Chuyến tàu 'Hà Nội 5 cửa ô': Kết nối di sản Thăng Long - Kinh Bắc

Trải nghiệm giàu cảm xúc

Sáng cuối tuần, hàng trăm du khách hào hứng lên chuyến tàu “Hà Nội 5 cửa ô” bắt đầu hành trình khám phá di sản, văn hóa truyền thống. Nhiều người thích thú trước không gian tàu được thiết kế mang đậm dấu ấn Hà Nội xưa với những toa mang tên Ô Quan Chưởng, Ô Cầu Dền, Ô Đống Mác, Ô Chợ Dừa... gợi nhớ ký ức về 5 cửa ô của kinh thành Thăng Long.

Không đơn thuần là phương tiện di chuyển, đoàn tàu được ví như một “bảo tàng văn hóa di động”. Trong tiếng bánh sắt đều đều lăn trên đường ray, du khách thưởng thức trà sen, bánh điểm tâm, nghe quan họ, ca trù, chèo; viết thư pháp, làm đồ thủ công, chụp ảnh trong không gian hoài cổ.

Du khách trải nghiệm chuyến tàu "Hà Nội 5 cửa ô".

Qua những ô cửa kính rộng mở, du khách chầm chậm ngắm cảnh sắc ven sông Hồng, cầu Long Biên, những làng quê Bắc Bộ. Sau khoảng một giờ di chuyển, tàu dừng tại ga Từ Sơn để du khách bước vào không gian văn hóa Kinh Bắc. Điểm đến là đền Đô - nơi thờ tám vị vua triều Lý, lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh vô giá.

Du khách chăm chú lắng nghe câu chuyện về triều đại đã đặt nền móng cho Thăng Long nghìn năm văn hiến. Tiếp nối là trải nghiệm in tranh dân gian Đông Hồ, di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO ghi danh. Cũng tại đây, du khách hòa mình vào không khí lễ hội với những màn trình diễn quan họ trên đền, dưới thuyền, thưởng thức các loại bánh đặc sản vùng Kinh Bắc.

Nhiều người cao tuổi cùng con cháu trải nghiệm trên chuyến tàu du lịch này chia sẻ niềm vui. Bà Nguyễn Thị Hường, 74 tuổi ở phường Hoàng Mai (Hà Nội) chia sẻ: “Lâu rồi tôi mới được tham gia chuyến đi vui và ý nghĩa như thế. Gia đình tôi lựa chọn tour du lịch này như một hình thức giáo dục trải nghiệm cho con cháu. Bởi khi được tận mắt xem tranh Đông Hồ, nghe quan họ, tìm hiểu lịch sử nhà Lý, các cháu thêm hiểu về văn hóa truyền thống”.

Đoàn tàu du lịch Hà Nội 5 cửa ô chính thức vận hành tuyến Thăng Long - Kinh Bắc vào tháng 9/2025, mở ra hành trình du lịch độc đáo kết nối Thủ đô Hà Nội với miền di sản quan họ Bắc Ninh, tạo dấu ấn với du khách trong nước và quốc tế. Tính đến hết tháng 4/2026, đoàn tàu đã đón hơn 61 nghìn lượt khách. Trong những ngày cuối tuần và kỳ nghỉ lễ, nhiều chuyến thường sớm hết vé.

Tăng sức hấp dẫn

Nắm bắt nhu cầu thực tế, UBND tỉnh chỉ đạo ngành chức năng phối hợp với các đơn vị liên quan và doanh nghiệp mở rộng tour du lịch “Hà Nội 5 cửa ô” Thăng Long - Kinh Bắc với mục tiêu là một hành trình nhiều điểm đến. Qua đó quảng bá hình ảnh Bắc Ninh đồng thời xây dựng một sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Theo ông Đỗ Tuấn Khoa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, để tour du lịch bằng tàu hỏa ngày càng hấp dẫn và phát triển bền vững, thu hút không chỉ khách du lịch trong nước mà cả nước ngoài, bên cạnh đầu tư hạ tầng, cơ sở vật chất, các địa phương và doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng, tăng tính tương tác, trải nghiệm để du khách lưu trú lâu hơn. Đẩy mạnh quảng bá, phối hợp hiệu quả với các công ty lữ hành nhằm nâng tính chuyên nghiệp trong xây dựng các tour, nâng cao chất lượng dịch vụ; tổ chức thêm nhiều hoạt động ở mỗi điểm đến.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, các địa phương, đơn vị đang tập trung chuẩn bị để kết nối thêm các điểm đến vào hành trình du lịch đường sắt. Một trong những tour mới là đền Đô - cụm di tích đình, đền, chùa Đồng Kỵ - làng nghề gỗ mỹ nghệ.

Du khách sẽ từ đền Đô tiếp tục hành trình đi thăm cụm di tích đình, đền, chùa Đồng Kỵ (phường Đồng Nguyên), trong đó có đình Đồng Kỵ với kiến trúc gỗ độc đáo, chạm khắc tinh xảo mang phong cách nghệ thuật thời Lê, lưu giữ nhiều hiện vật quý giá. Cùng với tham quan, du khách tìm hiểu về lịch sử di tích, làng nghề và lễ hội rước pháo Đồng Kỵ, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nổi bật nữa là tour 2 ngày 1 đêm thăm đền Đô cổ kính, chùa Phật Tích nổi tiếng với tượng Phật A Di Đà bằng đá và không gian thanh tịnh, linh thiêng; đền Cùng - giếng Ngọc gắn với truyền thuyết trầu cau; làng Diềm - cái nôi của dân ca quan họ Bắc Ninh.

Sau khi thăm làng tranh Đông Hồ nổi tiếng với dòng tranh dân gian đặc sắc, du khách đến thăm chùa Vĩnh Nghiêm; Khu du lịch tâm linh - sinh thái Tây Yên Tử... Mỗi điểm đến là một lát cắt văn hóa giúp du khách không chỉ tham quan mà còn thực sự sống trong không gian di sản.

Theo Phòng Quản lý du lịch (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch), việc mở rộng tour du lịch bằng tàu hỏa nhằm tăng cường sự phối hợp giữa doanh nghiệp với các đơn vị chức năng và địa phương xây dựng tour, tuyến chuyên nghiệp, nâng chất lượng dịch vụ, tăng tính kết nối giữa Hà Nội với Bắc Ninh; giữa các vùng di sản văn hóa đặc sắc trên địa bàn tỉnh.

Đây còn là đòn bẩy để hình thành thêm nhiều loại hình du lịch mới, thúc đẩy các đơn vị vận tải, dịch vụ lưu trú, điểm du lịch cùng đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, bảo đảm chất lượng phục vụ du khách.

Hiện Bảo tàng Hoàng gia Nam Hồng (phường Từ Sơn) đã đầu tư thêm hệ thống thang máy, cải tạo không gian trưng bày, bước đầu thử nghiệm đón đoàn khách đầu tiên của chuyến tàu "Hà Nội 5 cửa ô".

Ban quản lý di tích Đền Đô nghiên cứu tăng cường các hoạt động mới vào ngày cuối tuần, ngoài trình diễn quan họ còn trình diễn di sản văn hóa phi vật thể khác như múa rối nước… để tăng sức hấp dẫn.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Chủ tịch UBND phường Đồng Nguyên cho biết: "Địa phương đang triển khai kế hoạch đầu tư, chỉnh trang cảnh quan, xây dựng bãi đỗ xe, cải tạo nhà vệ sinh công cộng, lắp đặt hệ thống biển chỉ dẫn và tập huấn đội ngũ thuyết minh viên chuyên nghiệp đáp ứng yêu cầu của tour du lịch mới. Đồng thời, thiết kế các hoạt động hấp dẫn gắn với làng nghề gỗ mỹ nghệ, trưng bày sản phẩm OCOP, quà lưu niệm nhằm kéo dài thời gian lưu trú và tăng trải nghiệm cho du khách".