Chính sách thuế và ngân sách quý I/2026 giúp vững ổn định kinh tế vĩ mô

Theo Bộ Tài chính, tình hình thu – chi NSNN trong quý I/2026 cũng ghi nhận nhiều điểm đáng chú ý. Ước tính đến hết ngày 31/3/2026, tổng thu NSNN đạt khoảng 826,4 nghìn tỷ đồng, tương đương 32,8% dự toán năm và tăng 11,5% so với cùng kỳ 2025 .

Trong cơ cấu thu, thu nội địa tiếp tục đóng vai trò chủ lực với khoảng 700,7 nghìn tỷ đồng, tăng 12,5% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tốc độ tăng đã có dấu hiệu chậm lại so với năm trước, cho thấy áp lực đối với nguồn thu trong thời gian tới. Thu từ dầu thô đạt 11,2 nghìn tỷ đồng, giảm mạnh 15,8%, phản ánh biến động bất lợi của thị trường năng lượng toàn cầu. Trong khi đó, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt khoảng 77,4 nghìn tỷ đồng, tăng 7,6%, góp phần bù đắp một phần sụt giảm từ dầu thô.

Ảnh minh họa

Ở chiều ngược lại, tổng chi NSNN quý I ước đạt 530,1 nghìn tỷ đồng, bằng 16,8% dự toán và tăng 23,1% so với cùng kỳ . Đáng chú ý, chi đầu tư phát triển đạt khoảng 116,1 nghìn tỷ đồng, với tỷ lệ giải ngân 11,5% kế hoạch Thủ tướng giao, cho thấy nỗ lực thúc đẩy đầu tư công nhằm hỗ trợ tăng trưởng. Bên cạnh đó, các khoản chi thường xuyên, chi trả nợ lãi và đảm bảo an sinh xã hội đều được thực hiện đầy đủ, đúng tiến độ.

Ngân sách nhà nước cũng đã linh hoạt sử dụng nguồn dự phòng để xử lý các nhiệm vụ cấp bách. Cụ thể, hơn 5.500 tỷ đồng đã được bổ sung cho các nhiệm vụ quan trọng, trong đó có hỗ trợ Bộ Công an và khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh. Đồng thời, hơn 15.500 tấn gạo dự trữ quốc gia đã được xuất cấp để hỗ trợ người dân trong dịp Tết và thời điểm giáp hạt, góp phần đảm bảo an sinh xã hội.

Căn cứ kết luận, chỉ đạo của Bộ Chính trị, kết luận của Thương trực Chính phủ và đề xuất của Bộ Công Thương, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 69/NQ-CP ngày 27/3/2026 về triển khai thực hiện chi tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu NSTW năm 2025, Thủ tướng chính phủ đã quyết định bổ sung 8.000 tỷ đồng dự toán chi NSNN năm 2026 cho Bộ Công Thương. Nhằm bình ổn giá xăng dầu trong nước, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội và đời sống người dân.

Về cân đối ngân sách, nhìn chung tình hình vẫn được đảm bảo ở cả trung ương và địa phương. Trong quý I, Chính phủ đã phát hành khoảng 80,1 nghìn tỷ đồng trái phiếu, với kỳ hạn bình quân hơn 10 năm và lãi suất khoảng 3,06%/năm, cho thấy khả năng huy động vốn ổn định với chi phí hợp lý.

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), CPI tháng 2/2026 tăng 1,14% so với tháng trước, tăng 1,19% so với tháng 12/2025 và tăng 3,35% so với cùng kỳ năm 2025. Bình quân 2 tháng đầu năm, CPI tăng 2,94%, trong khi lạm phát cơ bản tăng 3,47%. CPI tháng 2 tăng đáng kể, chủ yếu do giá thực phẩm, dịch vụ ăn uống ngoài gia đình và giao thông tăng phản ánh nhu cầu mua sắm, đi lại cao trong dịp Tết Nguyên đán.

Cụ thể, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 2,02% góp phần làm CPI chung tăng 0,72%. Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch tăng 1,36%, chủ yếu do nhu cầu tiêu dùng dịp Tết và chi phí dịch vụ liên quan tăng. Bên cạnh đó, nhóm giao thông tăng 1,23% góp phần làm CPI chung tăng 0,12%, chủ yếu do chi phí vận tải tăng trong cao điểm đi lại dịp lễ.