi.

Các hành động quen thuộc như ôm chó, mèo, cho vật nuôi nằm chung giường, vuốt ve hoặc chải lông… đều có thể khiến bào tử nấm từ lông hoặc da động vật bám vào da người.

Ngoài ra, nấm cũng có thể lây gián tiếp thông qua các đồ dùng như chăn, đệm của vật nuôi, dụng cụ chải lông, sàn nhà hoặc thảm có dính lông thú. Bào tử nấm có khả năng tồn tại khá lâu trong môi trường, đặc biệt trong điều kiện nóng ẩm. Nếu da người có vết trầy xước nhỏ hoặc hệ miễn dịch suy giảm, nguy cơ nhiễm nấm sẽ tăng lên.

Nấm da lây từ chó, mèo có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên cơ thể.

Biểu hiện nấm da ở người

Sau khi tiếp xúc với nguồn nấm, người bệnh có thể xuất hiện triệu chứng sau vài ngày đến vài tuần.

Dấu hiệu điển hình nhất là các tổn thương dạng dát tròn trên da với những đặc điểm như:

Hình tròn hoặc hình bầu dục
Ranh giới rõ ràng
Bờ viền hơi gồ cao hơn vùng da xung quanh
Bề mặt có vảy da khô
Có thể xuất hiện các mụn nước nhỏ

Các tổn thương thường lan rộng dần từ trung tâm ra ngoại vi, tạo thành vòng tròn đặc trưng. Vì vậy, trong dân gian thường gọi là hắc lào hoặc lác đồng tiền.

Triệu chứng ngứa là biểu hiện khá phổ biến. Người bệnh thường cảm thấy ngứa nhiều hơn khi ra mồ hôi hoặc khi thời tiết nóng.

Nấm da lây từ chó, mèo có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên cơ thể. Tuy nhiên, các vùng da hở thường dễ bị nhiễm hơn, chẳng hạn như: cánh tay, bàn tay, cổ, mặt, chân… Ở trẻ em, tổn thương nấm da còn có thể xuất hiện ở da đầu, gây rụng tóc từng mảng.

Khi nghi ngờ nhiễm nấm da, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa da liễu để được thăm khám và chẩn đoán chính xác.

Điều trị nấm da như thế nào?

Phần lớn các trường hợp nấm da lây từ chó, mèo có thể điều trị bằng thuốc bôi chống nấm tại chỗ.

Người bệnh cần sử dụng thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ, thời gian điều trị thường kéo dài ít nhất từ 2 - 4 tuần để tiêu diệt hoàn toàn vi nấm.

Trong những trường hợp tổn thương lan rộng hoặc tái phát nhiều lần, bác sĩ có thể chỉ định thêm thuốc kháng nấm đường uống.

Một lưu ý quan trọng là người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc bôi chứa corticoid, vì các thuốc này có thể làm giảm triệu chứng tạm thời nhưng lại khiến nấm phát triển mạnh hơn về sau.

Cách phòng tránh nấm da do chó, mèo

Để hạn chế nguy cơ lây nhiễm nấm da từ vật nuôi, các chuyên gia khuyến cáo người dân nên thực hiện một số biện pháp sau:

Kiểm tra sức khỏe định kỳ cho thú cưng

Chó, mèo nên được kiểm tra sức khỏe thường xuyên tại các cơ sở thú y. Nếu phát hiện dấu hiệu rụng lông bất thường hoặc có tổn thương da, cần đưa vật nuôi đi khám sớm để điều trị kịp thời.

Giữ vệ sinh cho vật nuôi

Việc tắm rửa và chăm sóc lông cho chó, mèo giúp giảm nguy cơ nhiễm nấm. Người nuôi nên tắm cho thú cưng định kỳ, giữ chuồng nuôi sạch sẽ và phơi khô chăn, đệm dưới ánh nắng.

Hạn chế tiếp xúc quá gần

Mặc dù thú cưng mang lại nhiều lợi ích về mặt tinh thần, nhưng người nuôi nên hạn chế các hành động như hôn vật nuôi, cho thú cưng ngủ chung giường hoặc để vật nuôi liếm mặt, liếm tay. Sau khi chơi với chó, mèo, cần rửa tay sạch bằng xà phòng.

Giữ môi trường sống khô ráo

Vi nấm phát triển mạnh trong môi trường ẩm ướt. Vì vậy, nhà cửa nên được giữ thông thoáng, sạch sẽ, hạn chế tình trạng ẩm mốc.

Phát hiện và điều trị sớm

Nếu trên da xuất hiện các tổn thương dạng vòng tròn, ngứa hoặc có vảy, người dân nên đi khám sớm thay vì tự ý mua thuốc điều trị. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp điều trị hiệu quả mà còn hạn chế lây lan sang các thành viên khác trong gia đình.

Nâng cao ý thức phòng bệnh

Nuôi thú cưng là sở thích của nhiều gia đình và mang lại nhiều lợi ích về mặt tinh thần. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn sức khỏe, người nuôi cần chú ý đến vấn đề vệ sinh và phòng bệnh cho cả vật nuôi lẫn con người.

Phần lớn các trường hợp nấm da lây từ chó, mèo đều có thể điều trị khỏi nếu được phát hiện sớm và sử dụng thuốc đúng cách. Điều quan trọng là người dân cần nâng cao nhận thức về nguy cơ lây bệnh từ vật nuôi, đồng thời chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

BS Phạm Tùng