Cắt giảm điều kiện kinh doanh phải đi vào bản chất, giúp giảm chi phí tuân thủ

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Việc cấm kinh doanh khí N2O sẽ có hiệu lực thi hành ngay

Trình bày Tờ trình dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Luật bao gồm 05 Điều và 01 Phụ lục. Nội dung sửa đổi quan trọng tại dự thảo Luật là khoản 2 Điều 1 quy định thay thế Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Phụ lục IV của Luật Đầu tư 2025 bằng Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Luật này.

Theo đó, Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Luật này được xây dựng trên cơ sở kế thừa Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đã được ban hành tại Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP (trong đó cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi 14 ngành, nghề). Ngoài ra, dự thảo Luật tiếp tục cắt giảm thêm 2 ngành, nghề và sửa đổi, bổ sung phạm vi của 2 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình dự án Luật. Ảnh: Phạm Thắng

"Song song với việc cắt giảm tại dự thảo Luật, Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ nghiên cứu quy định giải pháp, phương án quản lý thay thế đối với các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được bãi bỏ, sửa đổi như ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn nghề đối với những ngành, nghề được cắt giảm..., bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước", Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, dự thảo Luật bổ sung vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư, kinh doanh đối với kinh doanh khí N2O. Theo đó, sẽ không được kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, mặc dù pháp luật hiện hành đã có các quy định kiểm soát việc kinh doanh và sử dụng khí N2O trong một số lĩnh vực như y tế, công nghiệp, thực phẩm..., các biện pháp này vẫn chưa đủ hiệu quả để ngăn ngừa việc lạm dụng khí N2O.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Lâm Hiển

Để bảo đảm loại trừ các trường hợp khí N2O hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số hoạt động nghiên cứu khoa học, thực nghiệm, kiểm định, thực phẩm, dự thảo Luật đã quy định cấm theo hướng loại trừ việc sử dụng khí N2O trong hoạt động y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học.

Đồng thời, dự án Luật cũng bổ sung ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện "Hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực".

Chính phủ đề xuất Luật này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/3/2027. Riêng quy định cấm kinh doanh khí N2O, do tính chất cấp bách cần ngăn chặn ngay các hoạt động kinh doanh, hành vi vi phạm pháp luật và nhằm bảo vệ sức khỏe của người dân, Chính phủ quy định hiệu lực thi hành ngay kể từ ngày ký ban hành Luật.

Đánh giá kỹ tác động của việc bổ sung hay cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện

Trình bày Báo cáo thẩm tra tóm tắt, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành với việc xem xét, thông qua dự thảo Luật theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW và các nghị quyết của Trung ương về hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, phát triển kinh tế tư nhân và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Hồ sơ dự thảo Luật đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra tóm tắt. Ảnh: Hồ Long

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, thuyết minh đầy đủ cơ sở, tính hợp lý và tính thực chất của phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, bảo đảm mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải đi vào bản chất, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ, không nên chỉ quan tâm yêu cầu về số lượng cắt giảm.

Đồng thời, do nội dung sửa đổi có phạm vi ảnh hưởng rộng, đề nghị tổng hợp, giải trình đầy đủ ý kiến của các đối tượng chịu tác động và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện, văn bản hướng dẫn thi hành để bảo đảm Luật được triển khai thống nhất, đồng bộ ngay khi có hiệu lực.

Nhất trí với chủ trương tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N2O để giải trí nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, tuy nhiên, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát, quy định rõ các trường hợp được loại trừ; bảo đảm tên gọi, phạm vi các trường hợp loại trừ thống nhất với thuật ngữ tại pháp luật chuyên ngành, không gây ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh và các mục đích sử dụng hợp pháp khác.

Về việc giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, một số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ lưỡng phương án cắt giảm, nhất là đối với các ngành, nghề liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng, như: kinh doanh nước sạch (nước sinh hoạt), kinh doanh khí, kinh doanh tàu bay không người lái, kinh doanh khoáng sản, kinh doanh khai thác cảng biển, kinh doanh thiết bị phát tín hiệu của xe được quyền ưu tiên...

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Đây đều là các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, hậu quả vi phạm có thể nghiêm trọng, khó hoặc không thể khắc phục. Việc thay đổi phương thức quản lý chỉ nên thực hiện khi đã làm rõ tính khả thi, hiệu quả của cơ chế quản lý thay thế, bảo đảm triển khai theo lộ trình phù hợp, không phát sinh khoảng trống trong quản lý nhà nước.

Tán thành với việc đề xuất bổ sung ngành, nghề "Hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực" vào Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện có cơ sở nhất định từ yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia, quản lý dữ liệu, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục đánh giá đầy đủ tác động của việc bổ sung ngành, nghề này đối với môi trường đầu tư, kinh doanh, việc thực hiện các cam kết quốc tế và khả năng phát sinh rào cản gia nhập thị trường; đồng thời rà soát, tham khảo thông lệ quốc tế...