Châu Á thúc đẩy giao thông hydro xanh

Ấn Độ ra mắt đoàn tàu đầu tiên chạy bằng hydro của nước này vào tháng 7/2026. Ảnh: AFP

Quy mô thị trường

Trên toàn cầu, nguồn năng lượng hydro được ứng dụng rộng rãi từ lĩnh vực công nghiệp nặng (như sản xuất thép, lọc dầu...) đến sản xuất điện, lưu trữ năng lượng tái tạo.

Tại châu Á, tốc độ đô thị hóa ngày càng tăng khi nhiều người chuyển đến thành phố để tìm việc làm và cơ hội, đường sá trở nên tắc nghẽn, ô nhiễm hơn với phương tiện động cơ diesel dày đặc. Các thành phố hồi sinh bằng cách tìm kiếm nhiên liệu sạch thay thế cho ô tô, xe tải và xe buýt, giảm khí thải nhà kính.

Trong đó, xe điện chạy bằng pin (BEV) và xe chạy bằng pin nhiên liệu hydro (FCEV) nổi lên như lựa chọn hứa hẹn thay thế nhiên liệu hóa thạch và là bước đột phá trong giao thông đường bộ. Tuy nhiên, trong khi BEV nhanh chóng được sử dụng phổ biến, FCEV cần nhiều thời gian hơn để phát triển trên quy mô lớn.

Marketdataforecast thống kê, thị trường sản xuất hydro châu Á - Thái Bình Dương dẫn đầu quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu, đạt 47,31 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến 123,49 tỷ USD vào năm 2034, từ mức 52,63 tỷ USD năm 2026.

Cam kết của Nhật Bản trong việc trở thành “xã hội sử dụng hydro” thể hiện qua các sáng kiến như trung tâm nghiên cứu năng lượng hydro Fukushima.

Tương tự, lộ trình kinh tế hydro Hàn Quốc vạch kế hoạch sản xuất 6,2 triệu tấn vào năm 2040 với nguồn đầu tư 38 tỷ USD. Trong khi đó, Trung Quốc đang nhanh chóng mở rộng cơ sở hạ tầng hydro và pin nhiên liệu.

Cuộc đua ứng dụng

Tại Ấn Độ và Trung Quốc, đường sắt có thể đóng vai trò là một trong những “điểm tựa chiến lược về nhu cầu” bên cạnh các ngành công nghiệp như thép và vận tải biển.

Với sự tập trung vào việc nâng cấp đường sắt với chi phí thấp, Ấn Độ vừa chính thức trình làng chuyến tàu chạy bằng hydro đầu tiên của nước này vào tháng trước, trên tuyến đường dài 90km, có sức chứa khoảng 2.600 hành khách.

Theo CNBC, ngành đường sắt của quốc gia đông nhất thế giới với hơn 1,47 tỷ người này sắp vận hành 35 chuyến tàu chạy bằng hydro theo sáng kiến “hydro cho di sản” trên tuyến đường sắt di sản và vùng núi.

Cũng tháng 7 vừa qua, Ấn Độ khởi công 12 dự án bao gồm việc sử dụng 70 phương tiện chạy bằng hydro (27 xe buýt và 43 xe tải), đồng thời thiết lập 16 trạm tiếp nhiên liệu hydro trên 21 tuyến đường khắp cả nước.

Không chỉ vậy, với chương trình “sứ mệnh hydro xanh quốc gia”, New Delhi đang đầu tư vào công nghệ pin nhiên liệu hydro, giúp giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và trở thành trung tâm toàn cầu về sản xuất, sử dụng và xuất khẩu hydro xanh...

Trong khi đó, Công ty Đường sắt Đông Nhật Bản dự định đưa đoàn tàu lai hydro HYBARI vào hoạt động trước cuối năm tài chính 2027.

CNBC trích nhận định của Giám đốc điều hành của Frost & Sullivan khu vực châu Á - Thái Bình Dương Ravi Krishnaswamy: “Đầu tư vào tàu hỏa chạy bằng hydro vẫn là công cụ khử carbon mang tính chuyên biệt và là công cụ tiềm năng thúc đẩy nhu cầu cho sự phát triển hệ sinh thái hydro rộng lớn hơn trong dài hạn”.

Trong khi đó, thành phố Daejeon (Hàn Quốc), theo kế hoạch, sẽ đưa vào sử dụng 34 toa tàu điện chạy bằng hydro vào năm 2028.

Pulse.mk thông tin, các nhà sản xuất ô tô Hàn Quốc vừa kêu gọi chính phủ hỗ trợ mạnh mẽ hơn về mặt chính sách để giành lợi thế tiên phong trên thị trường xe thương mại chạy bằng hydro.

Động thái này diễn ra ngay sau khi Toyota Motor Corp. của Nhật Bản tuyên bố gia nhập toàn diện thị trường pin nhiên liệu hydro dành cho xe thương mại vào tháng trước.

Trước đó, Hyundai Motor (Hàn Quốc) trở thành nhà sản xuất đầu tiên trên thế giới với loạt xe tải điện hạng nặng chạy bằng hydro vào năm 2020.

Trung Quốc cũng có những tiến bộ trong lĩnh vực đường sắt chạy bằng hydro với việc CRRC Changchun ra mắt chuyến tàu du lịch chạy bằng hydro đầu tiên của nước này vào năm ngoái.

Trung Quốc cũng dành khoảng 8,5 tỷ NDT (1,26 tỷ USD) giai đoạn 2021 - 2025 nhằm thúc đẩy đưa vào sử dụng khoảng 40 nghìn xe điện chạy bằng hydro và xây dựng 574 trạm tiếp nhiên liệu hydro.