Cha mẹ cùng con xây dựng thói quen sử dụng điện thoại lành mạnh
Điện thoại, thiết bị công nghệ đang dần chiếm nhiều thời gian trong sinh hoạt của trẻ em, kéo theo những lo ngại về sức khỏe, tâm lý và khả năng giao tiếp. Sự đồng hành của cha mẹ được xem là yếu tố quan trọng giúp trẻ hình thành thói quen sử dụng thiết bị điện tử hợp lý hơn.
Theo báo cáo Digital Việt Nam 2024 của Datareportal, tính đến đầu năm 2024, có 78,44 triệu người sử dụng Internet tại Việt Nam, tỉ lệ tiếp cận đạt 79,1%. Việt Nam có 72,7 triệu người sử dụng mạng xã hội, tương đương với 73,3% tổng dân số.
Theo số liệu mới nhất của Cục Trẻ em, Bộ LĐ-TB&XH, hiện nay có tới 89% trẻ em truy cập và sử dụng Internet mỗi ngày, thời gian 5 - 7 tiếng/ngày.
Nắm bắt tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa và các phòng khám chuyên khoa mắt ngoài công lập, tỷ lệ học sinh đến khám, điều trị tật khúc xạ chiếm 30-40% số bệnh nhân mỗi ngày. Theo bác sĩ Đặng Văn Hòa, Phó trưởng Khoa Mắt (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa): “Tỷ lệ học sinh mắc bệnh về mắt, nhất là cận thị ngày càng tăng. Bên cạnh do ánh sáng, bàn ghế và tư thế ngồi học không phù hợp, một nguyên nhân quan trọng hiện nay là các em thường xuyên xem ti vi, điện thoại, máy tính, đọc truyện chữ in nhỏ”.
Tại Việt Nam, Điều 37 Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15/9/2020 quy định học sinh không được sử dụng điện thoại di động, các thiết bị khác khi đang học tập trên lớp không phục vụ cho việc học tập và không được giáo viên cho phép. Trên thực tế, hầu hết các trường học đều cấm học sinh sử dụng điện thoại trong giờ học. Tuy nhiên, các em vẫn được phép mang điện thoại tới trường và sử dụng trước, sau giờ học và trong giờ giải lao.
Trước thực trạng này, việc cấm đoán hoàn toàn không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả. Khi điện thoại đã trở thành thói quen, những biện pháp cứng nhắc có thể khiến trẻ phản ứng tiêu cực, tìm cách sử dụng thiết bị lén lút hoặc nảy sinh mâu thuẫn với cha mẹ. Điều quan trọng là người lớn cần hiểu nguyên nhân khiến trẻ tìm đến điện thoại, từ nhu cầu giải trí, thiếu hoạt động thay thế đến mong muốn được chú ý và kết nối.
Quan trọng hơn, quá trình thay đổi cần sự kiên nhẫn và đồng thuận giữa cha mẹ với con. Thay vì chỉ nhắc nhở hay trách phạt, người lớn nên giải thích rõ lý do cần giảm thời gian sử dụng, lắng nghe mong muốn của trẻ và ghi nhận những tiến bộ dù nhỏ.
Điện thoại vẫn có thể là công cụ hữu ích cho học tập và giải trí nếu được sử dụng đúng cách. Sự đồng hành của cha mẹ sẽ giúp trẻ từng bước làm chủ thói quen, cân bằng giữa thế giới số và những trải nghiệm thực tế, từ đó phát triển lành mạnh hơn trong thời đại công nghệ.