Chung tay xóa bỏ tập tục lạc hậu

Nhiều tập tục lạc hậu như: tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, việc cưới, việc tang và các lễ hội truyền thống còn rườm rà, lãng phí thời gian, công sức. Để thay đổi một tập quán, hủ tục vốn tồn tại dai dẳng trong nhiều thập kỷ không thể thực hiện ngày một, ngày hai mà là cả quá trình kiên trì, bền bỉ với đồng bộ nhiều giải pháp của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận, đoàn thể địa phương.

Dân vận khéo xóa bỏ nạn tảo hôn

Do điều kiện kinh tế khó khăn, nhận thức còn hạn chế cùng những tập quán lạc hậu, trước đây vẫn còn một vài em nhỏ DTTS ở thôn Tân Long 6 (xã Long Hà) bỏ học và kết hôn khi chưa đủ tuổi. Trước thực trạng đó, cấp ủy, chính quyền, đoàn thể xã và thôn đã thực hiện mô hình dân vận khéo, “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà” đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức thực tế phù hợp với từng gia đình. Qua đó, giúp người dân hiểu rõ những hệ lụy của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.

Đại diện chi bộ, đoàn thể thôn Đăk Mai, xã Bù Gia Mập tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số xóa bỏ hủ tục.

Bà Hoàng Thị Điều, Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Tân Long 6 cho biết: Khoảng 5 năm trước, thôn Tân Long 6 vẫn còn tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Nhận thấy hủ tục này tồn tại ảnh hưởng đến học tập, kinh tế gia đình và sức khỏe của các công dân trẻ nên Chi bộ thôn đã thực hiện mô hình điểm dân vận khéo, chỉ đạo các hội, đoàn thể cùng với già làng, người có uy tín vào cuộc tuyên truyền, vận động xóa bỏ nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Nhờ kiên trì tuyên truyền, đến nay hủ tục này giảm hẳn.

Bên cạnh mô hình dân vận khéo của chi bộ, tại các trường học trên địa bàn xã Long Hà, thầy cô giáo còn tìm mọi giải pháp, tạo điều kiện tốt nhất để hỗ trợ, giúp đỡ các em vươn lên học tập tốt, hạn chế tối đa tình trạng bỏ học giữa chừng. Việc làm này không chỉ giúp các em nâng cao hiểu biết pháp luật, kỹ năng sống, ý thức tự bảo vệ bản thân mà còn là nền tảng nâng cao kiến thức xây dựng gia đình mạnh khỏe, ấm no, hạnh phúc trong tương lai.

Cô Nguyễn Thị Nga, giáo viên Trường THCS Long Tân, xã Long Hà cho biết: Để hạn chế tình trạng các em bỏ học để lập gia đình sớm, nhà trường thực hiện nhiều biện pháp. Ngoài quan tâm, tặng sách vở, dụng cụ học tập, giáo viên chủ nhiệm còn phối hợp với nhà trường đến tận nhà  những em có dấu hiệu bỏ học để vận động ra lớp. Cùng với đó, nhà trường, liên đội xây dựng, tạo nhiều sân chơi lành mạnh, bổ ích cho các em tham gia, trải nghiệm. Từ đó, nhiều năm nay trường không còn học sinh, nhất là học sinh DTTS bỏ học giữa chừng.

500 ngày đêm đẩy lùi hủ tục

Bù Gia Mập là xã vùng sâu, vùng xa, biên giới, có gần 75% người DTTS, trong đó phần lớn là dân tộc tại chỗ như: Xtiêng, Mnông. Bên cạnh gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, khu dân cư DTTS vẫn còn tồn tại nhiều hủ tục. Đây là một trong những rào cản cho sự phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao mức sống của người dân. Hưởng ứng chiến dịch 500 ngày đêm của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Đồng Nai, một trong những nội dung mà Đảng ủy xã Bù Gia Mập đăng ký thực hiện là tuyên truyền xóa bỏ tập tục lạc hậu trên địa bàn.

Bí thư Chi bộ thôn Đăk Mai Điểu Thị Chôm cho biết: Thôn Đăk Mai sau sắp xếp, sáp nhập có 895 hộ dân, trong đó gần 80% là đồng bào DTTS. Dù trình độ dân trí, hoạt động sản xuất, sinh sống có thay đổi hơn trước, thế nhưng vẫn tồn tại nhiều tập tục không phù hợp như: đám cưới tốn kém nhiều trâu, bò; đám tang kéo dài nhiều ngày; tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống vẫn còn xảy ra. Hưởng ứng chiến dịch 500 ngày đêm, Chi bộ thôn đã chỉ đạo các hội, đoàn thể xây dựng kế hoạch, tổ chức các đoàn đi tuyên truyền để người dân hiểu và từng bước xóa bỏ các tập tục lạc hậu.

“Để thay đổi tập quán không phù hợp hay những hủ tục lạc hậu, ngoài thường xuyên sâu sát với từng hộ gia đình, chi hội đổi mới phương pháp tuyên truyền, vận động bằng tiếng dân tộc, giải thích về những tác hại, hệ lụy của các hủ tục tồn tại dai dẳng trong đồng bào”- bà Bùi Thị Hiền, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Đăk Mai, xã Bù Gia Mập chia sẻ.

Bằng sự gần gũi, am hiểu phong tục và tiếng nói của đồng bào, Chi hội Phụ nữ thôn đã trở thành cầu nối giữa chính quyền và người dân. Những kiến thức được tiếp thu đã từng bước thấm nhuần, làm thay đổi nhận thức lẫn hành động của người dân. Cùng với đó, chi hội kết hợp tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng khoa học vào sản xuất làm tăng thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống, nền tảng để thực hiện nếp sống văn minh.

Phó Chủ tịch UBND xã Bù Gia Mập Nguyễn Văn Khải cho biết: Cùng với đẩy mạnh tuyên truyền, vận động bằng nhiều hình thức, lồng ghép tổ chức ở mọi lúc, mọi nơi, địa phương còn xây dựng và sửa đổi hương ước, quy ước của thôn theo hướng loại bỏ các phong tục lạc hậu, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp. Đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến hủ tục.

Nhờ sự nỗ lực vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đến nay các tập quán lạc hậu, hủ tục của đồng bào Mnông, Xtiêng trên địa bàn từng bước được xóa bỏ với nhiều kết quả nổi bật. Nhận thức của người dân được nâng lên, nhiều hộ gia đình tự giác từ bỏ các hủ tục, tập quán không còn phù hợp.