Chuyển đổi chăn nuôi bền vững để bảo đảm an ninh lương thực

Ba trụ cột chiến lược: khoa học, an toàn, mô hình xanh

Ngày 24/3, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam, Viện Nghiên cứu Chăn nuôi Quốc tế (ILRI), Tổ chức Nông lương Liên Hợp Quốc (FAO) và Trung tâm Hợp tác Quốc tế về Nghiên cứu Nông nghiệp vì Sự phát triển của Pháp (CIRAD) đồng tổ chức Hội nghị khu vực: “Chuyển đổi chăn nuôi bền vững trong hệ thống lương thực thực phẩm ở châu Á - Thái Bình Dương”.

Tại đây, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, thế giới cần bảo đảm an ninh lương thực và dinh dưỡng cho gần 10 tỷ người vào năm 2050. Trong tiến trình đó, ngành chăn nuôi giữ vai trò đặc biệt quan trọng; không chỉ cung cấp nguồn protein thiết yếu cho dinh dưỡng của hàng tỷ người mà còn là sinh kế của hàng trăm triệu nông dân trên toàn thế giới.

Hội nghị sẽ diễn ra từ ngày 24 - 26/3 với sự tham dự của hơn 150 đại biểu trong và ngoài nước. Ảnh: Hạnh Nhung

Châu Á - Thái Bình Dương, nơi sinh sống của gần 60% dân số toàn cầu, đang trong quá trình chuyển đổi các hệ thống nông nghiệp và thực phẩm. Trong đó, chăn nuôi đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế khu vực, đóng góp từ 18 - 30% GDP nông nghiệp. Tuy vậy, các hệ thống chăn nuôi đang phải đối mặt với những thách thức liên quan đến biến đổi khí hậu, môi trường, thay đổi nhu cầu của người tiêu dùng cũng như áp lực về đất đai và nguồn nước.

Tại Việt Nam, chăn nuôi là một trong những trụ cột quan trọng của ngành nông nghiệp, đóng góp khoảng 27% giá trị sản xuất toàn ngành và tạo sinh kế cho hàng triệu hộ nông dân. Hiện, Việt Nam duy trì tổng đàn lợn trên 31 triệu con, đàn gia cầm trên 585 triệu con, với sản lượng thịt các loại đạt khoảng 8,7 triệu tấn mỗi năm. Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia có ngành chăn nuôi phát triển nhanh, năng động của thế giới.

Từ thực tiễn tại Việt Nam và quốc tế, theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, giai đoạn tới quá trình chuyển đổi ngành chăn nuôi Việt Nam cần dựa trên ba định hướng quan trọng.

Thứ nhất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực trung tâm của phát triển chăn nuôi. Thứ hai, phát triển chăn nuôi phải gắn chặt với tăng cường an toàn sinh học và cách tiếp cận One Health; trong đó việc xây dựng hệ thống thú y hiện đại và tăng cường giám sát dịch bệnh là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe con người, động vật và hệ sinh thái. Thứ ba, chăn nuôi cần trở thành một phần của giải pháp khí hậu và cải thiện sinh kế cho người dân; thông qua phát triển các mô hình chăn nuôi xanh, kinh tế tuần hoàn và quản lý chất thải hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính.

Hợp tác quốc tế thúc đẩy chuyển đổi và đổi mới sáng tạo

Tại Hội nghị, ông Alue Dohong, Phó Giám đốc Văn phòng FAO Khu vực châu Á - Thái Bình Dương nhấn mạnh, các hệ thống chăn nuôi đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm khả năng tiếp cận các chế độ ăn giàu dinh dưỡng và giá cả phải chăng tại châu Á - Thái Bình Dương. Chuyển đổi ngành là cấp thiết để tăng cường an ninh lương thực, đồng thời bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Hiện, chuyển đổi chăn nuôi bền vững đã được FAO đặt trong khuôn khổ Chiến lược 2022 - 2031 với định hướng “Bốn tốt hơn” gồm: sản xuất tốt hơn, dinh dưỡng tốt hơn, môi trường tốt hơn và cuộc sống tốt hơn. Ở cấp toàn cầu, các nước thành viên FAO thông qua Tiểu ban Chăn nuôi đã xác định đây là ưu tiên chiến lược và đề nghị xây dựng một Kế hoạch hành động toàn cầu để điều phối nỗ lực chung.

FAO khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ các quốc gia thành viên thúc đẩy chuyển đổi chăn nuôi bền vững, phù hợp với các mục tiêu phát triển dài hạn về sản xuất, dinh dưỡng, môi trường và đời sống.

Còn theo bà Siboniso Moyo, Phó Tổng Giám đốc ILRI, khoa học và đổi mới sáng tạo là “chìa khóa” để chuyển đổi hệ thống chăn nuôi. ILRI đang hợp tác với nhiều đối tác tại châu Phi và châu Á để tạo ra bằng chứng khoa học và giải pháp thực tiễn cho các hệ thống chăn nuôi năng suất hơn, bền vững hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn, nhất là đối với nông hộ nhỏ.

Giám đốc Khu vực Đông Nam Á của CIRAD François Roger cũng nêu rõ tầm quan trọng của hợp tác khoa học trong việc hỗ trợ các quốc gia giải quyết các thách thức phức tạp. Đồng thời, nhấn mạnh các quan hệ đối tác nghiên cứu sẽ giúp phát triển những giải pháp phù hợp với các hệ thống canh tác đa dạng; bảo đảm quá trình chuyển đổi ngành chăn nuôi đóng góp vào phát triển bao trùm và bền vững.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng, sự hợp tác quốc tế ngày càng sâu rộng giữa các nước, các tổ chức quốc tế và các bên liên quan chính là nền tảng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cho ngành chăn nuôi trong khu vực. “Việt Nam cam kết là đối tác tin cậy, là cầu nối trong chuyển giao công nghệ và chia sẻ kinh nghiệm, hướng tới xây dựng một ngành chăn nuôi hiện đại, minh bạch, có trách nhiệm và bền vững”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Hạnh Nhung