'Chạm nghề phố cổ 2026': Đánh thức di sản, lan tỏa sáng tạo giữa lòng Thủ đô

Giới thiệu nhiều nghề thủ công tại phố cổ Hà Nội - một nét văn hóa của người Tràng An. Ảnh: Giang Nam

Nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026) và hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội phối hợp với các nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà nghiên cứu tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn tại hai không gian trọng điểm: Khu phố cổ Hà Nội và khu vực hồ Hoàn Kiếm .

Chuỗi hoạt động diễn ra từ tháng 4 đến hết tháng 6-2026, hướng tới mục tiêu tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, phát huy tiềm năng di sản trong phát triển công nghiệp văn hóa, đồng thời tạo điểm đến hấp dẫn cho nhân dân, du khách trong và ngoài nước .

Tâm điểm của chuỗi sự kiện tại khu phố cổ Hà Nội là chương trình “Chạm nghề phố cổ 2026” đang diễn ra tại tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội (50 Đào Duy Từ). Đây không chỉ là hoạt động trưng bày, mà còn là nỗ lực kết nối di sản với đời sống đương đại, đưa các giá trị truyền thống trở thành nguồn lực cho sáng tạo và phát triển kinh tế bền vững, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Tại đây, du khách được xem triển lãm “Sơn ta sử tích” giới thiệu lịch sử, quy trình và giá trị nghệ thuật của sơn ta - chất liệu đặc sắc của mỹ thuật Việt Nam.

Trong chuỗi sự kiện này, nhiều không gian di tích và trung tâm văn hóa trong khu phố cổ cũng được “đánh thức” bằng các hoạt động trưng bày chuyên đề. Điển hình là đình Hà Vĩ (11 Hàng Hòm) giới thiệu “Dòng chảy sơn mài Việt - Từ di sản đến đương đại”, trong khi di tích 40 Lãn Ông mang đến không gian trải nghiệm nghề giấy dó với các hoạt động như seo giấy, in tranh dân gian, làm đồ thủ công.

Không dừng lại ở trưng bày, chuỗi hoạt động còn mở rộng sang các lĩnh vực sáng tạo liên ngành. Tại đình Kim Ngân, công chúng có thể khám phá sự kết hợp giữa sơn mài và sừng mỹ nghệ trong thời trang; Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm tái hiện “Ký ức Hà Nội” qua các hiện vật xưa; nhiều đình, di tích khác trở thành không gian giới thiệu nghề truyền thống, góp phần tạo nên mạng lưới trải nghiệm đa điểm trong lòng phố cổ .

Một điểm nhấn quan trọng của chương trình là các hoạt động tương tác như tọa đàm, workshop và hành trình trải nghiệm. Công chúng có cơ hội giao lưu với nghệ nhân qua chương trình “Sơn ta - Người làm nghề kể chuyện nghề”, tham gia các tọa đàm về ký ức phố cổ và giá trị nghề truyền thống, hay trực tiếp trải nghiệm hành trình “Theo dấu sơn ta” kết nối các không gian di sản.

Những hoạt động này không chỉ giúp công chúng tiếp cận sâu hơn với nghề truyền thống mà còn tạo cầu nối giữa nghệ nhân và thế hệ trẻ, góp phần lan tỏa tình yêu văn hóa, khơi dậy ý thức bảo tồn di sản trong cộng đồng.

Tại khu vực hồ Hoàn Kiếm, chuỗi sự kiện với triển lãm tranh “Mùa sen nhớ Bác” sẽ diễn ra tại Trung tâm Thông tin văn hóa Hồ Gươm (số 2 Lê Thái Tổ). Triển lãm giới thiệu các tác phẩm hội họa về hoa sen gắn với hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh, thể hiện tình cảm tri ân sâu sắc của nhân dân . Triển lãm khai mạc vào ngày 22-4 và kéo dài đến 25-5-2026, hứa hẹn trở thành điểm dừng chân ý nghĩa đối với người dân và du khách khi đến với không gian trung tâm của Thủ đô.

Chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật năm 2026 không chỉ góp phần chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước mà còn khẳng định nỗ lực của Hà Nội trong việc đưa di sản “sống” trong đời sống hiện đại.

Thông qua hệ thống triển lãm, trải nghiệm và giao lưu, chương trình từng bước biến các không gian di tích thành không gian sáng tạo, nơi truyền thống và hiện đại giao thoa. Đây cũng là cách Hà Nội cụ thể hóa định hướng phát triển công nghiệp văn hóa, lấy di sản làm nền tảng, lấy sáng tạo làm động lực, hướng tới xây dựng Thủ đô trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn, giàu bản sắc.