Chân dung nhà giáo nỗ lực xây dựng 'khu vườn' nuôi dưỡng nhân cách tử tế

PGS.TS.NGƯT Đặng Quốc Thống vui với học trò.

Một ngôi trường không tự nhiên trở thành di sản. Đằng sau một "thương hiệu" giáo dục uy tín là cả một hệ giá trị được kiến tạo bởi trí tuệ, lòng kiên định và một trái tim luôn vì sự nghiệp trồng người. Tại trường THCS Đoàn Thị Điểm (TP Hà Nội), hệ giá trị ấy mang đậm dấu ấn cá nhân của người lãnh đạo đứng đầu - PGS.TS.NGƯT Đặng Quốc Thống - Chủ tịch Hội đồng trường.

Con người là tâm điểm của vũ trụ tri thức

Với PGS.TS.NGƯT Đặng Quốc Thống, giáo dục không phải là một công xưởng tạo ra những "cỗ máy thi cử", mà là một khu vườn để nuôi dưỡng những nhân cách tử tế. Suốt hơn hai thập kỷ dẫn dắt, thầy đã biến trường THCS Đoàn Thị Điểm thành nơi mà mỗi học sinh được tôn trọng như một bản thể độc nhất, nơi những giá trị cốt lõi được rèn giũa từng ngày.

Tại đây, kỷ luật song hành cùng sự thấu hiểu, cảm hóa; thành tích không được xây dựng trên áp lực cực đoan mà nảy mầm từ niềm hạnh phúc tự thân. Đó cũng là nền tảng tạo nên ngôi trường học tập an toàn, hạnh phúc và bền vững. Tầm nhìn của người thầy ấy thật giản đơn mà vĩ đại: Giáo dục là để tạo ra những con người trưởng thành và tử tế trước khi tạo ra người giỏi nhất.

Trong một thế giới đầy biến động với những giá trị hào nhoáng lướt qua mỗi ngày, Đoàn Thị Điểm chọn cho mình một lối đi riêng: Sự tĩnh lặng của chiều sâu. Hàng năm, nô nức những bảng vàng thành tích của học sinh, những học bổng quốc tế danh giá hay tỷ lệ cao của học sinh đỗ vào các trường chuyên top đầu không phải là những cú "bùng nổ" nhất thời, mà là kết quả của một bộ máy vận hành lâu dài, bền bỉ và ổn định. Đó là trái ngọt của tư duy giáo dục bền vững mà thầy Đặng Quốc Thống luôn thấm nhuần cho đội ngũ: Giáo dục phải có chiều sâu, không chạy theo thành tích ngắn hạn, lấy sự tiến bộ của mỗi học sinh làm thước đo cao nhất.

Khát vọng vươn mình ra biển lớn luôn rực cháy tại Trường THCS Đoàn Thị Điểm qua các chương trình song ngữ, giao lưu quốc tế, trại hè quốc tế tại Hoa Kỳ, Anh, Nhật Bản, Singapore, Australia,... Thế nhưng, giữa dòng chảy toàn cầu hóa, học sinh Đoàn Thị Điểm vẫn giữ cho mình một "chiếc neo" vững chắc: Bản sắc dân tộc.

PGS.TS.NGƯT Đặng Quốc Thống cùng đồng nghiệp và các em học sinh nhà trường.

PGS.TS.NGƯT Đặng Quốc Thống đã định nghĩa lại khái niệm công dân toàn cầu: Đào tạo thế hệ trẻ có khả năng làm chủ thế giới bằng tư duy hiện đại, biết tranh biện, phản biện thuần thục, có chí khí và khả năng cạnh tranh cao nhất trong những sân chơi quốc tế song phải biết trân trọng và giữ vững những giá trị văn hóa cội nguồn qua từng nếp sống, cách ứng xử, từng lễ hội cổ truyền,… Đó chính là triết lý: "Bản sắc truyền thống – Tư duy toàn cầu".

Học để trưởng thành, không chỉ học để thi

Tại Trường THCS Đoàn Thị Điểm không chỉ có những lớp học thuần túy để truyền thụ kiến thức. Nơi đây là một hệ sinh thái giáo dục sống động với những câu lạc bộ nghệ thuật, thể thao và những hành trình trải nghiệm. Mỗi năm học tại trường là một hành trình khai phá tiềm năng, nơi cảm xúc và kỹ năng sống được đặt ngang hàng với trí tuệ.

Tại đây, học sinh được "trải nghiệm để trưởng thành", biến mỗi con số trên trang vở thành những giá trị sống đích thực, được trải nghiệm thực tế phong phú, phát triển đồng đều trí tuệ, cảm xúc, kỹ năng sống. Các câu lạc bộ năng khiếu, các chương trình trải nghiệm trong và ngoài Nhà trường được tổ chức định kỳ, phong phú và sâu sắc khiến mỗi học sinh đều được “trải nghiệm để trưởng thành” chứ không chỉ “học để thi”. Như vậy, có thể thấy ở nơi đây, mỗi năm học không phải là chuỗi bài kiểm tra học sinh phải ghi điểm bằng những con số mà là một hành trình phát triển con người toàn diện

Điều đặc biệt nhất tại ngôi trường này chính là cảm giác "thuộc về". Trường Đoàn Thị Điểm không có khoảng cách giữa giáo viên, học sinh và phụ huynh. Đó là một cộng đồng gắn kết, nơi phụ huynh đồng hành cùng nhà trường, đồng nghiệp hỗ trợ nhau và học sinh luôn mong được "trở về nhà". Thầy Thống đã đúng khi tin rằng: "Giáo dục hiệu quả nhất khi được xây dựng trên nền tảng của niềm tin và sự kết nối". Bữa cơm trường ấm áp hay những chia sẻ về thành công trên đường đời của các cựu học sinh chính là minh chứng sống động nhất cho tầm nhìn nhân văn này.

Khi trường học là mái nhà thứ hai

Tầm nhìn của PGS.TS.NGƯT Đặng Quốc Thống không dừng lại ở những con số phần trăm học lực hay những tấm huy chương sáng chói. Điều thầy trăn trở nhất chính là: Học sinh có hạnh phúc khi đến trường không? Từ trăn trở ấy, mô hình "Trường học hạnh phúc" tại Đoàn Thị Điểm đã được hiện thực hóa một cách sống động. Ở đây, khái niệm hạnh phúc không phải là sự thỏa hiệp với những khiếm khuyết, mà là tạo ra một không gian an toàn về tâm lý, nơi học sinh được quyền sai để sửa, được quyền khác biệt để tỏa sáng.

PGS.TS.NGƯT Đặng Quốc Thống đã kiến tạo nên một hệ thống hỗ trợ tâm lý học đường chuyên nghiệp, nơi các em tìm thấy sự lắng nghe và thấu hiểu thay vì những định kiến cứng nhắc. Chính tình yêu thương và sự tôn trọng từ người thầy đứng đầu đã lan tỏa thành một nét văn hóa đặc trưng, biến mỗi mét vuông sân trường trở thành nơi lưu giữ những ký ức thanh xuân tươi đẹp nhất.

Trong bối cảnh giáo dục 4.0, thầy Thống không chọn cách đứng ngoài cuộc hay áp dụng công nghệ một cách hình thức. Đề tài nghiên cứu về ứng dụng AI và Office 365 của thầy chính là câu trả lời đanh thép cho một tư duy quản trị linh hoạt và nhạy bén. Thầy quan niệm: Công nghệ phải giải phóng sức lao động của người thầy để họ có thêm thời gian cho những kết nối cảm xúc với trò. Việc tự động hóa điều hành không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn kiến tạo một môi trường làm việc minh bạch, chuyên nghiệp và hiện đại.

Bên cạnh đó, lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai không chỉ là một mục tiêu đào tạo, mà là sự hiện thực hóa khát vọng đưa trẻ em Việt Nam đứng ngang hàng với bạn bè quốc tế trên mọi lĩnh vực. Đó là một tầm nhìn chiến lược, vừa mang tính thực tiễn cao, vừa thể hiện bản lĩnh của một nhà giáo dục luôn trăn trở về vị thế của đất nước trong tương lai.

20 năm một hành trình bền bỉ

Nhìn lại hành trình gần hai thập kỷ, người ta thấy ở thầy Đặng Quốc Thống một sự kiên định hiếm có. Giữa những "cơn lốc" của các phong trào giáo dục ngắn hạn, thầy vẫn vững tay chèo để giữ cho con thuyền Đoàn Thị Điểm đi đúng quỹ đạo của những giá trị cốt lõi. Sự kiên định ấy không phải là bảo thủ, mà là sự chắt lọc tinh hoa: giữ lấy những gì thuộc về bản sắc dân tộc, nhân cách làm người và mở lòng đón nhận những tinh túy của nhân loại.

Trường THCS Đoàn Thị Điểm vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì.

Di sản mà thầy để lại không chỉ là một cơ sở vật chất khang trang hay một thương hiệu giáo dục uy tín, mà là hàng vạn thế hệ học sinh đã ra trường với một tâm thế tự tin, một trái tim ấm áp và một trí tuệ sắc sảo. Những "đứa con" của Đoàn Thị Điểm đi khắp thế giới, mang theo triết lý sống tử tế mà thầy đã gieo mầm, đó chính là phần thưởng cao quý nhất, là minh chứng hùng hồn nhất cho tầm nhìn và tâm đức của một người thầy mẫu mực.

PGS.TS.NGƯT Đặng Quốc Thống đã chứng minh rằng: Một người thầy giỏi có thể thay đổi một cuộc đời, nhưng một người thầy lãnh đạo có tầm nhìn và tâm huyết có thể thay đổi cả một hệ sinh thái giáo dục. Đoàn Thị Điểm hôm nay và mai sau, sẽ luôn là nơi bản sắc Việt tự hào vươn ra thế giới, bằng chính sức mạnh từ những giá trị mà thầy đã dày công bồi đắp.