Chính sách tài khóa tiếp sức người dân, doanh nghiệp

Hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp sẽ được hưởng nhiều ưu đãi thuế trong 3 năm đầu. (Ảnh: KỲ DUYÊN)

Quy mô miễn, giảm thuế khoảng 360 nghìn tỷ đồng

Cùng thời điểm từ ngày 11/1/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP quy định điều chỉnh giảm thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại từ 7% về 0%; Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) điều chỉnh giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân, từ 2.204,07 đồng/kWh xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng). Theo Bộ Tài chính, với phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng xăng, dự kiến tổng nguồn lực dành cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu từ đầu năm 2026 đến nay lên đến khoảng 68.000 tỷ đồng.

Nhìn từ góc độ kinh tế vĩ mô, ý nghĩa quan trọng của việc giảm giá bán lẻ điện và giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng xăng là sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách điều hành giá các mặt hàng thiết yếu và chính sách thuế nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu, hỗ trợ tăng trưởng, bảo đảm an sinh xã hội. Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026 Quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

Theo đó, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm người đại diện hộ kinh doanh được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 nếu có mức doanh thu mỗi năm không quá 10 tỷ đồng.

Số thuế được giảm được tính trên toàn bộ số thuế thu nhập cá nhân phải nộp phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân, không phân biệt phương pháp tính thuế. Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, Nghị định số 398/2026/NĐ-CP quy định giảm 30% số thuế phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027, áp dụng cho các doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam, có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm trong các năm 2026 và năm 2027.

Bộ Tài chính cho biết bên cạnh việc điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, chặt chẽ, bảo đảm ổn định tỷ giá và lãi suất, chính sách tài khóa hỗ trợ tăng trưởng cũng được thực thi với quy mô miễn, giảm thuế năm 2026 lên đến khoảng 360 nghìn tỷ đồng. Trong đó miễn, giảm thuế khoảng 240 nghìn tỷ đồng; gia hạn thuế khoảng 120 nghìn tỷ đồng. Ngoài ra, chín tháng năm 2026, Chính phủ cũng dành nguồn lực khoảng 200 nghìn tỷ đồng để triển khai các chương trình an sinh xã hội, tập trung vào lĩnh vực giáo dục, y tế nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Nhiều chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí được triển khai thực hiện nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. (Ảnh: KỲ DUYÊN)

Giảm áp lực chi phí đầu vào cho sản xuất, kinh doanh

Cùng với việc giảm hơn 40 loại phí và lệ phí khác, đến nay, nhiều chính sách tài khóa hỗ trợ người dân và doanh nghiệp đang được Chính phủ triển khai như giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu, mỡ nhờn, nhiên liệu bay; miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, giảm thuế giá trị gia tăng đối với hầu hết các mặt hàng và miễn, giảm hơn 40 loại phí và lệ phí khác. Đánh giá tác động đến thu ngân sách Nhà nước từ chính sách giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm, Bộ Tài chính cho biết dự kiến thu ngân sách năm 2026 và 2027 sẽ giảm tương ứng khoảng 3.191 tỷ đồng và khoảng 3.510 tỷ đồng.

Tuy nhiên trong dài hạn, khi doanh nghiệp và cá nhân phát triển sẽ đóng góp trở lại cho ngân sách ổn định và bền vững hơn. Việc giảm thuế đối với hộ kinh doanh sẽ góp phần giảm trực tiếp vào số thuế phải nộp, giúp các hộ kinh doanh có thêm nguồn lực tái đầu tư, mở rộng sản xuất, gia tăng thu nhập.

Đối với doanh nghiệp được giảm thuế sẽ góp phần điều chỉnh giá bán sản phẩm, dịch vụ, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng khả năng phục hồi và mở rộng hoạt động, gia tăng năng lực cạnh tranh

Theo các chuyên gia kinh tế, các doanh nghiệp nhỏ hiện nay rất khó tiếp cận vốn với chi phí thấp. Do đó, khoản thuế được giữ lại từ chính sách giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp là một hình thức bổ sung vốn lưu động mà doanh nghiệp không phải trả lãi, có tác động giúp doanh nghiệp nhỏ tăng dòng tiền. Doanh nghiệp có thể dùng khoản tiền này để trả lương cho người lao động, nhập nguyên liệu, đầu tư máy móc thiết bị, thuê dịch vụ, thúc đẩy kinh doanh... Và như vậy, một phần khoản giảm thu ngân sách ban đầu sẽ quay trở lại nền kinh tế, tạo doanh thu và nguồn thu thuế ở những khâu khác. Đáng lưu ý, tác động của chính sách còn hỗ trợ, tạo thêm động lực để hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp.

Trong thực tế, các doanh nghiệp siêu nhỏ là khu vực sản xuất kinh doanh có số lượng rất đông đảo trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nhưng sức cạnh tranh còn hạn chế nên gặp nhiều khó khăn về cả tiếp cận nguồn lực và thị trường đầu ra. Khi được miễn 30% thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân phải nộp, chi phí đó sẽ ở lại ngay trong dòng tiền kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp, góp phần giảm áp lực tài chính, gia tăng nguồn lực phục hồi và đầu tư cho sản xuất kinh doanh. Quan trọng hơn, nếu việc giảm thuế đi cùng chính sách kế toán đơn giản, minh bạch, dễ thực hiện, hộ kinh doanh và doanh nghiệp sẽ giảm được chi phí tuân thủ, có tác dụng khuyến khích các doanh nghiệp đang tạm đóng cửa quay lại thị trường tìm cơ hội đầu tư mới.