Chăm lo khâu then chốt của then chốt

Việc sắp xếp tổ chức bộ máy và kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được thành phố thực hiện đồng thời với vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm bám sát chủ trương của Trung ương, phù hợp yêu cầu quản trị Thủ đô trong bối cảnh mới.

Ngay từ khi triển khai sắp xếp đơn vị hành chính và kết thúc hoạt động cấp huyện, Thành ủy Hà Nội tập trung lãnh đạo, chỉ đạo rà soát tổng thể đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; chủ động xây dựng thực hiện phương án bố trí, sắp xếp, điều động, luân chuyển cán bộ đồng bộ với yêu cầu tổ chức bộ máy mới, bảo đảm giữ vững sự ổn định, liên tục trong điều hành và phục vụ nhân dân.

Thực tiễn tại Hà Nội một năm qua cho thấy, việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là sắp xếp lại tổ chức bộ máy mà là quá trình tái cấu trúc đồng thời mô hình chính quyền, mô hình quản trị và mô hình phát triển. Thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy gắn với vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố rà soát, cơ cấu lại, phân bổ đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo hướng giảm đầu mối trung gian, tăng cường nguồn lực cho cấp trực tiếp tổ chức thực hiện nhiệm vụ và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Việc sắp xếp được thực hiện đồng bộ với kiện toàn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở, bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và yêu cầu đặt ra trong vận hành mô hình mới. Đến tháng 5-2026, toàn thành phố có 128.795 cán bộ, công chức, viên chức; trong đó cấp xã có 109.800 người (khoảng 85% tổng số cán bộ, công chức, viên chức toàn thành phố).

Biên chế, số lượng người làm việc được phân bổ bảo đảm khoa học, phù hợp yêu cầu nhiệm vụ theo 4 trục (Đảng, HĐND, UBND, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội). Cơ cấu, trình độ chuyên môn, lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ cấp xã cơ bản đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện vận hành chính quyền địa phương 2 cấp với tỷ lệ cán bộ có trình độ đại học, sau đại học trên 94%.

Sau một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp tại Hà Nội, một trong những vấn đề đáng quan tâm là tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực và năng lực thực thi của cấp xã. Đây không chỉ là yêu cầu của riêng Thủ đô mà còn có ý nghĩa đối với quá trình hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phạm vi cả nước trong giai đoạn tới.

Có thể thấy, quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, kiện toàn đội ngũ cán bộ và vận hành mô hình mới là yêu cầu cấp thiết trong điều kiện yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao. Nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước, điều phối phát triển, hướng dẫn chuyên môn và hỗ trợ cơ sở được chuyển trực tiếp đến cấp thành phố và cấp xã, làm gia tăng đáng kể khối lượng công việc, phạm vi quản lý và yêu cầu điều hành.

Hà Nội là đô thị đặc biệt, hiện có 126 xã, phường, dân số khoảng 8,8 triệu người, địa phương có quy mô tổ chức Đảng, số lượng đảng viên, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, khối lượng công việc lớn nhất cả nước. Ngoài các nhiệm vụ thường xuyên, thành phố đang triển khai thực hiện các nhiệm vụ chiến lược theo Luật Thủ đô năm 2026, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Thực tiễn trên đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện khung tổ chức bộ máy cấp thành phố theo hướng nâng cao năng lực hoạch định chính sách, quản trị phát triển, điều phối liên ngành, quản trị dữ liệu và hỗ trợ cơ sở. Đối với cấp xã, phường, khung tổ chức bộ máy hiện nay cơ bản đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, sự khác biệt rất lớn về quy mô dân số, diện tích tự nhiên, mức độ đô thị hóa, khối lượng công việc và yêu cầu quản trị giữa các địa bàn đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức cấp xã theo hướng linh hoạt hơn. Nhiều phường nội đô có quy mô dân số, khối lượng công việc và yêu cầu quản trị tương đương, thậm chí lớn hơn một số đơn vị cấp huyện trước đây nhưng vẫn áp dụng cùng một khung tổ chức bộ máy, biên chế và cơ chế phân bổ nguồn lực như các địa bàn có quy mô nhỏ hơn.

Trước những yêu cầu mới, thành phố Hà Nội xác định nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục rà soát, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, cơ chế vận hành và tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đặc biệt, thành phố đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bên trong các cơ quan, đơn vị theo hướng giảm cấp trung gian, khắc phục chồng chéo chức năng, nhiệm vụ; thực hiện nhất quán nguyên tắc “một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính”. Đồng thời, phát huy hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô năm 2026 nhằm nâng cao năng lực quản trị, tổ chức thực hiện và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn, thành phố nghiên cứu phân loại xã, phường theo nhóm đặc thù quản trị, đề xuất cơ chế tổ chức bộ máy, biên chế, phân cấp, phân quyền và phân bổ nguồn lực phù hợp hơn với yêu cầu thực tiễn. Cùng với đó, tiếp tục hoàn thiện mô hình đơn vị hành chính cấp xã theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, bảo đảm sự tương thích giữa quy mô đơn vị hành chính với yêu cầu quản trị, năng lực tổ chức thực hiện và định hướng phát triển của từng địa bàn.