Chứng khoán có thể tạo đáy ngắn hạn trong tháng 11 trước khi phục hồi mạnh mẽ

Định giá thị trường đã trở nên hấp dẫn

Nhịp điều chỉnh trên thị trường chứng khoán tiếp diễn trong tháng 10 và diễn ra trên diện rộng hơn so với chỉ số chung. VN-Index giảm 1,5% xuống 1.741,6 điểm, thấp hơn 9,7% so với đỉnh năm thiết lập giữa tháng 5.

Mức giảm của VN-Index vẫn thấp hơn so với Indonesia (-16,7%), Singapore (-5,3%), Thái Lan (-2,6%), Malaysia (-2,2%); Hàn Quốc (-16,2%), MSCI EM (-6,6%).

Tuy nhiên, mức giảm này chưa phản ánh hết bức tranh thị trường chung, khi VN30 và VNMidcap lần lượt giảm 2,7% và 1,8%. HOSE ghi nhận 237 mã giảm so với 159 mã tăng. Chỉ số chung được nâng đỡ mạnh bởi nhóm Vingroup. Nếu loại trừ VIC, VHM, VRE và VPL, VN-Index giảm mạnh hơn ở mức 2,6%.

Tính từ đầu năm, VN-Index giảm 2,4%, trong khi chỉ số loại trừ nhóm Vingroup giảm tới 8,9% với phần lớn các ngành giảm khá mạnh.

Cùng với đà giảm của chỉ số, thanh khoản thị trường tiếp tục cho thấy sự thận trọng với giá trị giao dịch bình quân tháng 10 giảm 3,1% so với tháng trước xuống 17,2 nghìn tỷ đồng, mức thấp nhất trong 10 tháng đầu năm và thấp hơn 30,4% so với bình quân 10 tháng.

Khối ngoại bán ròng 20,8 nghìn tỷ đồng (so với 4,7 nghìn tỷ đồng trong tháng 9), nâng lũy kế bán ròng 10 tháng lên 119,1 nghìn tỷ đồng, tương đương 88,1% tổng giá trị bán ròng cả năm 2025. Tỷ lệ sở hữu của khối này theo đó cũng giảm xuống 10,89% từ 12,79% vào cuối năm 2025, phù hợp xu hướng dòng tiền toàn cầu chuyển từ cổ phiếu sang trái phiếu.

Dư nợ margin vẫn ở mức cao kỷ lục, dù đòn bẩy của nhà đầu tư cá nhân dường như đã hạ nhiệt.

VN-Index đã giảm 2,4% kể từ đầu năm

Về động lực từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, tăng trưởng lợi nhuận chung vẫn cao, nhưng ngày càng tập trung. Lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ (NPATMI) quý 3 trên HOSE tăng hơn 50% so với cùng kỳ, trong đó nhóm Vingroup đóng góp khoảng 55% mức tăng. Loại trừ nhóm này, lợi nhuận chỉ tăng 24% so với cùng kỳ, chậm lại từ mức khoảng 30% trong nửa đầu năm 2026.

Xét về nhóm ngành, lợi nhuận trước thuế ngân hàng tăng 18,9% so với cùng kỳ, phù hợp kỳ vọng, nhưng tỷ lệ nợ xấu tăng lên 2,09% và tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm còn 77%.

Dầu khí và bán lẻ duy trì tăng trưởng tốt, trong khi dịch vụ tài chính, công nghiệp và xây dựng tăng trưởng âm.

SSI Research dự báo lợi nhuận quý 4 có thể chậm lại do nền so sánh cao (NPATMI trên HOSE có thể tăng 43,7% so với cùng kỳ). Tuy nhiên, nhịp điều chỉnh vừa qua đã giúp định giá hấp dẫn hơn và đã phản ánh một phần đà chậm lại của lợi nhuận.

Thị trường giao dịch ở mức P/E dự phóng năm 2026 là 11,7 lần, nếu loại trừ nhóm Vingroup là khoảng 9,0 lần, gần vùng thấp trong các sự kiện thiên nga đen trước đây.

Định giá còn hấp dẫn hơn khi xét theo lợi nhuận dự phóng năm 2027, lần lượt ở mức 10,7 lần và 8,1 lần, cho thấy giá hiện tại có thể đã phản ánh một phần kỳ vọng lợi nhuận chậm lại trong các quý tới.

Nhiều yếu tố hỗ trợ thanh khoản cuối năm

Cũng theo dự báo của SSI Research, tháng 11 có nhiều khả năng hình thành đáy ngắn hạn. Trong 4 năm gần nhất có kỳ nghỉ lễ 2/9 kéo dài 4 ngày, thị trường thường tăng trong tháng 8, giảm trong tháng 9–10 và tạo đáy trong tháng 11, sau đó VN-Index tăng bình quân khoảng 19,0% đến đỉnh quý 1 năm sau. Dù diễn biến này không chắc chắn lặp lại, song năm nay tính đến thời điểm này, thị trường đã đi theo mô hình tương tự.

Về các yếu tố hỗ trợ thanh khoản thị trường từ nay đến cuối năm, SSI cho rằng: Lãi suất có thể đã đạt đỉnh trong ngắn hạn (lãi suất huy động giảm 50–70 điểm cơ bản), áp lực lạm phát giảm (miễn thuế BVMT đối với xăng, giảm 2% giá điện bình quân, giá dầu thế giới giảm hơn 15%), VND tăng giá hơn 2% so với USD từ đầu năm…

Ngoài ra, xu hướng luân chuyển dòng tiền toàn cầu cũng có thể hỗ trợ khi áp lực chốt lời ở các thị trường thế giới có lợi thế trong mảng AI và bán dẫn có thể kích hoạt dòng tiền luân chuyển sang các ngành truyền thống, giúp giảm áp lực bán tại thị trường Việt Nam và hỗ trợ độ rộng thị trường cân bằng hơn.

Về chiến lược đầu tư, theo các chuyên gia, biến động ngắn hạn trong bối cảnh lợi nhuận bình thường hóa và thanh khoản mỏng cho thấy việc mua đuổi ở vùng giá cao vẫn tiềm ẩn rủi ro và cần thận trọng.

Tuy nhiên, khả năng hỗ trợ thanh khoản cuối năm và định giá hấp dẫn hơn ủng hộ chiến lược tích lũy có chọn lọc trong các nhịp điều chỉnh của tháng 11 cho tầm nhìn trung hạn. SSI ưu tiên các cổ phiếu có triển vọng lợi nhuận vững vàng trong quý 4/2026 và năm 2027 và đang ở vùng nền giá thấp.