Chuyện làm thương hiệu cho sản phẩm công nghiệp nông thôn từ miền quê

Mở đường cho cơ sở nhỏ phát triển

Năm 2018, chị Võ Thị Thu Hằng trú xã Tứ Mỹ, tỉnh Hà Tĩnh bắt đầu xây dựng mô hình khởi nghiệp với những sản phẩm được chế biến từ nguồn nguyên liệu nông nghiệp ở địa phương. Những ngày đầu, quy mô sản xuất còn nhỏ, nguồn lực đầu tư hạn chế, việc đưa sản phẩm ra thị trường cũng gặp không ít khó khăn.

Đến năm 2020, cơ sở bắt đầu đầu tư máy móc phục vụ sản xuất. Sau quá trình nghiên cứu, hoàn thiện quy trình, các sản phẩm dần được xây dựng và phát triển. Từ một hộ kinh doanh ban đầu, năm 2025, mô hình được nâng lên thành HTX Nông sản dược liệu Thu Hằng.

Cùng với quá trình mở rộng quy mô, HTX tập trung xây dựng hai sản phẩm chủ lực là tinh bột nghệ và bột sắn dây. Từ việc tìm kiếm nguồn nguyên liệu đến chế biến, hoàn thiện chất lượng, mẫu mã, bao bì, mỗi công đoạn đều được chú trọng nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Chị Hằng (áo đen) giới thiệu sản phẩm của cơ sở tại Hội chợ triển lãm sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu miền Trung – Tây Nguyên năm 2026.

Năm 2025, hai sản phẩm tinh bột nghệ và bột sắn dây của HTX được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh. Với một cơ sở đi lên từ mô hình nhỏ, đây không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng sản phẩm mà còn là động lực để tiếp tục đầu tư và phát triển.

Chị Võ Thị Thu Hằng cho biết, việc sản phẩm được công nhận giúp uy tín của HTX được nâng lên, nhiều người tiêu dùng biết đến sản phẩm hơn. Nhưng quan trọng hơn, để sản phẩm có thể tồn tại và phát triển trên thị trường, các cơ sở phải không ngừng hoàn thiện từ chất lượng đến cách thức tổ chức sản xuất.

“Điều chúng tôi mong muốn nhất vẫn là sản phẩm được thị trường đón nhận, bán được hàng. Để làm được điều đó, người sản xuất phải đi từ vùng nguyên liệu, bảo đảm chất lượng đầu vào đến đầu tư chế biến, hoàn thiện sản phẩm và xây dựng thương hiệu”, chị Hằng chia sẻ.

Cơ sở sản xuất tinh bột nghệ của chị Hằng.

Theo chị Hằng, phát triển sản phẩm gắn với vùng nguyên liệu không chỉ nhằm tạo giá trị cho doanh nghiệp hay hợp tác xã mà còn hướng tới việc tạo đầu ra, sinh kế cho người dân. Khi có vùng nguyên liệu ổn định, sạch và được tổ chức sản xuất bài bản, sản phẩm đầu ra mới có thể bảo đảm chất lượng và phát triển bền vững.

Trong xu hướng chuyển đổi xanh, yêu cầu đối với vùng nguyên liệu cũng ngày càng cao. Người nông dân cần từng bước thay đổi cách sản xuất, từ lựa chọn giống, kỹ thuật canh tác đến việc kiểm soát chất lượng, thay vì chỉ sản xuất theo kinh nghiệm. Tuy vậy, với những cơ sở đi lên từ quy mô nhỏ, bài toán về vốn, đầu tư máy móc, ứng dụng khoa học kỹ thuật và mở rộng thị trường vẫn luôn là những trở ngại lớn.

“Muốn phát triển doanh nghiệp một cách bài bản thì phải đầu tư đồng bộ. Nhưng với các cơ sở nhỏ, nguồn vốn là vấn đề không đơn giản. Chúng tôi cũng mong muốn được tiếp cận các nguồn hỗ trợ từ chương trình khuyến công để có thêm nguồn lực đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ, từng bước nâng cao năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của sản phẩm”, chị Hằng nói.

Cần thêm “đòn bẩy” để sản phẩm quê vươn xa

Từ nghề làm nước mắm, HTX Thu mua và Chế biến thủy hải sản Chiến Thắng tại Hà Tĩnh từng bước xây dựng thương hiệu nước mắm Luận Nghiệp theo hướng kết hợp kinh nghiệm truyền thống với cách làm hiện đại.

Nước mắm vẫn được sản xuất từ cá cơm tươi và muối, trải qua quá trình ủ chượp theo phương pháp truyền thống. Nhưng để một sản phẩm truyền thống có thể đáp ứng thị hiếu của người tiêu dùng hiện nay, HTX không chỉ dừng lại ở việc giữ hương vị đặc trưng.

Từ nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất đến bao bì, nhãn mác và nhận diện thương hiệu đều được HTX chú trọng hoàn thiện. Cơ sở cũng từng bước đầu tư máy móc, thiết bị, trong đó có hệ thống bồn muối ứng dụng năng lượng mặt trời, nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.

Sản phẩm nước mắm Luận Nghiệp được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia vào năm 2025.

Quá trình đổi mới đó giúp nước mắm Luận Nghiệp từng bước khẳng định vị thế trên thị trường và được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia vào năm 2025.

Đến nay, Hà Tĩnh có 190 sản phẩm được công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, 50 sản phẩm cấp khu vực và 15 sản phẩm cấp quốc gia. Riêng năm 2025, chương trình tiếp tục ghi nhận kết quả nổi bật với 39 sản phẩm/bộ sản phẩm của 31 doanh nghiệp, HTX và hộ kinh doanh được công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu. Những con số này cho thấy ngày càng nhiều sản phẩm đặc trưng của Hà Tĩnh có cơ hội được chuẩn hóa, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và từng bước mở rộng thị trường.

Thực tế cho thấy, nhiều cơ sở công nghiệp nông thôn có lợi thế về nguồn nguyên liệu và những sản phẩm mang bản sắc riêng của từng địa phương. Song, để một đặc sản địa phương trở thành sản phẩm có thương hiệu, đủ sức cạnh tranh trên thị trường, các cơ sở cần nguồn lực đầu tư lâu dài. Đó cũng là lý do các chương trình khuyến công được kỳ vọng sẽ trở thành “bệ đỡ” cho doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và các cơ sở công nghiệp nông thôn.

Thông qua các hoạt động hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, đổi mới công nghệ, đào tạo nâng cao năng lực quản lý, xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm, khuyến công không chỉ hỗ trợ trực tiếp cho từng cơ sở mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất, thúc đẩy các đơn vị chuyển từ làm theo kinh nghiệm sang sản xuất chuyên nghiệp hơn.

Các sản phẩm công nghiệp nông thôn đang từng ngày phát triển, vươn xa trên thị trường.

Theo báo cáo, năm 2025, các tỉnh, thành phố khu vực miền Trung - Tây Nguyên đã triển khai các hoạt động khuyến công với tổng kinh phí thực hiện 40,446 tỷ đồng, đạt 89,97% kế hoạch. Trong đó, kinh phí từ nguồn khuyến công quốc gia đạt 10,416 tỷ đồng, còn kinh phí khuyến công địa phương đạt 30,03 tỷ đồng.

Một số địa phương bố trí nguồn ngân sách khá lớn cho hoạt động khuyến công, như Đà Nẵng 6,449 tỷ đồng, Quảng Trị 6,794 tỷ đồng và Nghệ An 5,5 tỷ đồng.

Năm 2026, tổng kế hoạch kinh phí hỗ trợ khuyến công của khu vực miền Trung - Tây Nguyên được duyệt là 54,672 tỷ đồng, tăng hơn 21% so với kế hoạch năm trước. Trong đó, kinh phí khuyến công địa phương chiếm khoảng 70%, tương đương 38,222 tỷ đồng.

Trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý, việc triển khai các hoạt động khuyến công cũng gặp những khó khăn nhất định. Những tháng đầu năm 2026, toàn khu vực thực hiện 11,758 tỷ đồng, đạt 21,51% kế hoạch năm.