Chuyển gần 600 hồ sơ doanh nghiệp có dấu hiệu trốn thuế, buôn bán hóa đơn sang cơ quan điều tra

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời chất vấn (Ảnh: Quang Vinh)

Mua bán trái phép hóa đơn vẫn diễn ra

Ngày 12/11, dưới sự chủ trì và điều hành của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội.

Đặt câu hỏi chất vấn, đại biểu Quốc hội Hà Đức Minh (Đoàn Lào Cai), Phó Chủ tịch Thường trực UBMTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai cho biết, theo phản ánh của cử tri, tình trạng mua bán trái phép hóa đơn vẫn diễn ra mặc dù hóa đơn điện tử đã được triển khai, áp dụng trên phạm vi toàn quốc.

“Đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân của tình trạng trên, trách nhiệm của cơ quan thuế trong công tác quản lý, kiểm tra, giám sát việc sử dụng hóa đơn điện tử? Bộ trưởng có giải pháp gì để chấn chỉnh tình trạng mua bán trái phép hóa đơn trong thời gian tới?”, ông Minh chất vấn.

Ông Hà Đức Minh chất vấn (Ảnh: Quang Vinh)

Trả lời, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, trong thời gian vừa qua đã phát hiện tình trạng mua bán trái phép hoá đơn. Do đó đã nâng cao trách nhiệm và chỉ đạo ngành thuế làm quyết liệt. Trong 10 tháng đầu năm 2026, cơ quan thuế đã phát hành tổng cộng số hóa đơn đưa vào sử dụng hơn 10 tỷ hóa đơn, trong đó có 5,2 tỷ hóa đơn điện tử và 5,5 tỷ hóa đơn giấy.

Cho hay vẫn còn tình trạng mua bán hóa đơn, lập công ty ma để mua bán, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết trong thời gian tới sẽ phối hợp chặt chẽ. Đặc biệt tăng cường về ứng dụng công nghệ số và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng, đặc biệt là an ninh mạng để định danh được người đăng ký, đứng tên chủ các công ty, chủ doanh nghiệp. Đồng thời phải gắn với trách nhiệm của cơ quan thuế, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động thực của các doanh nghiệp. Bên cạnh đó, tăng cường kiểm tra, giám sát đối với  những đối tượng, những lĩnh vực có rủi ro để làm sao hạn chế tối đa tình trạng mua bán hóa đơn, vừa gây mất trật tự không gian và vừa thất thoát thuế.

“Từ năm ngoái đến nay chúng tôi đã chuyển gần 600 hồ sơ của những doanh nghiệp có dấu hiệu trốn thuế, buôn bán hóa đơn sang cơ quan điều tra”, Bộ trưởng cho hay và nhấn mạnh, một chính sách muốn đưa vào cuộc sống ngoài việc xây dựng chính sách tốt phải làm tốt việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật để người dân và doanh nghiệp hiểu rõ chính sách pháp luật.  Tăng cường kiểm tra, giám sát, đặc biệt là những giải pháp, cơ chế để đảm bảo pháp luật được thực thi để chấm dứt tình trạng mua bán hóa đơn trong thời gian tới.

Nghịch lý nơi thiếu vốn, nơi giải ngân không hết: Nguyên nhân ở khâu tổ chức thực hiện

Theo đại biểu Quốc hội Tráng A Dương (Đoàn Lào Cai), có một nghịch lý là nhiều địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số thiếu vốn đầu tư các công trình thiết yếu, trong khi một số nơi được giao vốn lại không giải ngân hết, phải điều chuyển hoặc chuyển nguồn. Ông Dương đề nghị Bộ trưởng làm rõ trách nhiệm thuộc về khâu tham mưu phân bổ, phân bổ, điều hành vốn hay tổ chức thực hiện? “Bộ trưởng có giải pháp nào và cam kết thời gian cụ thể hoàn thành khắc phục tình trạng nơi cần vốn không có, nơi có vốn lại không sử dụng hết, đảm bảo nguồn vốn được thực hiện phân bổ đúng, đủ và phát huy hiệu quả?”, ông Dương chất vấn.

Ông Tráng A Dương chất vấn (Ảnh: Quang Vinh)

Trả lời, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho hay, tình trạng trên nằm ở khâu thực hiện. Hiện nay các thủ tục giải ngân đầu tư công đã cải tiến rất nhiều. Sắp tới, sau khi Luật Ngân sách hợp nhất ra đời chúng ta sẽ tiếp tục thêm một bước nữa triển khai việc đơn giản hóa thủ tục hành chính về mặt đầu tư công.

Theo ông Tuấn để một công trình dự án được triển khai có 5 khâu: lựa chọn và đề xuất vốn; quyết định chủ trương đầu tư; quyết định đầu tư và phân bổ vốn; tổ chức triển khai thực hiện; thanh quyết toán và đưa vào sử dụng.

“Qua theo dõi, vướng nhiều nhất vẫn là khâu tổ chức thực hiện, đặc biệt ở khâu chuẩn bị dự án. Chỉ thị 17 về xây dựng dự toán, xây dựng dự toán đã có cập nhật yêu cầu các địa phương và bộ, ngành gửi các danh mục dự án chuẩn bị triển khai đầu tư trong năm 2026, 2027 và năm tiếp theo. Căn cứ vào chương trình hành động và căn cứ vào các nguồn lực khả thi. Trên cơ sở đề xuất, Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Chính phủ và báo cáo Quốc hội dự toán. Sau khi có dự toán, trước 30/11, Chính phủ quyết định phân bổ vốn đầu tư xuống cho các bộ, địa phương phải thực hiện, căn cứ vào tiêu chuẩn, điều kiện phân bổ chi tiết cho dự án được triển khai”, ông Tuấn nói.

Giám sát và tăng cường chế tài đối với trường hợp chây ỳ không nộp thuế

Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cho hay, Nghị quyết của Quốc hội yêu cầu kiểm soát nợ thuế, lệ phí dưới 5% tổng thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, nợ thuế vẫn tăng liên tục hằng năm. Đến nay, nợ thuế còn thiếu khoảng trên 256.000 tỷ đồng. Theo ông Hoà, thu hồi tốt sẽ chi cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội, góp phần tăng trưởng kinh tế cho đất nước. Do đó, đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân, giải pháp xử lý tình trạng nợ thuế.

Ông Phạm Văn Hoà chất vấn (Ảnh: Quang Vinh)

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, theo chiến lược phát triển ngành thuế, số nợ thuế phát sinh hằng năm phải duy trì dưới 5% tổng thu ngân sách từ thuế, tổng nợ đọng tích lũy qua các năm cần ở mức dưới 8%. Tính đến hết tháng 10, nợ thuế phát sinh trong năm ở mức 3%, đạt mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, tổng nợ thuế vẫn ở mức 11%, tương đương hơn 267.000 tỷ đồng.

Theo phân tích của ngành thuế, hơn một nửa số nợ này là tiền sử dụng đất, trong bối cảnh thị trường bất động sản còn trầm lắng.

Bộ Tài chính đang triển khai nhiều giải pháp để đưa nợ thuế phát sinh hằng năm xuống dưới 5% và tổng nợ thuế về dưới 8%. Trước hết, ngành thuế giao chỉ tiêu và đánh giá kết quả thu hồi đối với từng cán bộ thuế, từ cấp địa phương đến cán bộ trực tiếp quản lý thuế.

Bộ trưởng Tài chính cũng cho biết, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế quản lý thuế theo hướng đơn giản, dễ hiểu, thuận lợi cho việc thực hiện, kiểm tra và giám sát. Cùng với đó, ngành thuế sẽ tăng cường tuyên truyền để người dân và doanh nghiệp nâng cao ý thức thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước. Với các tổ chức, cá nhân có khả năng tài chính nhưng chây ỳ không nộp thuế, cơ quan quản lý sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát và áp dụng các chế tài phù hợp.