Có gì trong cuộc điện đàm hạ nhiệt giữa lãnh đạo Mỹ - Trung?

Nguồn: INT

Cuộc nói chuyện đặc biệt tích cực

Chỉ vài giờ sau cuộc họp trực tuyến giữa ông Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin, hai nhà lãnh đạo Mỹ-Trung đã thảo luận về Đài Loan cùng nhiều vấn đề thương mại và an ninh vốn là nguồn căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Đây là cuộc điện đàm đầu tiên giữa ông Donald Trump và ông Tập Cận Bình kể từ tháng 11. Cả hai đều công khai khẳng định tầm quan trọng cá nhân của họ đối với việc duy trì quan hệ song phương ổn định.

Ông Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social, mô tả cuộc điện đàm là “hoàn toàn tích cực”, mối quan hệ của ông với ông Tập Cận Bình là “cực kỳ tốt” và “cả hai đều nhận thức rõ tầm quan trọng của việc giữ gìn điều đó”. Một tài khoản chính thức của Chính phủ Trung Quốc dẫn lời ông Tập Cận Bình nói rằng: “Tôi đặc biệt coi trọng quan hệ Trung-Mỹ”.

Dù từng quy trách nhiệm cho Trung Quốc trong một loạt bước đi cứng rắn của Mỹ, từ Canada, Greenland cho tới Venezuela, ông Donald Trump trong những tháng gần đây đã nới lỏng chính sách với Bắc Kinh ở một số lĩnh vực then chốt, bao gồm thuế quan, chip máy tính tiên tiến và máy bay không người lái.

“Cả hai bên đều đang phát tín hiệu rằng họ muốn duy trì sự ổn định trong quan hệ Mỹ-Trung,” bà Bonnie Glaser, chuyên gia của Quỹ German Marshall Fund tại Mỹ nhận định.

Những điểm căng thẳng và cử chỉ thiện chí

Một trong những điểm nóng dai dẳng trong quan hệ song phương là vấn đề Đài Loan (Trung Quốc). Tháng 12/2025, Mỹ công bố thương vụ bán vũ khí lớn nhất từ trước đến nay cho Đài Loan, trị giá 11,1 tỷ USD, bao gồm các loại vũ khí có thể dùng để phòng thủ trước một cuộc tấn công từ Trung Quốc. Đài Loan dự kiến sẽ còn nhận thêm các thương vụ tương tự.

Mỹ có quan hệ ngoại giao chính thức với Trung Quốc nhưng duy trì quan hệ không chính thức với Đài Loan và là nhà cung cấp vũ khí quan trọng nhất cho hòn đảo này.

“Phía Mỹ phải hết sức thận trọng trong việc xử lý vấn đề bán vũ khí cho Đài Loan”, Trung Quốc nêu trong bản tóm tắt chính thức về cuộc trao đổi.

Về phía Mỹ, trong bối cảnh hiệp ước hạt nhân cuối cùng giữa Nga và Mỹ sắp hết hạn, nguy cơ một cuộc chạy đua vũ trang mới đang gia tăng, trong đó Trung Quốc, với kho vũ khí hạt nhân ngày càng lớn, sẽ đóng vai trò then chốt. Ông Donald Trump cho biết ông muốn Trung Quốc tham gia các thỏa thuận kiểm soát vũ khí.

Đậu tương, máy bay và dầu mỏ

Hai bên đang tìm kiếm những lĩnh vực có thể đạt đồng thuận trước chuyến thăm cấp nhà nước dự kiến của ông Donald Trump tới Bắc Kinh vào tháng 4/2026. Ông Donald Trump và ông Tập Cận Bình gặp trực tiếp lần gần nhất vào tháng 10 năm ngoái tại Hàn Quốc, nơi hai bên đạt được thỏa thuận đình chiến thương mại hiện nay.

Như một cử chỉ thiện chí trước chuyến thăm Bắc Kinh của ông Donald Trump dự kiến vào tháng 4/2026, Tổng thống Mỹ cho biết, Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ xem xét tăng lượng đậu tương nhập khẩu từ Mỹ lên 20 triệu tấn trong niên vụ hiện tại, so với mức 12 triệu tấn trước đó. Thông tin này đã khiến giá hợp đồng tương lai đậu tương tăng mạnh.

Đậu tương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi nông dân Mỹ đang gặp khó khăn là một nhóm cử tri chủ chốt của ông Donald Trump, trong khi Trung Quốc là nước tiêu thụ đậu tương lớn nhất thế giới. Do căng thẳng thương mại với Trung Quốc, xuất khẩu đậu tương của Mỹ trong năm nay đã giảm xuống mức thấp nhất trong 14 năm. Giá hợp đồng tương lai đậu tương chuẩn trên Sàn CBOT Chicago tăng hơn 3%, lên mức cao nhất trong hai tháng.

Tuy nhiên, theo ông Arlan Suderman, kinh tế trưởng về hàng hóa của hãng tư vấn StoneX, nguồn cung của Mỹ không đủ để xuất khẩu thêm 8 triệu tấn cho Trung Quốc trong khi vẫn đáp ứng nhu cầu từ các thị trường khác. Giá đậu tương Mỹ có thể tăng, và một số khách hàng trong và ngoài nước có thể chuyển sang mua đậu tương từ Brazil, ông nói.

Bộ Thương mại Trung Quốc chưa phản hồi ngay trước đề nghị bình luận của Reuters về khả năng mua thêm đậu tương Mỹ.

Ngoài đậu tương, ông Donald Trump cho biết hai nhà lãnh đạo còn thảo luận về Iran, cuộc chiến của Nga tại Ukraine, động cơ máy bay, cũng như dầu khí.

Quỳnh Vũ