Thanh Tiên và hành trình giữ nghề hoa giấy giữa nhịp sống mới

Giữ lửa nghề không quan trọng lợi nhuận

Hoa giấy Thanh Tiên vốn gắn liền với các không gian thờ cúng, lễ Tết tại Huế đã hơn 300 năm. Các loại hoa rực rỡ sắc màu đều được làm thủ công qua nhiều công đoạn tỉ mỉ, đó không đơn giản chỉ là một vật trang trí mà là cả một quá trình sáng tạo đầy tâm huyết người làm nghề. Trong bối cảnh thị trường ngày càng đa dạng, hoa giấy truyền thống dần lép vế trước các loại hoa công nghiệp, hoa nhựa có giá thành rẻ, điều này khiến sản phẩm không còn được nhiều người ưu tiên lựa chọn, thu nhập từ nghề vì thế cũng không ổn định.

Nghệ nhân Trần Phú (Nghệ nhân hoa giấy, Huế) cho biết: "Nghề này không cho mình cuộc sống đầy đủ được, thu nhập không cao và sản phẩm bằng tay thủ công nên không thể đều đẹp như sản phẩm sản xuất công nghiệp. Tất cả đều từ đôi bàn tay mình tạo nên do đó nhiều khi có được đơn đặt hàng lớn nhưng không thể đáp ứng được".

(Nghệ nhân Trần Phú nắn nót tạo nên từng sản phẩm. Ảnh Hồng Yến)

Giữa những chuyển biến của thời đại, nghệ nhân Trần Phú vẫn ngày ngày chuẩn bị từng cánh hoa giấy để đón khách. Dù lợi nhuận từ nghề không cao nhưng với ông Phú cũng như những hộ khác tại làng hoa giấy Thanh Tiên, làm hoa và chuẩn bị hoa cho khách trải nghiệm không đơn thuần là một công việc mà là niềm vui, là trách nhiệm gìn giữ một phần hồn cốt văn hóa của quê hương.

Mở rộng cách giữ nghề bằng tạo nên trải nghiệm

Không dừng lại ở việc sản xuất và bán hoa, làng Thanh Tiên cũng rất nỗ lực tạo nên hướng đi mới nhằm đưa nghề truyền thống đến gần hơn với công chúng hiện đại. Một trong những cách làm hiệu quả là phát triển mô hình trải nghiệm ngắn. Du khách có thể tham gia các buổi workshop kéo dài 30–60 phút để tự tay làm những bông hoa giấy đơn giản dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân. Điều này không chỉ giúp tăng giá trị sản phẩm mà còn biến mỗi bông hoa trở thành một kỷ niệm mang dấu ấn cá nhân.

Những người trẻ cũng biết tận dụng nền tảng mạng xã hội để lan tỏa địa điểm đặc sắc này qua những video ngắn ghi lại quá trình làm hoa, câu chuyện đời của nghệ nhân hay hình ảnh du khách trải nghiệm thực tế cũng góp phần đưa làng hoa Thanh Tiên đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước.

(Du khách thích thú với không gian làng nghề. Ảnh Hồng Yến)

Chị Loan (Du khách, Hà Nội) tìm hiểu qua kênh Youtube của một bạn trẻ và đã biết đến làng hoa Thanh Tiên: "Tôi cùng nhóm bạn rất may mắn khi đến làng hoa Thanh Tiên và được gặp gỡ bác Phú, người nghệ nhân đã rất yêu nghề và duy trì suốt 45 năm vừa qua. Được biết rằng nghề này lợi nhuận khá thấp nên để duy trì được thì rất mong các bạn trẻ từ khắp mọi miền khi đến Huế có thể ghé thăm làng hoa và lan tỏa những hình ảnh để giúp làng nghề phát triển ngày càng tốt hơn." Không chỉ riêng nghệ nhân Trần Phú, phía sau những bông hoa giấy của làng Thanh Tiên là cả một cộng đồng những con người âm thầm gắn bó với nghề qua nhiều thế hệ, tất cả đều góp phần giữ cho làng nghề không bị đứt đoạn.

Những bông hoa giấy dù mong manh và giản dị nhưng lại mang trong mình sức sống của một di sản văn hóa bền bỉ. Có thể nghề làm hoa giấy không đem lại nguồn thu lớn, nhưng thứ mà nó gìn giữ lại là một phần ký ức, một phần bản sắc đặc trưng của đất Huế. Khi vẫn còn những người chăm chút từng cánh hoa thì ngọn lửa của làng nghề chắc chắn sẽ vẫn thắp sáng mãi với thời gian.