Cháy rừng ở Bỉ đe dọa số lượng quần thể gà lôi đen vừa phục hồi

Khung cảnh hoang tàn do cháy rừng ở Bỉ. (Nguồn: Brussels Times)

Gà lôi đen là loài mà các nhà khoa học Bỉ đã mất gần một thập kỷ nỗ lực để hồi sinh. Và trong vòng chưa đầy một tuần, đám cháy trên có thể đã “hủy hoại” phần lớn những gì họ gây dựng được.

Vào những năm 1970-1980, số lượng gà lôi đen ở Hautes Fagnes chỉ còn khoảng 60 cá thể. Trong thập niên 1990, loài này gần như biến mất hoàn toàn. Đến năm 2017, khi các nhà khoa học tiến hành kiểm đếm, kết quả chỉ còn lại 2 con đực và 1 con cái trong toàn bộ khu bảo tồn thiên nhiên Hautes Fagnes.

Từ đó, một chương trình phục hồi được triển khai với sự hợp tác của Thụy Điển. Mỗi mùa Xuân, các cá thể gà lôi đen được bắt tại Thụy Điển và được thả về khu bảo tồn này.

Tháng 5 năm nay, 35 cá thể gồm 15 con đực và 20 con cái đã được thả, trong đó có một số cá thể được gắn thiết bị định vị GPS để theo dõi. Mục tiêu dài hạn là xây dựng một quần thể bền vững từ 80 đến 160 cá thể.

Trước khi đám cháy bùng phát, các nhà nghiên cứu đang theo dõi 13 cá thể qua thiết bị này.

Ông Johann Delcourt, chuyên gia thuộc Đại học Liège và là người phụ trách chương trình bảo tồn gà lôi đen tại vùng Hautes Fagnes hôm 19/8 đã công bố bảng đánh giá ban đầu với những con số không khỏi lo ngại. Hai cá thể gà lôi đen đã bỏ chạy và được xác nhận vẫn còn sống.

Năm cá thể khác đang ở các vùng ngoại vi của khu vực xảy ra cháy rừng, những nơi chưa hoặc rất ít bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, với 6 cá thể còn lại từng cư trú trong hai khu vực nằm ngay trong tâm vùng cháy rừng, hiện không có bất kỳ tín hiệu nào từ sáng sớm ngày đám cháy bùng phát.

Hiện một nửa số gà lôi đen đang mất tích. Ông Delcourt cảnh báo tỷ lệ này “có thể là mẫu đại diện cho toàn bộ quần thể gà lôi đen trong vùng”, tức là không chỉ 13 cá thể đang được theo dõi, mà còn bao gồm toàn bộ 20 con gà lôi đen ước tính còn hiện diện ở Hautes Fagnes trước khi đám cháy bùng lên.

Ông cho biết, ngay cả với những cá thể may mắn thoát khỏi đám cháy, hành trình tiếp theo cũng đầy chông gai. Đám cháy đã thiêu rụi những khu vực từng là môi trường sống dày đặc nhất của loài chim này. Gà lôi đen sống chủ yếu bằng chồi lá, quả và các loài thực vật thuộc họ thạch nam như việt quất, quả mọng đỏ, cây thanh thảo và tất cả đều đã bị thiêu trụi trong vùng cháy rừng.

Chuyên gia này cũng bày tỏ lo ngại về chương trình phục hồi mất 8 năm xây dựng cũng như quần thể gà lôi đen “đang trong tình trạng nguy cấp”.

Giữa bức tranh u ám trên, ngày 20/8 mang đến một tin tích cực: Lực lượng cứu hỏa đang triển khai tại hiện trường đã tìm thấy một con gà lôi đen còn sống trong khu vực vừa trải qua cháy rừng.

Dù chỉ là một cá thể, nhưng đủ để nhắc nhở rằng thiên nhiên đôi khi vẫn có những bất ngờ và cuộc chiến bảo tồn loài chim biểu tượng này của Hautes Fagnes vẫn chưa kết thúc.