Christina Koch - nữ phi hành gia duy nhất của sứ mệnh Artemis II

Phi hành gia Christina Koch của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Mỹ (NASA) - người vừa hoàn thành sứ mệnh Artemis II - đang đứng trước cơ hội ghi dấu ấn lịch sử khi có thể trở thành người phụ nữ đầu tiên tận mắt chứng kiến vùng tối phía xa của Mặt Trăng.

Hành trình 10 ngày của bà trên tàu Orion cũng được kỳ vọng sẽ thiết lập các kỷ lục thế giới, bao gồm cả những kỷ lục dành riêng cho phụ nữ trong lĩnh vực du hành vũ trụ.

Bà cho biết mình cảm thấy “một niềm vinh dự và trách nhiệm to lớn” với vai trò trong sứ mệnh Artemis II, đồng thời khẳng định: “Chúng ta phải đáp lại lời kêu gọi khám phá của nhân loại”.

Phi hành gia Christina Koch. Ảnh: NASA

Tiểu sử

Ngay cả trước sứ mệnh Mặt Trăng, bà Koch đã là người tiên phong trong lĩnh vực vũ trụ, với thời gian bay trong một chuyến dài hơn bất kỳ phụ nữ nào trước đó.

Nữ phi hành gia này sinh ra tại Grand Rapids, bang Michigan, và lớn lên ở Jacksonville, bang North Carolina (Mỹ). Bà tốt nghiệp Đại học Bang North Carolina với bằng cử nhân kỹ thuật điện năm 2001, sau đó tiếp tục nhận thêm bằng cử nhân vật lý và bằng thạc sĩ kỹ thuật điện vào năm 2002.

Đối với bà Koch, sứ mệnh hướng tới Mặt Trăng không chỉ đơn thuần là thúc đẩy hoạt động khám phá không gian sâu.

“Thực chất, đó là một ngọn hải đăng cho khoa học. Đó là một ngọn hải đăng giúp chúng ta hiểu mình đến từ đâu” - bà nói trong một video của NASA năm 2023 giới thiệu các phi hành gia Artemis II.

Trước khi trở thành phi hành gia, bà Koch có kinh nghiệm trong cả phát triển thiết bị khoa học không gian và kỹ thuật thực địa ở những khu vực xa xôi. Sự nghiệp của bà bắt đầu với vai trò kỹ sư điện tại Trung tâm Bay Vũ trụ Goddard của NASA (GSFC), nơi bà đóng góp cho các thiết bị trong nhiều sứ mệnh khoa học không gian của NASA.

Sau đó, bà trở thành nghiên cứu viên trong Chương trình Nam Cực của Mỹ, bao gồm một năm lưu trú qua mùa đông tại Trạm Nam Cực Amundsen-Scott và làm việc theo mùa tại Trạm Palmer. Trong thời gian này, bà là thành viên của đội chữa cháy và tìm kiếm cứu nạn.

Bà Koch sau đó quay lại lĩnh vực phát triển thiết bị khoa học không gian với vai trò kỹ sư điện tại Phòng thí nghiệm Vật lý Ứng dụng của Đại học Johns Hopkins. Tiếp đó, bà trở lại công việc thực địa khoa học tại các trạm Palmer ở Nam Cực và Summit ở Greenland.

Sau khi gia nhập Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA), bà tiếp tục làm việc tại các căn cứ khoa học xa xôi, giữ vai trò kỹ sư hiện trường tại Utqiagvik, Alaska và Trưởng trạm tại Đài quan sát American Samoa. Trong suốt sự nghiệp, bà cũng tham gia giảng dạy kỹ thuật, dạy kèm tình nguyện và hoạt động giáo dục cộng đồng.

Kinh nghiệm tại NASA

Phi hành gia Christina Koch cùng các thành viên của sứ mệnh Artemis II. Ảnh: NASA

Bà Koch tham gia chương trình Học viện NASA năm 2001 và làm kỹ sư điện tại GSFC trong giai đoạn đầu sự nghiệp. Bà được tuyển chọn năm 2013 như một trong tám thành viên của lớp phi hành gia NASA khóa 21 và hoàn thành huấn luyện ứng viên phi hành gia vào năm 2015.

Năm 2018, bà được phân công cho chuyến bay vũ trụ đầu tiên, một nhiệm vụ dài ngày trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Sau chuyến bay, bà Koch giữ chức Trưởng bộ phận Nhánh Phi hành đoàn được phân công trong Văn phòng Phi hành gia. Bà sau đó luân chuyển làm Trợ lý tích hợp kỹ thuật cho Giám đốc Trung tâm tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA.

Sau đó, bà đảm nhiệm vai trò chuyên gia nhiệm vụ của sứ mệnh Artemis II của NASA.

Kinh nghiệm bay vũ trụ

Ngày 14-3-2019, bà Koch cùng các phi hành gia Alexey Ovchinin và Nick Hague rời Sân bay vũ trụ Baikonur trên tàu Soyuz MS-12 để bay vào không gian. Bà trở về Trái Đất ngày 6-2-2020 trên tàu Soyuz MS-13 cùng nhà du hành vũ trụ Nga Alexander Skvortsov và phi hành gia Luca Parmitano của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA).

Với vai trò kỹ sư bay trên ISS trong các nhiệm vụ Expedition 59, 60 và 61, bà và đồng đội đã thực hiện hàng trăm thí nghiệm trong nhiều lĩnh vực khoa học và phát triển công nghệ.

Phi hành gia này cũng đã thực hiện 6 chuyến đi bộ ngoài không gian, bao gồm ba chuyến toàn nữ đầu tiên, với tổng thời gian 42 giờ 15 phút.

Ngày 1-4, bà tiếp tục lên đường từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy (Florida) trên tên lửa Space Launch System, thực hiện sứ mệnh Artemis II.

Trong sứ mệnh này, các phi hành gia đã thực hiện chuyến bay lượn quanh Mặt Trăng mang tính lịch sử, đánh dấu việc loài người quay trở lại khu vực lân cận Mặt Trăng lần đầu tiên sau hơn 50 năm.

Phi hành đoàn hạ cánh xuống biển ngày 10-4 ngoài khơi San Diego, hoàn thành hành trình gần 10 ngày với khoảng cách xa nhất khỏi Trái Đất là 252.756 dặm (406.820 km).

Tổng cộng, bà đã trải qua 338 ngày trong không gian qua hai sứ mệnh.