Chi cục Hải quan khu vực I: Chung tay cùng doanh nghiệp xây dựng chuỗi logistics bền vững

Đồng hành để doanh nghiệp chủ động hơn trong chuỗi cung ứng

Một chuỗi logistics vận hành hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào năng lực vận chuyển, kho bãi hay kết nối giữa các doanh nghiệp, mà còn gắn chặt với quá trình thực hiện thủ tục và lưu chuyển hàng hóa qua các khâu quản lý. Khi thủ tục được giải quyết thuận lợi, thông tin được cập nhật kịp thời và những vướng mắc được tháo gỡ, doanh nghiệp có thêm điều kiện chủ động trong kế hoạch giao nhận, lưu kho và tổ chức sản xuất, kinh doanh.

Đây cũng là một trong những định hướng được Chi cục Hải quan khu vực I chú trọng trong thực hiện nhiệm vụ năm 2026. Trong 6 tháng đầu năm, Chi cục tập trung chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị thực hiện đúng quy định, quy trình thủ tục hải quan, đồng thời giải quyết kịp thời những vướng mắc phát sinh, hướng tới mục tiêu cắt giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp.

Hoạt động thông quan hàng hóa tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài, nơi Chi cục Hải quan khu vực I đẩy mạnh hiện đại hóa quản lý, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Trong 6 tháng đầu năm, toàn Chi cục thực hiện hơn 1,087 triệu tờ khai hải quan, tăng 7,7% so với cùng kỳ năm 2025; kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 73,9 tỷ USD, tăng 49,5%. Trong đó, kim ngạch nhập khẩu đạt 41,4 tỷ USD, tăng 71%, còn xuất khẩu đạt 32,5 tỷ USD, tăng 27,9%.  Khối lượng giao dịch lớn đặt ra yêu cầu không chỉ đối với cơ quan Hải quan mà với cả các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng. Khâu thủ tục được xử lý kịp thời có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn về lịch giao nhận; ngược lại, những vướng mắc kéo dài có thể ảnh hưởng đến kế hoạch vận chuyển, lưu kho và sản xuất.

Vì vậy, Chi cục Hải quan khu vực I triển khai song song hỗ trợ doanh nghiệp với công tác quản lý. Đơn vị đã ban hành Kế hoạch phát triển quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp và các bên liên quan năm 2026, đồng thời tiến tới tổ chức Hội nghị đối thoại Hải quan - doanh nghiệp với chuyên đề triển khai các văn bản pháp luật mới của ngành Hải quan. Qua đó, cơ quan Hải quan có thêm kênh nắm bắt tình hình thực tế và kịp thời tháo gỡ những vấn đề phát sinh trong quá trình doanh nghiệp thực hiện thủ tục.

Trong 6 tháng đầu năm, Chi cục cũng tập trung nắm bắt và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp liên quan đến các quy định mới về an toàn thực phẩm, công bố và đăng ký sản phẩm thực phẩm. Đây là những lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến quá trình đưa hàng hóa vào lưu thông và đòi hỏi doanh nghiệp phải cập nhật, thực hiện đúng quy định. Cùng với đối thoại, việc hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao mức độ tuân thủ cũng được chú trọng. Chi cục tiếp tục thực hiện Chương trình khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật Hải quan, định kỳ thông báo đến 28 doanh nghiệp thành viên, đồng thời hướng dẫn, hỗ trợ và trả lời kịp thời các vướng mắc của doanh nghiệp tham gia chương trình.

Đối thoại, hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp là một trong những giải pháp giúp tháo gỡ vướng mắc, nâng cao mức độ tuân thủ và giảm điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng.

Qua quá trình hỗ trợ, hướng dẫn và đối thoại, Chi cục Hải quan khu vực I đang từng bước tăng cường quan hệ đối tác với doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp chủ động hơn và nâng cao mức độ tuân thủ trong thực hiện thủ tục. Khi doanh nghiệp hiểu và thực hiện tốt các quy định, quá trình xử lý thủ tục cũng thuận lợi hơn, qua đó góp phần giảm những điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng.

Từ kết nối thủ tục đến tối ưu chuỗi logistics

Bên cạnh việc trực tiếp hỗ trợ doanh nghiệp, việc hiện đại hóa phương thức quản lý cũng đang tạo thêm điều kiện để các khâu trong chuỗi xuất nhập khẩu được kết nối thuận lợi. Trong 6 tháng đầu năm, Chi cục tiếp tục nâng cao hiệu quả khai thác Hệ thống một cửa quốc gia, một cửa quốc gia ASEAN, Hệ thống quản lý giám sát hải quan tự động tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài, Hệ thống quản lý địa điểm kiểm tra tập trung và các hệ thống thông tin phục vụ quản lý.

Chuỗi logistics vận hành thông suốt giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong vận chuyển, lưu kho, giao nhận và tổ chức sản xuất, kinh doanh.

Việc số hóa thủ tục không nên chỉ nhìn ở khía cạnh thay thế hồ sơ giấy hay xử lý công việc trên môi trường điện tử. Với doanh nghiệp, giá trị lớn hơn nằm ở khả năng giảm các khâu trung gian, tăng khả năng theo dõi và chủ động kế hoạch. Trong 6 tháng đầu năm, hệ thống dịch vụ công trực tuyến của Chi cục tiếp nhận 14.550 hồ sơ, trong đó 13.355 hồ sơ đã phát hành kết quả và 1.195 hồ sơ đang xử lý.

Cùng với đó, Chi cục đang xây dựng phần mềm theo dõi tiến trình xử lý tờ khai hải quan, chuẩn bị các điều kiện triển khai mô hình thông quan tập trung và tham gia xây dựng mô hình Hải quan số, Hải quan thông minh. Việc tiếp tục hoàn thiện các phương thức quản lý này hướng tới mục tiêu nâng cao khả năng xử lý, kết nối và khai thác thông tin trong quá trình thực hiện thủ tục.

Một điểm đáng chú ý là việc tạo thuận lợi cho doanh nghiệp được thực hiện đồng thời với yêu cầu quản lý dựa trên mức độ tuân thủ. Thay vì kiểm tra theo cách dàn trải, Chi cục tăng cường thu thập, phân tích thông tin và nhận diện rủi ro để tập trung nguồn lực vào những trường hợp cần thiết. Trong 6 tháng đầu năm, đơn vị thiết lập 130 hồ sơ rủi ro trên VCIS, xây dựng 443 tiêu chí và phê duyệt 130 hồ sơ doanh nghiệp trên Hệ thống Risk Management.

Kết quả phân luồng cũng phản ánh cách tiếp cận này. Tỷ lệ tờ khai luồng xanh đạt 65,2%, tăng 4,7% so với cùng kỳ năm 2025; luồng vàng chiếm 31,14% và luồng đỏ 2,7%. Việc phân bổ nguồn lực kiểm tra theo rủi ro tạo điều kiện để những doanh nghiệp có mức độ tuân thủ tốt thực hiện thủ tục thuận lợi hơn, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu kiểm soát đối với những trường hợp có dấu hiệu rủi ro.

Ở chiều ngược lại, kiểm soát hiệu quả cũng là điều kiện để bảo đảm môi trường kinh doanh bình đẳng cho doanh nghiệp. Trong 6 tháng đầu năm, qua kiểm tra các tờ khai luồng vàng, đỏ, Chi cục phát hiện 129 vụ vi phạm, với số tiền xử lý hơn 1,14 tỷ đồng. Công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tiếp tục được triển khai theo hướng tăng cường quản lý rủi ro đối với hàng hóa có nguy cơ cao.

Tại Chi cục Hải quan khu vực I, việc sử dụng dữ liệu để nhận diện rủi ro, tập trung nguồn lực kiểm tra vào những trường hợp cần thiết và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao mức độ tuân thủ đã góp phần giúp quá trình thông quan thuận lợi hơn, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý. Những kết quả này cũng tạo thuận lợi cho các khâu tiếp theo trong chuỗi logistics. Khi thủ tục được giải quyết kịp thời, vướng mắc của doanh nghiệp được tháo gỡ đúng lúc và thông tin được kết nối thông suốt, doanh nghiệp có thêm điều kiện chủ động trong vận chuyển, lưu kho, giao nhận và tổ chức sản xuất.

Trong thời gian tới, Chi cục Hải quan khu vực I tiếp tục cải thiện chất lượng phục vụ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và tăng cường quan hệ đối tác, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đúng quy định. Sự đồng hành này sẽ góp phần giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành của chuỗi logistics theo hướng thông suốt, minh bạch và bền vững.