Chuyển đổi sinh kế bền vững từ buôn bán chó mèo sang ngành nghề an toàn và văn minh

Ngày 20/3, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y (được Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội giao), phối hợp cùng tổ chức Soi Dog Foundation và doanh nghiệp xã hội Truyền thông Thay đổi hành vi hướng tới phát triển bền vững Việt Nam (SBCC Vietnam) tổ chức Hội nghị tập huấn “Từng bước chuyển đổi sinh kế bền vững: Từ buôn bán, giết mổ chó mèo sang các ngành nghề phát triển bền vững, an toàn và văn minh”.

Đây là buổi tập huấn lần thứ 2 trong chuỗi chương trình. Đối tượng tham gia lần này là các chủ cơ sở giết mổ, kinh doanh chó mèo tại 4 địa bàn: phường Xuân Phương, Dương Nội, Từ Liêm và Hà Đông, theo danh sách đã được xác định sau khảo sát thực tế; cùng đại diện các cơ quan quản lý nhà nước và chuyên gia trong lĩnh vực y tế, thú y, y tế cộng đồng và phát triển kinh tế bền vững.

Hội nghị là hoạt động trọng tâm của dự án "Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững - từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo tại một số phường ở Hà Nội" được Ủy ban Nhân dân Thành phố phê duyệt ngày 24/7/2025. Dự án hướng tới hai mục tiêu song hành: góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia không có ca tử vong do bệnh dại ở người vào năm 2030, đồng thời nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và dần áp dụng các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế.

Đây là một bước tiến quan trọng của Thành phố trong việc định hình hướng đi văn minh, an toàn cho cộng đồng, đồng thời hài hòa với xu thế toàn cầu về đối xử nhân đạo với động vật. Thông qua Dự án này, Thành phố thể hiện đồng hành chủ động, ủng hộ người dân từng bước chuyển đổi sinh kế một cách bền vững - một định hướng lâu dài được thực hiện có hệ thống.

Sau lần tập huấn sinh kế lần 1, đã có 10 chủ cơ sở kinh doanh thịt chó đầu tiên ở phường Xuân Phương đã dừng hẳn kinh doanh thịt chó.

Năm 2026, tiếp tục phát sinh những ổ dịch bệnh dại

Ban tổ chức trao chứng nhận tham gia khóa tập huấn cho các chủ cơ sở kinh doanh giết mổ chó mèo.

Theo số liệu cập nhật từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận 10 trường hợp nghi mắc/tử vong do bệnh dại tại 10 tỉnh, thành phố. Đáng chú ý, trên địa bàn thành phố Hà Nội đã ghi nhận các ổ dịch dại trên động vật tại 3 thôn thuộc 2 xã (Hòa Lạc, Hạ Bằng), với tổng số 28 con động vật phải tiêu hủy (gồm 27 con chó và 1 con mèo); đồng thời có nhiều người phải đi điều trị dự phòng sau phơi nhiễm bệnh dại. Những con số này phản ánh tình hình dịch bệnh còn phức tạp, đòi hỏi các biện pháp can thiệp đồng bộ và quyết liệt hơn.

Tại hội nghị, các chuyên gia cũng trình bày cập nhật tình hình và quy định mới năm 2026, nhấn mạnh mối liên hệ trực tiếp giữa hoạt động buôn bán, giết mổ chó mèo và nguy cơ lây lan bệnh dại - đặc biệt trong bối cảnh Hà Nội vừa ghi nhận 2 ổ dịch trên địa bàn. Thành phố đang siết chặt kiểm soát nguồn gốc thực phẩm, xóa bỏ các điểm bán hàng rong và chợ tạm trên vỉa hè, lòng đường; đồng thời triển khai nhiều đợt kiểm tra đột xuất và định kỳ về các điều kiện hoạt động như giấy phép kinh doanh, hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ hàng hóa và điều kiện vệ sinh cơ sở… trong năm 2026.

Ông Nguyễn Đình Đảng, Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội đã biểu dương tinh thần tiên phong của gần chục hộ kinh doanh đã chủ động đăng ký chuyển đổi ngay sau đợt tập huấn lần 1. Đây được xem là những “hạt nhân” thay đổi tích cực, là tấm gương để lan tỏa trong cộng đồng.

"Chúng tôi muốn khẳng định rõ: Thành phố không gây khó dễ, mà đang chủ động đồng hành, hỗ trợ người dân chuyển đổi một cách tự nguyện, thực chất. Những ổ dịch dại vừa xuất hiện ngay tại Hà Nội là lời cảnh báo về mầm bệnh dại vẫn đang hiện hữu, cần phải triển khai đồng bộ các biện pháp, giải pháp trong phòng, chống dịch bệnh, trong đó có việc kiểm soát hoạt động buôn bán, giết mổ chó mèo", ông Đảng cảnh báo.

"Việc quản lý hoạt động giết mổ, kinh doanh thịt chó mèo góp phần bảo đảm văn minh, trật tư đô thị, góp phần bảo vệ tính mạng người dân và xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại, an toàn dịch bệnh", ông nói thêm.

"Tôi muốn con tôi thấy cha nó làm một nghề mà chúng có thể tự hào"

Ông Faizan Jalil, Quản lý cấp cao Tổ chức Soi Dog Foundation phát biểu.

Ông Faizan Jalil, Quản lý cấp cao Tổ chức Soi Dog Foundation nhấn mạnh: "Số liệu thị trường cho thấy ngành dịch vụ thú cưng tại Hà Nội đang tăng trưởng mạnh mẽ, tạo ra nhiều cơ hội nghề nghiệp với thu nhập ổn định và môi trường làm việc văn minh hơn".

"Dựa trên kinh nghiệm triển khai tại Thái Lan và các quốc gia khác trong khu vực, chúng tôi có thể khẳng định rằng khi được cung cấp lựa chọn sinh kế khả thi - với lộ trình cụ thể từng bước và sự hỗ trợ đồng hành thực chất - đa số người dân đều sẵn sàng và thành công trong việc chuyển sang ngành nghề mới an toàn, bền vững hơn, với thu nhập không thua kém, thậm chí cao hơn trước", ông Faizan Jalil cho biết.

Ông Faizan Jalil khẳng định: "Soi Dog Foundation cam kết hỗ trợ toàn diện từ đào tạo kỹ năng nghề, hỗ trợ khởi nghiệp, đến kết nối thị trường và mạng lưới đối tác kinh doanh”.

Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc SBCC Vietnam phát biểu

Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc SBCC Vietnam chia sẻ: “Chúng tôi thực sự vui mừng khi thấy ngay sau đợt tập huấn lần 1, đã có gần chục hộ chủ động đăng ký tham gia chuyển đổi. Đây không chỉ là một con số, mà là minh chứng cho tinh thần dám thay đổi để hướng tới những điều tốt đẹp hơn. Chúng tôi hy vọng sau buổi tập huấn hôm nay, sẽ có thêm nhiều hộ kinh doanh giết mổ chó mèo đăng ký tham gia chương trình".

"Những người tiên phong này không chỉ đang tìm cho mình một hướng đi bền vững hơn, mà chính sự dũng cảm từ bỏ thói quen cũ của các anh chị sẽ là nguồn cảm hứng, là động lực mạnh mẽ nhất để cộng đồng cùng chuyển mình. Chúng tôi cam kết sẽ dành sự hỗ trợ tâm huyết và đầy đủ nhất cho những hộ đăng ký sớm, để chúng ta có thêm thời gian đồng hành, cùng nhau giải quyết khó khăn và tối ưu hóa mọi nguồn lực hỗ trợ”, bà Bùi Thị Duyên kêu gọi.

Chia sẻ lý do đăng ký tham gia chương trình, anh Trần Văn Tuấn, chủ cơ sở kinh doanh thịt chó tại phường Dương Nội, cho biết: “Làm nghề hơn chục năm, tôi thấu rõ sự bấp bênh của nghề. Kinh tế suy thoái, khách vắng, mà áp lực từ các quy định về môi trường, an toàn thực phẩm và dịch tễ ngày càng siết chặt, yêu cầu mọi thứ phải chuẩn chỉ".

Anh Tuấn tâm sự: "Thú thật, sống trong cảnh nhà cửa mất vệ sinh, rủi ro bệnh tật rình rập, tôi biết mình không thể đi tiếp thế này mãi. Khi biết có chương trình hỗ trợ bài bản thay vì phải tự mò mẫm, tôi thấy đây là cơ hội thực sự để thay đổi. Tôi đăng ký vì tôi muốn con tôi thấy cha nó làm một nghề mà chúng có thể tự hào. Tôi tin khi được đào tạo đúng hướng, thu nhập sẽ ổn định và bền vững hơn hiện tại”.

Dự án khuyến khích các chủ cơ sở buôn bán, giết mổ chó mèo tình nguyện tham gia chương trình để được hỗ trợ miễn phí hoàn toàn, bao gồm: đào tạo kỹ năng nghề, hỗ trợ khởi nghiệp, tư vấn kinh doanh, kết nối thị trường, đối tác và hỗ trợ thủ tục pháp lý.

Hội nghị đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực kết hợp phòng chống dịch bệnh và phát triển kinh tế xã hội bền vững.

Các đơn vị tổ chức kỳ vọng những người tiên phong sẽ trở thành tấm gương, lan tỏa niềm tin và thúc đẩy nhiều người khác cùng tham gia hành trình chuyển đổi.

NGUYÊN THẢO