Chuyên nghiệp hóa hoạt động chứng thực giao dịch

Chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch giúp giảm áp lực đáng kể cho bộ máy hành chính. TRONG ẢNH: Hoạt động tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Thanh Khê. Ảnh: TRẦN TRÚC

Giảm áp lực cho bộ máy cơ sở

Ngày 13/5/2026, UBND thành phố Đà Nẵng ban hành Quyết định số 43/2026/QĐ-UBND về chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch từ chủ tịch UBND cấp xã sang các tổ chức hành nghề công chứng trên địa bàn, có hiệu lực thi hành từ ngày 23/5/2026.

Theo đó, các nội dung được chuyển giao gồm chứng thực giao dịch liên quan đến tài sản là động sản, quyền của người sử dụng đất; nhà ở; chứng thực di chúc; chứng thực văn bản từ chối nhận di sản; chứng thực văn bản phân chia di sản là tài sản. Việc chuyển giao bước đầu được triển khai tại 23 xã, phường trên địa bàn thành phố.

Từ thực tế tại địa phương, ông Lê Văn Cương, Phó Chủ tịch UBND phường Thanh Khê cho biết, trước đây phường đối mặt với áp lực rất lớn liên quan đến các hồ sơ hành chính nói chung.

Đặc biệt, tại bộ phận chứng thực, áp lực hồ sơ phát sinh hằng ngày vô cùng nhiều, gây quá tải cho đội ngũ cán bộ tư pháp. Vì vậy, Quyết định số 43 của UBND thành phố ban hành được xem là hướng mở giảm áp lực cho chính quyền cơ sở.

Theo ông Cương, thay vì cơ quan nhà nước phải trực tiếp thực hiện tất cả các khâu, việc đưa qua hướng xã hội hóa đã tạo điều kiện thuận lợi về nhiều mặt.

Về phía địa phương, cụ thể là trung tâm phục vụ hành chính công và bộ phận chứng thực đã giảm bớt được áp lực chuyên môn đáng kể. Điều này giúp cán bộ, công chức có thêm thời gian để tập trung vào các nhiệm vụ quản lý nhà nước thiết yếu khác.

“Xu hướng này phù hợp thực tế và đã được thành phố rà soát, khảo sát kỹ lưỡng từ những địa phương có điều kiện thuận lợi trước khi triển khai rộng rãi”, ông Cương nói.

Tại Văn phòng Công chứng Hội An (phường Hội An), đơn vị đã chủ động rà soát nhân lực, cơ sở vật chất và quy trình tiếp nhận; bố trí công chứng viên, trợ lý công chứng và nhân viên hướng dẫn, phân loại hồ sơ ngay từ đầu, đảm bảo các hồ sơ đầy đủ, rõ ràng, được giải quyết nhanh chóng.

Người dân thực hiện các giao dịch tại Văn phòng Công chứng Hội An. Ảnh: TRẦN TRÚC

Ông Nguyễn Văn Hải, Trưởng Văn phòng Công chứng Hội An, Chủ tịch Hội Công chứng viên thành phố Đà Nẵng nhận định, việc chuyển giao phù hợp với thực tiễn. Hoạt động xác nhận hợp đồng, giao dịch khi được đưa về hệ thống công chứng sẽ được xử lý bởi đội ngũ có chuyên môn pháp lý sâu và quy trình nghiệp vụ chuyên nghiệp hơn.

Ông Hải cho rằng việc chuyển giao này không làm phát sinh thêm bất kỳ thủ tục nào, không làm tăng chi phí hay thời gian của công dân, cũng không gây ra sự xáo trộn trong đời sống thực tế. Đây đơn thuần là một bước chuyển theo hướng chuyên nghiệp hóa, nhằm nâng cao tính an toàn pháp lý cho mọi giao dịch của người dân.

Nâng cao an toàn pháp lý

Theo thống kê của Sở Tư pháp, trên địa bàn 23 địa phương áp dụng Quyết định số 43, có tổng cộng 61 tổ chức hành nghề công chứng đang hoạt động.

Bà Đinh Thị Hiền, Trưởng Văn phòng Công chứng Đinh Thị Hiền (phường Bàn Thạch) cho biết, sau hơn hai tháng triển khai, số lượng hồ sơ, hợp đồng giao dịch tại văn phòng có sự tăng trưởng nhẹ so với trước. Điều này cho thấy người dân, tổ chức và doanh nghiệp đã dần hình thành thói quen và ưu tiên lựa chọn văn phòng công chứng để thực hiện các giao dịch.

Qua thăm dò và khảo sát thực tế, đa số khách hàng đều bày tỏ sự yên tâm khi tin tưởng vào trình độ, năng lực chuyên môn cũng như sự chuyên nghiệp, nhanh chóng và tính an toàn pháp lý mà văn phòng công chứng mang lại.

Công chứng viên tại Văn phòng Công chứng Đinh Thị Hiền tư vấn các quy định pháp luật và kiểm tra hồ sơ giao dịch cho khách hàng. Ảnh: ĐVCC

Dưới góc độ chuyên môn, bà Hiền đánh giá Quyết định số 43 là chủ trương đúng đắn, kịp thời và bám sát định hướng cải cách hành chính trong lĩnh vực dịch vụ công. Việc phân định rõ vai trò quản lý nhà nước của UBND cấp xã và hoạt động cung ứng dịch vụ công của các văn phòng công chứng đã giúp giảm thời gian, giảm thủ tục và giảm các chi phí phát sinh.

“Đối với người dân, lợi ích đầu tiên là có thêm sự lựa chọn. Thay vì chỉ có thể thực hiện tại UBND cấp xã nơi cư trú như trước, nay người dân có thể tìm đến bất kỳ tổ chức hành nghề công chứng nào thuận tiện nhất về vị trí địa lý hay phù hợp với lịch trình làm việc cá nhân.

Lợi ích quan trọng hơn là chất lượng phục vụ. Đội ngũ công chứng viên là những người được đào tạo toàn diện, chuyên sâu về kiến thức pháp luật và có kinh nghiệm xử lý các tình huống phức tạp trong hồ sơ dân sự, đất đai, tín dụng, doanh nghiệp...

Do đó, ngoài việc chứng thực, công chứng viên còn có thể tư vấn pháp luật, phát hiện và đưa ra những cảnh báo kịp thời để ngăn chặn, phòng ngừa các rủi ro pháp lý ngay từ giai đoạn đầu, bảo đảm cho các giao dịch của người dân được thành công và an toàn”, bà Hiền nhận định.

Để chủ trương chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch ngày càng phát huy hiệu quả và đi vào chiều sâu, Trưởng Văn phòng Công chứng Hội An, Chủ tịch Hội Công chứng viên Đà Nẵng Nguyễn Văn Hải đề nghị thành phố cần tiếp tục hướng dẫn thống nhất về thành phần hồ sơ và các trường hợp chuyển tiếp; kết nối dữ liệu dân cư, hộ tịch, đất đai và thông tin tài sản để giảm giấy tờ người dân phải cung cấp.

Ngoài ra, cần đẩy mạnh công chứng điện tử và liên thông văn bản công chứng điện tử với cơ quan đăng ký đất đai, cơ quan thuế và cơ quan giải quyết thủ tục hành chính; theo dõi tình hình tại những khu vực ít tổ chức hành nghề công chứng để có giải pháp bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ thuận lợi.