Chăm sóc sức khỏe chủ động để người lao động yên tâm cống hiến

Kỳ vọng của người lao động

Phát biểu tại diễn đàn, bà Trần Thị Chi, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Newwings (Bắc Ninh) cho biết, sức khỏe luôn là vấn đề được người lao động đặc biệt quan tâm bởi đây là tài sản quý giá nhất của mỗi người.

Là cán bộ công đoàn trực tiếp gắn bó với công nhân lao động, bà Chi cho rằng, thực tế hiện nay cho thấy người lao động vẫn đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe. Bệnh nghề nghiệp vẫn xuất hiện ở nhiều ngành nghề; việc khám sức khỏe định kỳ tại một số doanh nghiệp chưa được thực hiện đầy đủ hoặc còn khó kiểm soát. Bên cạnh đó, áp lực công việc, cuộc sống cũng khiến tình trạng căng thẳng, stress trong công nhân lao động ngày càng gia tăng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam. Ảnh: Dương Giang/TTXVN.

Từ thực tiễn đó, bà Trần Thị Chi đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người lao động. Trước hết, cần tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm, đặc biệt tại các khu vực xung quanh khu công nghiệp nhằm bảo đảm chất lượng bữa ăn hằng ngày cho công nhân. Cùng với đó là đẩy mạnh quản lý thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng; kiên quyết đấu tranh với tình trạng thuốc giả, thực phẩm giả ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.

Đối với vấn đề sức khỏe tinh thần, bà Chi đề nghị Chính phủ nghiên cứu xây dựng các chương trình tư vấn, hỗ trợ tâm lý ngay tại các khu công nghiệp để giúp người lao động giảm áp lực, ổn định tâm lý và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Đối với lao động nữ, bà kiến nghị nghiên cứu tăng số lần nghỉ khám thai từ 5 lần lên 9 lần trong một thai kỳ nhằm bảo đảm sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi.

Bên cạnh đó, cần khuyến khích doanh nghiệp xây dựng các chương trình thể dục giữa giờ, tạo điều kiện để người lao động vận động, giảm căng thẳng và nâng cao thể lực. Một kiến nghị khác nhận được sự quan tâm của đông đảo công nhân là giảm thời giờ làm việc xuống còn 44 giờ mỗi tuần để người lao động có thêm thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc gia đình và tái tạo sức lao động.

Không chỉ quan tâm đến sức khỏe, nhiều cán bộ công đoàn cũng cho rằng việc xây dựng môi trường làm việc và sinh sống an toàn là yêu cầu cấp thiết đối với người lao động hiện nay.

Ông Cao Minh Hòa, Giám đốc Kỹ thuật, Chủ tịch Công đoàn Công ty Cổ phần Sữa TH, cho biết bên cạnh việc làm và thu nhập, được làm việc trong môi trường an toàn là nhu cầu thiết yếu của người lao động.

Theo ông Hòa, hiện nay vẫn tồn tại nhiều nguy cơ mất an toàn tại nơi làm việc. Tai nạn lao động, cháy nổ, rò rỉ hóa chất, mất an toàn điện hay các bệnh nghề nghiệp vẫn thường xuyên hiện hữu trong nhiều ngành sản xuất.

Dẫn số liệu thống kê năm 2025, ông Hòa cho biết cả nước xảy ra 7.004 vụ tai nạn lao động, làm 658 người tử vong, gây thiệt hại vật chất hơn 42.565 tỷ đồng.

"Những con số này cho thấy mất an toàn lao động không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của người lao động mà còn tác động tiêu cực đến năng suất và hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Nơi làm việc an toàn chính là nền tảng của tăng năng suất bền vững. Năng suất chỉ có thể đạt mức cao nhất khi người lao động không phải lo lắng về các rủi ro xung quanh mình", ông Hòa nhấn mạnh.

Bên cạnh môi trường làm việc, điều kiện sinh sống của công nhân tại các khu nhà trọ tập trung cũng còn nhiều bất cập. Nhiều khu nhà trọ xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ; tình trạng mất an ninh trật tự, trộm cắp, tín dụng đen vẫn diễn biến phức tạp.

Tăng cường chăm sóc sức khỏe người lao động

Giải đáp những kiến nghị của cán bộ công đoàn, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm nâng cao sức khỏe nhân dân nói chung và người lao động nói riêng.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu. Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN.

Theo Bộ trưởng, Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị là chủ trương lớn nhằm bảo đảm chăm sóc sức khỏe toàn dân liên tục theo vòng đời, hướng tới quản lý sức khỏe toàn diện cho mỗi người dân.

Liên quan đến việc khám sức khỏe định kỳ cho người lao động, bà Đào Hồng Lan cho biết nội dung này đã được quy định trong hệ thống pháp luật về lao động và an toàn, vệ sinh lao động từ nhiều năm nay.

Theo quy định hiện hành, người lao động được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm. Đối với người làm công việc nặng nhọc, độc hại hoặc người lao động khuyết tật, thời gian khám sức khỏe tối thiểu là 6 tháng một lần.

Bộ trưởng cho biết việc thực hiện quy định này đã có nhiều chuyển biến tích cực. Hiện khoảng 70% doanh nghiệp đã triển khai khám sức khỏe định kỳ cho người lao động, tăng đáng kể so với các giai đoạn trước.

Tuy nhiên, vẫn còn không ít doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp tại khu vực nông thôn hoặc làng nghề chưa thực sự quan tâm đến công tác chăm sóc sức khỏe người lao động.

Bên cạnh đó, công tác bảo đảm môi trường lao động an toàn, phòng ngừa bệnh nghề nghiệp và quan trắc môi trường lao động vẫn còn nhiều hạn chế.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, hiện cả nước có khoảng 5.800 doanh nghiệp thực hiện quan trắc môi trường lao động. Dù số lượng này đã tăng lên nhưng vẫn chưa tương xứng với quy mô thị trường lao động và yêu cầu bảo vệ sức khỏe người lao động trong giai đoạn hiện nay.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan tăng cường giám sát môi trường lao động, hoàn thiện các chính sách về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và nâng cao chất lượng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người lao động.

Hằng năm, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng phối hợp với Bộ Nội vụ và Bộ Y tế triển khai Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động với nhiều hoạt động hướng đến mục tiêu cải thiện điều kiện làm việc, bảo vệ sức khỏe công nhân lao động.

Phát huy vai trò giám sát của tổ chức công đoàn

Đối với vai trò của tổ chức công đoàn, Bộ trưởng Đào Hồng Lan đề nghị các cấp công đoàn tiếp tục tăng cường giám sát việc thực thi pháp luật lao động, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đặc biệt trong quá trình thương lượng và thực hiện thỏa ước lao động tập thể.

Các tổ chức công đoàn cần chủ động xây dựng các chương trình hỗ trợ người lao động khám sức khỏe, phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp và tiếp cận các dịch vụ điều trị phù hợp.

Liên quan đến vấn đề an toàn thực phẩm, Bộ Y tế đang hoàn thiện Luật An toàn thực phẩm nhằm khắc phục những bất cập trong thực tiễn. Đồng thời, phối hợp với các địa phương tăng cường kiểm tra, kiểm soát chất lượng thực phẩm tại các bếp ăn tập thể và các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố.

Đối với tình trạng thuốc giả, thực phẩm giả và mỹ phẩm giả, Bộ Y tế đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm bảo vệ sức khỏe người dân.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, những kiến nghị liên quan đến tăng số lần khám thai đối với lao động nữ và điều chỉnh thời giờ làm việc thuộc phạm vi quản lý của Luật Bảo hiểm xã hội và Bộ luật Lao động. Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện chính sách.

Những kiến nghị từ thực tiễn sản xuất cho thấy nhu cầu ngày càng lớn của người lao động về một môi trường làm việc an toàn, chế độ chăm sóc sức khỏe toàn diện và các chính sách an sinh phù hợp. Khi sức khỏe và quyền lợi của người lao động được bảo đảm, đó không chỉ là nền tảng nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy tăng năng suất lao động và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.