Chủ động phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ em

Nhớ lại vụ tai nạn của cậu con trai 10 tuổi, anh Nguyễn Minh Đắc ở phường Yên Bái vẫn chưa hết bàng hoàng: “Nhà tôi ở ven đường, xe cộ qua lại rất đông. Tôi vẫn nhắc con khi sang đường phải quan sát kỹ, nhưng hôm đó cháu chạy theo bạn, không để ý nên va chạm với ô tô. May mắn cháu chỉ bị xây xước”.

Một tình huống tưởng chừng đơn giản, nhưng lại cho thấy tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào, ở mọi nơi, ngay cả khi trẻ đã được nhắc nhở.

Theo kết quả rà soát, đến hết năm 2025, toàn tỉnh có khoảng 471.050 trẻ em, chiếm 28,1% dân số. Trong số đó, khoảng 70.041 trẻ em sống trong hộ nghèo và cận nghèo, chiếm 14,8%, đây là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương khi điều kiện chăm sóc, giám sát còn hạn chế.

Đáng chú ý, tai nạn không chỉ xảy ra ngoài xã hội mà ngay trong chính gia đình. Có tới 10.834 vụ xảy ra tại nhà, gần bằng số vụ trên đường đi (11.134 vụ), cho thấy môi trường sống quen thuộc vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các nguyên nhân phổ biến như: ngã, tai nạn giao thông; súc vật cắn, đốt; bỏng…

Đặc biệt, tai nạn đuối nước ở trẻ tuy số vụ không nhiều nhưng có tỷ lệ tử vong cao, phản ánh mức độ nguy hiểm khi thiếu kỹ năng phòng tránh và giám sát.

Từ thực tế trên có thể thấy, phần lớn rủi ro đối với trẻ em bắt nguồn từ môi trường xung quanh. Tại nhiều khu vực miền núi, nhiều ao, hồ, sông, suối chưa được rào chắn, thiếu biển cảnh báo, trong khi đó, không gian vui chơi an toàn còn hạn chế, khiến trẻ dễ tiếp cận các khu vực nguy hiểm.

Bên cạnh yếu tố môi trường, việc trang bị kỹ năng cho trẻ vẫn chưa được chú trọng đúng mức. Không ít gia đình chỉ nhắc nhở chung chung, trong khi trẻ cần được hướng dẫn cụ thể các kỹ năng như bơi lội, tham gia giao thông an toàn, nhận diện nguy cơ tai nạn trong sinh hoạt...

Theo thống kê sơ bộ của ngành chức năng, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn ghi nhận 5 vụ tai nạn giao thông và 3 vụ đuối nước liên quan đến trẻ em. Dù chưa phản ánh đầy đủ tình hình tai nạn thương tích, các số liệu này cho thấy nguy cơ luôn tiềm ẩn.

Thời gian qua, công tác phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ em trên địa bàn tỉnh đã được triển khai với nhiều giải pháp đồng bộ. UBND tỉnh đã ban hành các kế hoạch, văn bản chỉ đạo về bảo đảm môi trường sống an toàn; thành lập Ban Chỉ đạo công tác bảo vệ trẻ em sau hợp nhất. Các hoạt động truyền thông được tổ chức thông qua Tháng hành động vì trẻ em, các chương trình tuyên truyền tại cộng đồng và trường học.

Nhiều lớp tập huấn về kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích cũng được triển khai cho cán bộ cơ sở và người dân, góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng bảo vệ trẻ em. Bên cạnh đó, các chương trình từ Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh được triển khai kịp thời, hỗ trợ nhiều trẻ em hoàn cảnh khó khăn hoặc bị tai nạn thương tích.

Tuy nhiên, hiệu quả triển khai các giải pháp vẫn chưa đồng đều giữa các địa phương, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế, trong khi nguy cơ tai nạn vẫn tiềm ẩn từ môi trường sống.

Phần lớn tai nạn thương tích có thể phòng tránh nếu trẻ được trang bị kỹ năng và có sự giám sát phù hợp. Gia đình cần chuyển từ việc chỉ nhắc nhở sang chủ động dạy kỹ năng cho trẻ. Nhà trường tăng cường giáo dục kỹ năng sống; chính quyền địa phương tiếp tục rà soát, xử lý các điểm nguy hiểm, đầu tư môi trường sinh hoạt an toàn; cộng đồng cùng chung tay tạo dựng không gian sống an toàn cho trẻ em.

Tai nạn thương tích ở trẻ em sẽ được đẩy lùi nếu các biện pháp phòng ngừa được thực hiện thường xuyên, đồng bộ từ gia đình, nhà trường đến chính quyền và toàn xã hội.