Chuyển đổi số nâng chất du lịch Đồng Tháp

ĐỔI MỚI CÁCH KỂ CHUYỆN DI SẢN

Sau sáp nhập, Đồng Tháp có 295 di tích được xếp hạng, gồm 5 di tích quốc gia đặc biệt, 33 di tích quốc gia và 257 di tích cấp tỉnh; cùng 11 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Từ dấu tích văn hóa Óc Eo đến các "Địa chỉ đỏ", làng nghề, mỗi điểm đến đều chứa đựng những câu chuyện riêng về lịch sử, văn hóa và con người. Khai thác chiều sâu những giá trị ấy đòi hỏi cách giới thiệu sinh động, thuận tiện, phù hợp nhu cầu du khách.

Khách tham quan sử dụng điện thoại tra cứu thông tin tại không gian trưng bày hiện vật của Bảo tàng Đồng Tháp, cơ sở 2, phường Cao Lãnh.

Đáp ứng yêu cầu đó, các đơn vị từng bước đưa công nghệ vào quản lý và phục vụ tham quan. Tại Bảo tàng tỉnh Đồng Tháp, thông qua mã QR ở không gian trưng bày, du khách có thể chủ động tra cứu, lựa chọn nội dung muốn tìm hiểu. Hình ảnh, văn bản và giọng đọc giúp người xem tiếp cận thuận tiện hơn những câu chuyện phía sau từng hiện vật.

Được thành lập trên cơ sở hợp nhất Bảo tàng tỉnh Tiền Giang và Bảo tàng tỉnh Đồng Tháp, Bảo tàng hiện quản lý 84.514 tài liệu, hiện vật gốc và 5 bảo vật quốc gia. Nguồn di sản phong phú vừa là lợi thế phát triển du lịch văn hóa, vừa đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị.

Tham gia xây dựng và kết nối cơ sở dữ liệu di sản quốc gia, trong năm Bảo tàng tỉnh Đồng Tháp đã phối hợp với Cục Di sản văn hóa triển khai số hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu đối với 3 Bảo vật quốc gia đang lưu giữ tại cơ sở 2 (phường Cao Lãnh). Hoạt động này góp phần quan trọng trong việc chuẩn hóa dữ liệu, kết nối với hệ thống dữ liệu di sản quốc gia, từng bước nâng cao giá trị khai thác và phát huy di sản trong môi trường số.

Mã QR AI - Sen hồng tại Bảo tàng Đồng Tháp, cơ sở 2, hỗ trợ khách du lịch tìm hiểu thông tin bằng văn bản, hình ảnh và giọng đọc.

Từ dữ liệu phục vụ chuyên môn, Bảo tàng phát triển thêm công cụ hỗ trợ người xem. Tại cơ sở 2, đơn vị lắp đặt 19 mã QR AI - Sen hồng ở các không gian trưng bày. Khách có thể tìm hiểu thông tin qua điện thoại, nghe và đọc lại nội dung quan tâm. Cách làm này mở thêm cơ hội tương tác, đưa di sản đến gần công chúng, nhất là người trẻ.

Em Hồ Văn Tính, sinh viên năm 2 chuyên ngành Việt Nam học, Khoa Văn hóa, Du lịch và Công tác xã hội, Trường Đại học Đồng Tháp, chia sẻ: “Tra cứu bằng mã QR giúp em chủ động tìm hiểu hiện vật, nghe và đọc lại những nội dung mình quan tâm. Với sinh viên du lịch, đây còn là cơ hội học cách giới thiệu di sản bằng công nghệ, tích lũy kiến thức, kỹ năng để sau này giúp du khách tiếp cận văn hóa, lịch sử Đồng Tháp thuận tiện hơn”.

Khách tham quan quét mã QR tìm hiểu hiện vật trưng bày ngoài trời tại Bảo tàng Đồng Tháp, cơ sở 2.

Sự thay đổi trong cách tiếp cận di sản cũng được thể hiện tại các khu di tích. Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc triển khai mã QR giới thiệu nội dung trưng bày, thuyết minh tự động bằng tiếng Việt và tiếng Anh; ứng dụng thực tế ảo, thực tế tăng cường và tham quan 360 độ trên website. Chuyên mục “Hiện vật kể chuyện” ứng dụng trí tuệ nhân tạo góp phần đổi mới hình thức chuyển tải tư liệu lịch sử đến công chúng.

Tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Gò Tháp, nền tảng MobiFone Smart Travel tích hợp không gian thực tế ảo 360 độ giúp người xem có thêm góc nhìn về di tích. Hệ thống thuyết minh bằng mã QR tại Nhà trưng bày Xứ ủy Nam Bộ và Văn hóa Óc Eo hỗ trợ khách tìm hiểu thông tin. Còn tại Xẻo Quít, thuyết minh qua mã QR và thiết bị cầm tay tích hợp tiếng Việt - Anh bổ sung phương tiện phục vụ tham quan.

Bà Lê Thị Thu Thảo, Giám đốc Ban Quản lý Khu di tích - Bảo tàng - Thư viện, cho biết: “Ứng dụng công nghệ giúp đơn vị đổi mới cách giới thiệu di sản, nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ khách. Chúng tôi chú trọng nội dung chính xác, dễ hiểu, thuận tiện sử dụng; đồng thời tiếp tục số hóa tư liệu, bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ để nâng chất hoạt động tại các điểm đến”.

KẾT NỐI ĐIỂM ĐẾN TRONG KHÔNG GIAN MỚI

Những đổi mới đang được triển khai tại các điểm đến có lượng khách tham quan lớn. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong 9 tháng năm 2026, Gò Tháp đón hơn 1,22 triệu lượt khách, Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc đón 186.137 lượt, Xẻo Quít đón 113.468 lượt. Quy mô phục vụ đặt ra yêu cầu vừa nâng chất thuyết minh trực tiếp, vừa phát triển tiện ích giúp du khách chủ động tìm hiểu di tích.

Kết hợp thuyết minh trực tiếp với trình chiếu video giúp nội dung giới thiệu tại Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc thêm sinh động.

Từ phục vụ tại chỗ, các đơn vị mở rộng giới thiệu di sản trên môi trường số. Các khu, điểm du lịch như: Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc; Khu di tích Quốc gia đặc biệt Gò Tháp; khu di tích Xẻo Quít đã thực hiện nhiều sản phẩm truyền thông tuyên truyền trên nhiều nền tảng. Các chuyên mục giới thiệu hiện vật, video, triển lãm trực tuyến giúp công chúng tiếp cận thông tin trước chuyến đi và tiếp tục khám phá sau hành trình.

Song song đó, các di tích như: Ấp Bắc, Nam Kỳ Khởi nghĩa, Chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút và khảo cổ Gò Thành đưa vào vận hành fanpage chính thức. Việc phát triển các kênh thông tin góp phần giới thiệu đầy đủ hơn hệ thống điểm đến của tỉnh, tạo điều kiện để du khách tìm hiểu và lựa chọn hành trình.

Trong không gian sau sáp nhập, kết nối thông tin còn giúp khai thác những giá trị bổ trợ giữa các địa phương. Từ văn hóa Óc Eo, lịch sử đấu tranh cách mạng đến trải nghiệm làng nghề, đời sống sông nước, nguồn tài nguyên đa dạng là chất liệu xây dựng các tuyến tham quan. Công nghệ có thể hỗ trợ giới thiệu mối liên hệ ấy, giúp doanh nghiệp lữ hành phát triển sản phẩm phù hợp từng nhóm khách.

Không gian trưng bày ngoài trời tại Bảo tàng Đồng Tháp, cơ sở 2, giúp khách tham quan tìm hiểu các hiện vật lịch sử.

Yêu cầu nâng chất dịch vụ càng rõ hơn khi du lịch Đồng Tháp tiếp tục tăng trưởng. Trong 9 tháng năm 2026, tỉnh đón 5,95 triệu lượt khách, tăng 14,3% so với cùng kỳ; tổng thu du lịch đạt 3.350 tỷ đồng, tăng 9,9%. Để khai thác hiệu quả dư địa phát triển, ứng dụng công nghệ cần gắn với chất lượng trải nghiệm và sự thuận tiện trong sử dụng dịch vụ.

Ông Nguyễn Bình Minh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nhấn mạnh: “Không gian phát triển mới đòi hỏi ngành du lịch đổi mới cách khai thác tài nguyên và phục vụ du khách. Chuyển đổi số cần gắn với xây dựng dữ liệu, phát triển sản phẩm, kết nối điểm đến với doanh nghiệp, qua đó nâng cao chất lượng trải nghiệm và phát huy giá trị di sản”.

Quá trình này vẫn cần tháo gỡ những hạn chế về hạ tầng, thiết bị và nhân lực. Mức độ ứng dụng giữa các điểm đến còn khác nhau, đòi hỏi đầu tư phù hợp và phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị quản lý, doanh nghiệp công nghệ, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp lữ hành. Dữ liệu phải được kiểm chứng, cập nhật; tiện ích cần dễ sử dụng, vận hành ổn định để phục vụ khách thường xuyên, thiết thực.

Khách tham quan trải nghiệm màn hình tương tác tại Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc, phường Cao Lãnh.

Từ số hóa bảo vật đến đổi mới thuyết minh, quảng bá, những cách làm đang triển khai cho thấy nỗ lực nâng chất du lịch Đồng Tháp. Khi công nghệ gắn với chiều sâu văn hóa và sự tận tâm trong phục vụ, nguồn di sản sau sáp nhập sẽ có thêm điều kiện được khai thác hiệu quả, tạo nên những hành trình giàu trải nghiệm và dấu ấn riêng của Đất Sen hồng.