Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Chủ động rà soát pháp luật trong lĩnh vực dân tộc, chỉ rõ điểm nghẽn và kiến nghị cụ thể

Như Báo Đại biểu Nhân dân đã đưa tin, sáng nay, 21/5, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến đã làm việc với Thường trực Hội đồng Dân tộc về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến làm việc với Thường trực Hội đồng Dân tộc

Khẳng định vai trò của Hội đồng Dân tộc qua hiệu quả công việc

Qua báo cáo của Thường trực Hội đồng Dân tộc và các ý kiến, phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận, đánh giá cao Hội đồng Dân tộc đạt được nhiều kết quả quan trọng trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và đầu năm 2026. Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý một số tồn tại cần tập trung khắc phục, trong đó, công tác phối hợp phải đổi mới, chủ động nắm tình hình, chủ động tham mưu với Đảng, Nhà nước; muốn khẳng định được vị trí, vai trò của Hội đồng Dân tộc thì trước hết phải khẳng định được kết quả, hiệu quả công việc; giao việc, phân công công việc phải rõ ràng; kiểm tra giám sát tiến độ công việc.

Về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết, nhất là đối với các nội dung có tác động nhiều đến đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu

Hội đồng Dân tộc chủ động, có kế hoạch cụ thể để triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 236 ngày 15/1/2026 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 49 ngày 20/10/2015 của Ban Bí thư về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Đảng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số; Kết luận số 17 ngày 2/4/2026 của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến phát biểu tại cuộc làm việc

Hội đồng Dân tộc chủ động tham gia và hoàn thành việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc trách nhiệm, lĩnh vực phụ trách để khắc phục tình trạng một số quy định pháp luật liên quan đến công tác dân tộc và chính sách dân tộc còn phân tán, thiếu tính đồng bộ, chưa bảo đảm tính ổn định lâu dài, cơ chế phối hợp liên ngành trong xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách ở một số nội dung còn chưa thật sự chặt chẽ, hiệu quả.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh phát biểu tại cuộc làm việc

"Tất cả chính sách, pháp luật, nghị quyết của Quốc hội, của Chính phủ, nghị định, thông tư liên quan đến lĩnh vực dân tộc, công tác dân tộc thì Hội đồng Dân tộc phải chủ động rà soát, phải rút ra điểm nghẽn là gì, nghẽn ở đâu, bộ nào, ban nào, ngành nào, địa phương nào? Qua tổng rà soát, phải có đề xuất rất cụ thể đối với Đảng là gì, với Quốc hội là gì, với Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương là gì?", Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu tại cuộc làm việc

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc tăng cường công tác giám sát, khảo sát, tổ chức hội thảo, tọa đàm thực chất, hiệu quả.

Trên cơ sở Nghị quyết của Quốc hội về chương trình giám sát năm 2027, Thường trực Hội đồng Dân tộc căn cứ tình hình thực tiễn, chủ động lựa chọn hình thức giám sát phù hợp. Trong đó, tập trung tổ chức giám sát ngay trong năm 2026 về: việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 257 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035; việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực dân tộc; việc tổ chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết trong lĩnh vực dân tộc.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của Hội đồng Dân tộc, giúp giảm thời gian xử lý văn bản, giảm áp lực hành chính, tạo điều kiện để cán bộ, công chức dành nhiều thời gian hơn cho tư duy chính sách, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông phát biểu tại cuộc làm việc

Các thành viên Hội đồng Dân tộc, Thường trực Hội đồng Dân tộc, cán bộ, công chức phải chủ động khai thác hiệu quả các nền tảng, công cụ số, trí tuệ nhân tạo, các công cụ hỗ trợ. Trước hết là các đồng chí lãnh đạo phải quan tâm trực tiếp sử dụng, trực tiếp chỉ đạo thì chuyển đổi số ở Hội đồng Dân tộc mới đi vào thực chất và phát triển bền vững.

Chủ động theo dõi, nắm bắt toàn diện tình hình vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Hội đồng Dân tộc chủ động theo dõi, nắm bắt toàn diện tình hình vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng nắm chắc tình hình kinh tế, xã hội, an ninh, trật tự tại vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; tăng cường kết nối với cơ sở, nhất là các địa bàn trọng điểm, vùng biên giới, và chủ động đề xuất giải pháp phù hợp nhằm củng cố đoàn kết các dân tộc, giữ vững ổn định chính trị - xã hội, quốc phòng, an ninh.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn phát biểu tại cuộc làm việc

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý một số vấn đề Hội đồng Dân tộc phải thường xuyên quan tâm hơn nữa để chăm lo tốt hơn đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số khoảng 14,8 triệu người, chiếm khoảng 14,6% dân số cả nước, nhưng tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn cao, (tỷ lệ hộ nghèo khoảng 9,71%; cận nghèo khoảng 8,84%); sinh kế chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp, năng suất thấp; thiếu vốn, thiếu việc làm ổn định, dễ bị ảnh hưởng thiên tai, biến đổi khí hậu.

Nhiều vùng miền núi, vùng sâu còn khó khăn về giao thông, điện, nước sạch, internet; việc tiếp cận dịch vụ công, tiếp cận thông tin, công nghệ, kỹ năng số còn hạn chế; tình trạng bỏ học sớm vẫn xảy ra ở một số nơi, thiếu trường lớp, giáo viên và điều kiện học tập, việc tiếp thu kiến thức khó khăn hơn.

Thiếu cơ sở y tế chất lượng cao; khó tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh hiện đại, một số nơi còn tồn tại tập quán ảnh hưởng đến sức khỏe; nhiều lễ hội, nghề truyền thống có nguy cơ bị mất dần; trình độ học vấn, mức sống còn khoảng cách lớn so với vùng đô thị, đồng bằng...

Khẩn trương hơn, khoa học hơn, bản lĩnh hơn

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Hội đồng Dân tộc tiếp tục đổi mới phương thức làm việc, nâng cao hiệu quả, chất lượng công việc đảm bảo “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả thực hiện”. Thực hiện nghiêm túc Quy chế làm việc của Hội đồng Dân tộc, lấy sản phẩm công việc để đánh giá chất lượng cán bộ, công chức.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến trao đổi với các đại biểu

Khối lượng công việc nhiều, yêu cầu cao, cần chuyển sang cách làm mới; tinh thần là khẩn trương hơn, khoa học hơn, bản lĩnh hơn, có thời hạn, có sản phẩm và có người chịu trách nhiệm cụ thể. Tất cả vì công việc chung của Hội đồng Dân tộc, vì trách nhiệm chung đối với Quốc hội. Dân chủ thảo luận nhưng phải tập trung, lãnh đạo đã kết luận rồi thì phải cùng nhau thực hiện.

"Điều quan trọng nhất là công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là công tác chính trị, tư tưởng; đảm bảo sự đoàn kết thống nhất thực chất, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng quyền anh, quyền tôi, mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn gương mẫu, không ngừng nỗ lực rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, nâng cao trình độ".

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến trao đổi với các đại biểu

Nhấn mạnh như vậy, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Hội đồng Dân tộc tăng cường hơn nữa công tác phối hợp, phải thực chất, hiệu quả, phối hợp trong nội bộ Hội đồng, nội bộ Quốc hội và với Chính phủ, nhất là Bộ Dân tộc, Tôn giáo, các địa phương, các cơ quan có liên quan. Thường trực Hội đồng Dân tộc phải thường xuyên làm việc, giao ban với lãnh đạo Bộ Dân tộc và tôn giáo, phối hợp chặt chẽ để triển khai thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc, công tác dân tộc.

Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Quốc hội Phùng Khánh Tài phát biểu tại cuộc làm việc

Đồng thời, quan tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảm bảo chuyên nghiệp, chuyên sâu; phân công hợp lý, không để hội họp nhiều mà sản phẩm ít; không để phân công rộng nhưng trách nhiệm không rõ; nắm chắc tình hình thực tiễn, kịp thời phản ánh, kiến nghị, đóng góp ý kiến có chất lượng vào các quyết sách của Đảng, Nhà nước.

Trao đổi về các kiến nghị cụ thể của Thường trực Hội đồng Dân tộc, Chủ tịch Quốc hội cũng cho biết, trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, tình hình thực tiễn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ phân công, giao Hội đồng Dân tộc chủ trì thẩm tra một số dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết có liên quan trực tiếp đến công tác dân tộc, chính sách dân tộc, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến chụp ảnh lưu niệm với Thường trực Hội đồng Dân tộc

Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, Hội đồng Dân tộc tiếp tục kế thừa truyền thống, kinh nghiệm của các nhiệm kỳ khóa trước, phát huy tinh thần đoàn kết, sáng tạo, đổi mới tư duy, phương thức, cách làm, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao.