Chung tay gìn giữ màu xanh nơi đảo tiền tiêu Cồn Cỏ

Rác thải nhựa đang trở thành mối đe dọa đối với môi trường và hệ sinh thái biển. (Ảnh: WWF Việt Nam)

Sáng sớm trên đảo Cồn Cỏ, khi những chuyến tàu đầu tiên cập bến, từng nhóm du khách nối nhau bước lên cầu cảng. Trong hành lý của họ có máy ảnh, mũ rộng vành, kem chống nắng và những háo hức trước vẻ đẹp của hòn đảo tiền tiêu.

Cồn Cỏ nhỏ bé trên bản đồ nhưng mang một vị trí đặc biệt giữa Biển Đông. Là vị trí chiến lược nơi đầu sóng ngọn gió, hòn đảo sở hữu những cánh rừng nguyên sinh, những bãi đá núi lửa độc đáo cùng hệ sinh thái biển phong phú với các rạn san hô, thảm cỏ biển và nhiều loài sinh vật quý hiếm. Chính những giá trị ấy đang tạo nên sức hút ngày càng lớn đối với du khách yêu thiên nhiên và những người muốn tìm về một vùng biển còn giữ được vẻ nguyên sơ.

Cồn Cỏ thu hút du khách yêu thiên nhiên bởi vẻ nguyên sơ, trong lành. (Ảnh: WWF Việt Nam)

Thế nhưng, cùng với nhịp phát triển du lịch và các hoạt động trên biển, áp lực lên môi trường cũng ngày một rõ nét. Những chai nhựa, túi ni-lông hay đồ dùng sử dụng một lần tưởng chừng vô hại lại có thể tồn tại hàng trăm năm ngoài tự nhiên. Chúng theo sóng biển trôi dạt vào bờ, mắc kẹt trong các rạn san hô, ảnh hưởng đến sinh vật biển và từng bước làm tổn thương hệ sinh thái vốn rất mong manh của đảo.

Bảo vệ biển vì thế không còn là câu chuyện của riêng lực lượng môi trường hay chính quyền địa phương. Đó là trách nhiệm chung của tất cả những ai đặt chân đến hòn đảo này. Mỗi chiếc cốc nhựa từ đất liền mang ra, mỗi túi ni-lông bị bỏ quên trên bãi cát đều có thể trở thành gánh nặng cho biển trong nhiều năm sau.

Xuất phát từ thực tế ấy, Ủy ban nhân dân đặc khu Cồn Cỏ phát động chiến dịch "Cồn Cỏ giữ biển, mình giữ ý thức" với mong muốn biến nhận thức thành hành động, biến những thay đổi nhỏ trong thói quen hằng ngày thành sức mạnh cộng đồng để gìn giữ màu xanh của biển đảo.

Ủy ban nhân dân đặc khu Cồn Cỏ phát động chiến dịch "Cồn Cỏ giữ biển, mình giữ ý thức" nhằm chung tay bảo vệ môi trường biển. (Ảnh: WWF Việt Nam)

Điểm đáng chú ý của chiến dịch là cách tiếp cận không dừng ở những lời kêu gọi. Thay vì chỉ tuyên truyền về tác hại của rác thải nhựa, chương trình hướng đến việc tạo ra những hành động cụ thể để người dân và du khách có thể tham gia ngay khi có mặt trên đảo. Từ việc mang theo bình nước cá nhân, sử dụng túi vải đến hạn chế đồ nhựa dùng một lần hay bỏ rác đúng nơi quy định, tất cả đều là những việc làm nhỏ nhưng mang ý nghĩa lâu dài đối với môi trường.

Chiến dịch là một trong những hoạt động thuộc Dự án thành phần số 4 "Giảm thiểu tác động rác nhựa đến Khu bảo tồn biển Cồn Cỏ", thuộc Chương trình "Thực hiện các giải pháp thuận thiên trong lĩnh vực lâm nghiệp và môi trường, bao gồm quản lý, phục hồi rừng theo hướng kết nối cảnh quan, bảo tồn biển và cải thiện sinh kế cho cộng đồng" tại tỉnh Quảng Trị, do Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam (WWF Việt Nam) phối hợp Ủy ban nhân dân đặc khu Cồn Cỏ triển khai. Thông qua dự án, các bên hướng tới xây dựng mô hình cộng đồng và điểm đến du lịch giảm nhựa, nâng cao nhận thức và thúc đẩy các hành động thiết thực để bảo vệ hệ sinh thái biển.

Ông Phạm Thanh Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân đặc khu Cồn Cỏ, cho biết, địa phương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của tỉnh và các tổ chức quốc tế, đặc biệt là WWF Việt Nam, để hoàn thiện các giải pháp quản lý rác thải, đẩy mạnh truyền thông, cải thiện hạ tầng môi trường, phát triển các mô hình giảm thiểu, tái chế rác thải nhựa, đồng thời thúc đẩy du lịch theo hướng xanh và bền vững. “Hoạt động hôm nay không chỉ đơn thuần là một buổi tuyên truyền về bảo vệ môi trường. Đây là dịp để các cơ quan quản lý, các tổ chức, doanh nghiệp, lực lượng vũ trang, đoàn thể, người dân và du khách cùng thể hiện quyết tâm chung trong việc xây dựng Cồn Cỏ trở thành một điểm đến xanh, sạch, văn minh và phát triển bền vững”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Trên tinh thần đó, không gian của chiến dịch được mở rộng từ bờ biển đến khu dân cư, từ các cơ sở lưu trú đến những nền tảng số. Các hoạt động truyền thông sẽ được triển khai đồng thời với những đợt ra quân làm sạch bờ biển, chương trình đổi rác lấy quà, tuyên truyền trực tiếp trong cộng đồng và vận động các cơ sở kinh doanh du lịch hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần.

Thông qua chiến dịch, Cồn Cỏ kỳ vọng mỗi hành động nhỏ của người dân và du khách sẽ góp phần tạo nên một hòn đảo xanh hơn mỗi ngày. (Ảnh: WWF Việt Nam)

Nhiều địa phương ven biển trong nước đã cho thấy, khi cộng đồng cùng thay đổi thói quen tiêu dùng, lượng rác thải nhựa phát sinh có thể giảm đáng kể. Với một hòn đảo có diện tích không lớn như Cồn Cỏ, hiệu quả của những thay đổi ấy càng trở nên rõ rệt. Mỗi chiếc bình nước cá nhân được mang theo đồng nghĩa với việc bớt đi một chai nhựa. Mỗi chiếc túi vải được sử dụng là thêm một chiếc túi ni-lông không bị thải ra môi trường. Những hành động nhỏ khi được nhân lên bởi hàng nghìn người sẽ tạo nên sự thay đổi lớn.

Không chỉ người dân trên đảo, mỗi du khách cũng là một mắt xích quan trọng trong hành trình ấy. Họ không chỉ đến để ngắm nhìn vẻ đẹp của Cồn Cỏ mà còn góp phần quyết định vẻ đẹp ấy có còn được gìn giữ cho những chuyến đi sau hay không. Một bức ảnh lưu giữ khoảnh khắc biển xanh sẽ ý nghĩa hơn khi phía sau khung hình không còn những mẩu rác bị bỏ quên.

Trong những năm gần đây, du lịch xanh đang dần trở thành xu hướng trên thế giới, việc xây dựng Cồn Cỏ trở thành điểm đến giảm nhựa cũng mở ra hướng phát triển bền vững cho địa phương. Hơn hết, hành trình này đòi hỏi sự kiên trì của chính quyền, sự đồng hành của doanh nghiệp, sự chung sức của cộng đồng và trên hết là ý thức của mỗi cá nhân. Chỉ khi tất cả cùng hành động, màu xanh của biển mới có thể được gìn giữ trọn vẹn.

Cồn Cỏ đặt mục tiêu trở thành điểm đến du lịch giảm nhựa, gắn bảo tồn hệ sinh thái với nâng cao nhận thức cộng đồng. (Ảnh: WWF Việt Nam)

Biển vẫn ngày ngày ôm lấy đảo Cồn Cỏ bằng những con sóng hiền hòa. Đổi lại, điều biển cần từ con người không phải những điều lớn lao, mà chỉ là sự trân trọng trong từng hành động nhỏ. Khi mỗi người biết giữ gìn một bãi cát sạch, nhặt một mẩu rác hay từ chối một món đồ nhựa dùng một lần, họ không chỉ bảo vệ môi trường hôm nay mà còn góp phần gìn giữ một phần chủ quyền xanh của Tổ quốc cho các thế hệ mai sau.