Có gì ở mô hình đô thị thông minh cấp phường tại Côn Đảo, Vũng Tàu, Phú Nhuận?

Sáng 11-6, UBND TP.HCM tổ chức hội nghị triển khai thí điểm mô hình đô thị thông minh cấp xã.

Tham dự hội nghị có ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM.

Việc triển khai xây dựng đô thị thông minh cấp xã trên địa bàn TP.HCM là nhiệm vụ chiến lược nhằm cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số. Bằng cách ứng dụng Bản sao số (Digital Twin) và Trung tâm Điều hành thông minh (IOC), mô hình giúp quản lý dữ liệu tập trung, giám sát thời gian thực các lĩnh vực trọng yếu, từ đó hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định chính xác, kịp thời.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: LÊ THOA

Thí điểm tại Côn Đảo, Vũng Tàu và Phú Nhuận

Phát biểu tại hội nghị, ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, cho biết thời gian qua, Sở đã chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương, Tập đoàn Viettel, Tập đoàn Becamex... khảo sát thực tế, đánh giá hiện trạng hạ tầng số, dữ liệu số, nhu cầu quản lý điều hành của địa phương. Qua đó, nghiên cứu triển khai thí điểm mô hình đô thị thông minh cấp xã trên địa bàn TP.

Trên cơ sở đánh giá hiện trạng, Sở Khoa học và Công nghệ đề xuất triển khai thí điểm hai nhóm mô hình đô thị thông minh.

Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, phát biểu tại hội nghị. Ảnh: LÊ THOA

Mô hình thứ nhất là triển khai “Chuyển đổi số toàn diện Đặc khu Côn Đảo - Đặc khu thông minh” do Công ty Cổ phần Công nghệ và Truyền thông Việt Nam (VNTT) thuộc Tập đoàn Becamex phối hợp triển khai.

Đến nay, giai đoạn đầu của mô hình đã hoàn thành việc xây dựng Trung tâm Điều hành thông minh (IOC), nền tảng quản lý đặc khu thông minh ứng dụng công nghệ Bản sao số (Digital Twin), hệ thống báo cáo kinh tế - xã hội và hệ thống giám sát an ninh, giao thông.

Mô hình bước đầu hình thành không gian số phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành tập trung, tích hợp dữ liệu quản lý trên nền bản đồ số và tạo nền tảng để kết nối các hệ thống chuyên ngành trong các giai đoạn tiếp theo.

Giao thông thông minh tại đặc khu Côn Đảo.

Việc ứng dụng công nghệ Digital Twin tại Đặc khu Côn Đảo đã số hóa hiệu quả không gian quản lý, hỗ trợ tối ưu công tác chỉ đạo và điều hành trên các lĩnh vực trọng yếu như đất đai, quy hoạch và xây dựng, tài nguyên và môi trường, an ninh, giao thông, báo cáo kinh tế - xã hội.

Kết quả triển khai tại Côn Đảo đã hình thành môi trường điều hành số tập trung, tạo tiền đề quan trọng để TP nghiên cứu, hoàn thiện kiến trúc và nhân rộng mô hình đô thị thông minh trong thời gian tới. Kết quả này là mô hình thực tiễn có giá trị để tp nghiên cứu, hoàn thiện kiến trúc tổng thể đô thị thông minh cấp xã trong thời gian tới.

Giám sát và mô phỏng ngập tại đặc khu Côn Đảo.

Mô hình thứ hai là triển khai các tiện ích đô thị thông minh cấp xã tại phường Phú Nhuận và phường Vũng Tàu do Tập đoàn Viettel phối hợp thực hiện.

Đối với mô hình này, các bên thống nhất lựa chọn hai nhóm giải pháp trọng tâm gồm Hệ thống Dashboard chỉ đạo điều hành và Hệ thống Digital Twin giám sát an ninh đô thị. Hệ thống Dashboard cho phép số hóa quy trình báo cáo, theo dõi các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo thời gian thực, hỗ trợ lãnh đạo địa phương điều hành dựa trên dữ liệu.

Kịch bản điều hành kinh tế - xã hội tại phường Vũng Tàu và Phú Nhuận.

Phường Phú Nhuận dự kiến triển khai theo dõi 45 chỉ tiêu, gồm 30 chỉ tiêu theo Quyết định 333 của UBND TP về phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và 15 chỉ tiêu đặc thù của địa phương; phường Vũng Tàu triển khai theo dõi 42 chỉ tiêu, gồm 30 chỉ tiêu của TP và 12 chỉ tiêu đặc thù của địa phương.

Giải pháp Digital Twin giám sát an ninh đô thị được xây dựng trên nền tảng bản đồ số, kết nối hệ thống camera hiện hữu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nhận diện phương tiện, nhận diện biển số, đo đếm lưu lượng giao thông, phát hiện vi phạm giao thông, phát hiện đám đông bất thường, phát hiện hành vi bạo lực và hỗ trợ truy vết, cảnh báo sớm các tình huống phát sinh về an ninh trật tự.

Kịch bản thực hiện báo cáo tác động tại phường Vũng Tàu và Phú Nhuận.

Riêng đối với phường Vũng Tàu, giải pháp được mở rộng để giải quyết bài toán cảnh báo người dân và du khách tại các khu vực tắm biển nguy hiểm.

Để triển khai các nội dung nêu trên, Sở Khoa học và Công nghệ đề xuất giao Viettel TP.HCM chủ trì triển khai các nội dung thí điểm tại phường Phú Nhuận và phường Vũng Tàu; Công ty cổ phần VNTT - Tập đoàn Becamex tiếp tục hoàn thiện các giải pháp tại Đặc khu Côn Đảo. Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố hỗ trợ kết nối, chia sẻ dữ liệu; Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị hỗ trợ chia sẻ dữ liệu camera; các địa phương trực tiếp phối hợp vận hành, khai thác và đánh giá hiệu quả mô hình.

Thí điểm là để hoàn thiện mô hình

Phát biểu kết luận hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, nhìn nhận ba địa phương thí điểm mô hình đô thị thông minh đều là địa phương mang tính đặc thù rất cao trong không gian đô thị.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, phát biểu chỉ đạo, kết luận hội nghị. Ảnh: LÊ THOA

Ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết thực tiễn quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã đặt ra việc phải nghiên cứu một phương thức vận hành hiện đại hơn, hiệu quả, thông minh hơn.

Do vậy, việc triển khai mô hình quản lý đô thị thông minh gắn với phát huy ứng dụng khoa học công nghệ được kỳ vọng sẽ giúp chính quyền quản trị và điều hành trên cơ sở dữ liệu, cơ sở dữ liệu phục vụ trực tiếp cho công tác điều hành.

“Khi lãnh đạo, chỉ đạo và vận hành bộ máy trên một nền tảng dữ liệu và thông tin đầy đủ, công tác quản lý điều hành sẽ hướng tới mục tiêu phục vụ người dân và doanh nghiệp…, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân” – ông nói.

Theo ông, khi mỗi địa bàn phường, xã, đặc khu đều được điều hành, vận hành và quản lý theo mô hình đô thị thông minh, việc quản trị đô thị của siêu đô thị như TP.HCM sẽ đơn giản hơn, tốt hơn và nhanh chóng đạt mục tiêu hơn.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: LÊ THOA

Phó Chủ tịch Nguyễn Mạnh Cường đề nghị các cơ quan, đơn vị dù mới thí điểm nhưng phải thực hiện một cách thực chất, gắn liền với nhu cầu thực tiễn tại từng địa phương, từng địa bàn. Thí điểm là để hoàn thiện mô hình, phương thức và cách làm, chứ không phải làm xong rồi để đó, “được hay không được cũng không sao”.

Ông nhấn mạnh từ thực tiễn của các địa phương khác nhau, TP sẽ hoàn thiện phương thức, cách làm và mô hình để nhân rộng trên toàn TP.

Ông đề nghị Sở Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm theo sát quá trình thí điểm, phối hợp với các cơ quan tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đúc kết thành phương pháp chuẩn. Khi đó, không chỉ dừng lại ở “mô hình” nữa, mà sẽ trở thành bộ tiêu chuẩn triển khai đồng bộ trên toàn TP để mọi địa phương đều có thể áp dụng. Như vậy mới đáp ứng được yêu cầu quản lý và quản trị đô thị thông minh của TP.HCM.

Đi vào một số vấn đề cụ thể, ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết đô thị thông minh hiện nay chỉ tập trung vào hai nhóm vấn đề, gồm dashboard điều hành với một số chỉ tiêu nhất định và bản sao số chủ yếu phục vụ giao thông, an ninh trật tự. Tuy nhiên, sau thí điểm, TP cần tiếp tục mở rộng thêm các lĩnh vực khác như đất đai, hạ tầng kỹ thuật, giao thông đường bộ, cũng như các thông số kết nối y tế, giáo dục để phục vụ toàn diện cho công tác điều hành.

Đối với ba địa phương thí điểm hiện tại và bất kỳ địa phương nào khác đăng ký tham gia, ông đề nghị lãnh đạo địa phương xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng trong công cuộc chuyển đổi số. Đồng thời cũng là cơ hội, điều kiện để các phường hoàn thiện và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

“Chúng ta phải coi đây là việc của chính mình, phải nóng ruột, khát khao và trăn trở tìm cách làm cho bằng được. Nếu chúng ta mang tâm lý ỷ lại, xem đây là món quà do TP hay các đơn vị trao tặng, làm được thì tốt, không được cũng không sao hay khó quá thì trả lại, thì cách tiếp cận đó sẽ dẫn đến thất bại ngay từ khi mới bắt đầu” – ông nói.