Chuyển đất cằn thành vùng sinh kế
Nhắc đến xã Xuân Du, nhiều người nghĩ ngay đến những vùng đào cảnh, dong, riềng đã tạo dựng thương hiệu và mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Thế nhưng, bên cạnh những cây trồng thế mạnh, địa phương vẫn còn nhiều diện tích đất đồi bạc màu, đất bãi và những chân ruộng cho năng suất thấp. Từ chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, cây sắn dây đang mở ra hướng đi mới, từng bước biến những vùng đất khó thành vùng sản xuất mang lại giá trị kinh tế.

Mô hình trồng sắn dây cho hiệu quả tại thôn 3, xã Xuân Du.
Thực tế cho thấy, không phải diện tích nào ở Xuân Du cũng phù hợp với đào cảnh hay cây dong, riềng. Nhiều khu vực đất cao cưỡng, đất đồi khô cằn, bạc màu cho năng suất thấp nếu canh tác các loại cây truyền thống. Có những diện tích chỉ được gieo trồng cầm chừng, thậm chí bỏ hoang vì chi phí đầu tư lớn. Từ thực tiễn ấy, năm 2018, xã Xuân Du phát động phong trào “Cải tạo vườn tạp và chuyển đổi cơ cấu cây trồng”. Mục tiêu không chỉ là nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tìm lời giải cho những diện tích đất sản xuất kém hiệu quả. Thay vì tiếp tục canh tác theo tập quán cũ, địa phương khuyến khích người dân học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình sản xuất hiệu quả, tìm kiếm những loại cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và nhu cầu thị trường.
Trong quá trình đó, cây sắn dây dần được xác định là một lựa chọn phù hợp. Đây là loại cây có khả năng thích nghi tốt với đất đồi, đất bãi, chịu hạn tốt, ít kén đất và đặc biệt có giá trị kinh tế cao nếu được chế biến sâu thành tinh bột. Gia đình anh Hoàng Viết Úy ở thôn 3, là một trong những hộ tiên phong gắn bó với cây sắn dây. Với 0,1ha canh tác, mỗi năm gia đình anh sản xuất gần 2 tấn tinh bột, thu lãi khoảng 100 triệu đồng. Theo anh Úy, trước đây sắn dây chỉ là loại cây mọc tự nhiên ở bờ rào, ven đồi, ít ai nghĩ có thể trở thành cây trồng mang lại thu nhập đáng kể. Tuy nhiên, khi nhận thấy nhu cầu thị trường ngày càng tăng, gia đình anh đã mạnh dạn đầu tư trồng tập trung và chế biến sản phẩm. Sau khi thu hoạch, củ sắn được làm sạch, nghiền, lọc và lắng nhiều lần để tạo ra tinh bột trắng mịn. Chính khâu chế biến đã giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tạo ra nguồn thu nhập cao hơn nhiều lần so với việc bán nguyên liệu thô.
Không riêng gia đình anh Hoàng Viết Úy, nhiều hộ dân tại thôn 3, xã Xuân Du cũng đã chuyển đổi diện tích đất sản xuất kém hiệu quả sang trồng sắn dây. Gia đình chị Lê Thị Lý hiện duy trì 0,02ha sắn dây, tạo nguồn thu nhập ổn định hàng năm. Từ những mô hình ban đầu, phong trào dần lan rộng, hình thành vùng sản xuất tập trung và tạo động lực cho nhiều hộ dân mạnh dạn chuyển đổi. Đến nay, toàn xã Xuân Du có khoảng 25ha sắn dây với gần 60 hộ dân tham gia trồng và chế biến. Sản phẩm được tiêu thụ dưới nhiều hình thức như củ tươi, sắn luộc và tinh bột. Trong đó, tinh bột sắn dây mang lại giá trị kinh tế cao nhất với giá bán dao động từ 170.000 đến 200.000 đồng/kg tùy thời điểm.
Khi có chủ trương đúng, người dân đồng thuận và mạnh dạn đổi mới, những vùng đất khó hoàn toàn có thể trở thành vùng sinh kế bền vững. Địa phương đặt mục tiêu mở rộng diện tích sắn dây lên khoảng 50ha, đồng thời hỗ trợ người dân nâng cao kỹ thuật chế biến, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường tiêu thụ. Ông Hoàng Văn Tuấn, Trưởng phòng Kinh tế xã Xuân Du cho biết, địa phương vẫn còn nhiều diện tích đất đồi bạc màu, đất sản xuất kém hiệu quả cần tiếp tục được khai thác. Thời gian tới, xã sẽ đẩy mạnh nghiên cứu, lựa chọn những loại cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng để mở rộng các mô hình chuyển đổi hiệu quả. “Thực tiễn từ cây sắn dây cho thấy, giá trị của đất đai không chỉ phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên mà còn được quyết định bởi tư duy đổi mới trong sản xuất và sự chủ động tìm hướng đi mới của người dân”, ông Tuấn nhận định.
Nguồn Thanh Hóa: http://baothanhhoa.vn/chuyen-dat-can-thanh-vung-sinh-ke-293268.htm











