Chuyển đổi sản xuất để gia tăng giá trị nông sản

Chuyển đổi từ trồng rừng nguyên liệu sang sản xuất theo hình thức VAC giúp gia đình ông Lương Đắc Quang, xã Xuân Viên có thu nhập gần 2 tỷ đồng/năm.

Cách đây gần 20 năm, gia đình ông Lương Đắc Quang ở xã Xuân Thủy (nay là xã Xuân Viên) đầu tư mua lại gần chục héc-ta đồi rừng để phát triển kinh tế. Ban đầu, phần lớn diện tích được sử dụng để trồng rừng nguyên liệu, phần còn lại cải tạo thành đất trồng cây ăn quả và đào ao thả cá.

Tuy nhiên, trước thực tế giá trị kinh tế từ cây lâm nghiệp ngày càng giảm, gia đình ông Quang quyết định cải tạo toàn bộ diện tích, chuyển sang trồng cây ăn quả kết hợp chăn nuôi, thủy sản theo mô hình VAC. Sau gần chục năm chuyển đổi, mô hình này mang lại thu nhập bình quân gần 2 tỷ đồng mỗi năm, giúp gia đình xây dựng nhà cửa khang trang, đầu tư nhiều trang thiết bị phục vụ đời sống và sản xuất.

Theo ông Quang, làm nông nghiệp hiện nay không thể giữ tư duy sản xuất truyền thống mà cần chủ động nắm bắt nhu cầu thị trường để lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp, từ đó nâng cao giá trị sản phẩm và hiệu quả kinh tế. Đồng thời, người dân cần tăng cường liên kết trong sản xuất nhằm thuận lợi trong trao đổi kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm.

Toàn tỉnh hiện có khoảng 356,4 nghìn héc-ta đất sản xuất nông nghiệp sau sáp nhập, trong đó hơn 304,1 nghìn héc-ta trồng cây hàng năm và 52,3 nghìn héc-ta trồng cây lâu năm. Những năm qua, việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp trên diện tích trồng lúa, ngô, cây lâm nghiệp kém hiệu quả sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao luôn được quan tâm triển khai.

Từ đó, nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn đã hình thành như bưởi Đoan Hùng, Tân Lạc; rau xanh tại Phùng Nguyên, Liên Minh, Phong Châu, Tam Dương, Vĩnh Tường, Đà Bắc; thanh long ruột đỏ ở Hợp Lý, Yên Kiện; cam Cao Phong; chuối Vĩnh Chân, Hoàng Cương; chè Minh Đài, Long Cốc, Tây Cốc...

Cải tạo vườn tạp, chuyển đổi sang trồng cây ăn quả được thực hiện có hiệu quả ở xã Vân Sơn.

Riêng năm 2025, toàn tỉnh đã chuyển đổi được 734,7 héc-ta diện tích đất trồng lúa bấp bênh, không chủ động nước, năng suất thấp sang các loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao hoặc kết hợp nuôi trồng thủy sản. Trong đó, chuyển sang trồng cây hàng năm 603,5 héc-ta, cây lâu năm 11,3 héc-ta và mô hình lúa kết hợp thủy sản 120 héc-ta.

Thực tế cho thấy, việc chuyển đổi từ trồng lúa sang các loại cây trồng khác đã góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, tăng trung bình từ 40-50 triệu đồng/ha/vụ. Nhiều diện tích đất sản xuất trước đây kém hiệu quả nay đã trở thành vùng chuyên canh mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

Song song với chuyển đổi cơ cấu cây trồng, việc đưa các giống mới có năng suất, chất lượng cao vào sản xuất và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật theo hướng an toàn, hữu cơ ngày càng được chú trọng. Các vùng sản xuất an toàn, rau hữu cơ tiếp tục được mở rộng gắn với xây dựng sản phẩm OCOP, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường về chất lượng nông sản, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe người tiêu dùng.

Người dân xã Tam Dương chuyển đổi từ trồng lúa kém hiệu quả sang trồng ớt mang lại thu nhập cao.

Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật không chỉ giúp duy trì sản lượng mà còn nâng cao chất lượng nông sản, từng bước xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước, qua đó gia tăng giá trị cho nông sản địa phương và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.