Cổ phần hóa nhưng không làm mất các thương hiệu quốc gia có uy tín

Sáng 25/2, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam.

Tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường

Tại hội nghị, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị truyền đạt nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 79.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị. Ảnh: Như Ý.

Ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết, đây là lần đầu tiên nội hàm kinh tế nhà nước được xác định một cách đầy đủ, có hệ thống trong một nghị quyết chuyên đề, làm rõ vị trí và mở rộng phạm vi của khu vực này.

Theo đó, kinh tế nhà nước là thành phần đặc biệt quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; được nhìn nhận như một chỉnh thể thống nhất, bao gồm toàn bộ các nguồn lực kinh tế do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối hoạt động nhằm thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, ổn định vĩ mô, đảm bảo an ninh quốc phòng.

Ông Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh, kinh tế nhà nước luôn giữ vai trò chủ đạo, vừa trực tiếp sản xuất, kinh doanh, vừa là nền tảng nguồn lực vật chất quan trọng, đồng thời là công cụ chiến lược, thiết yếu để Nhà nước thực hiện vai trò định hướng, điều tiết và dẫn dắt nền kinh tế, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao năng lực tự chủ, tự cường và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững.

Nghị quyết 79 đề ra 5 nhóm quan điểm chỉ đạo mang tính hệ thống, bao trùm và toàn diện về phát triển kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới.

Thứ nhất, đổi mới và cụ thể hóa quan điểm về nội hàm “vai trò chủ đạo” của kinh tế nhà nước.

Thứ hai, xác định rõ mối quan hệ giữa kinh tế nhà nước và các khu vực kinh tế khác nhằm phát huy đầy đủ chức năng, vai trò của từng khu vực. Nghị quyết số 79 đã làm rõ, bổ sung quan điểm: cùng với các thành phần kinh tế trong nước xây dựng nền kinh tế tự chủ, tự lực, tự cường, bảo đảm an ninh kinh tế, thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả.

Thứ ba, quan điểm đột phá về nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng các nguồn lực của kinh tế nhà nước. Nghị quyết số 79 đề ra quan điểm mới: "Các nguồn lực kinh tế nhà nước phải được rà soát, thống kê, đánh giá, hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường. Đánh giá tác động và phân tích lợi ích - chi phí xã hội của đầu tư nguồn lực vật chất của Nhà nước theo thông lệ quốc tế".

Thứ tư, nâng tầm nhiệm vụ của kinh tế nhà nước gắn với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng. Ông Nguyễn Thanh Nghị nêu rõ, nguồn lực của kinh tế nhà nước vẫn còn rất lớn. Kinh tế nhà nước không chỉ là công cụ để Nhà nước định hướng, điều tiết, dẫn dắt phát triển kinh tế mà còn cần phải trở thành chủ thể trực tiếp góp phần hiện thực hóa 2 mục tiêu 100 năm phát triển đất nước.

Nghị quyết số 79 đề ra quan điểm: Kinh tế nhà nước phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế và xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia...

Thứ năm, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước đối với kinh tế nhà nước nhất là trong định hướng sử dụng nguồn lực và tổ chức thực hiện.

Không làm mất đi các thương hiệu quốc gia có uy tín

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nêu rõ, nghị quyết đề ra các mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể về phát triển kinh tế nhà nước đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Trong ngân sách, dự trữ quốc gia, nghị quyết nêu các chỉ tiêu: Tỷ lệ huy động nguồn ngân sách khoảng 18% GDP; bội chi ngân sách khoảng 5% GDP; nợ công không quá 60% GDP; chi đầu tư phát triển khoảng 35-40% chi ngân sách; chi thường xuyên khoảng 50-55% tổng chi ngân sách.

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: Như Ý.

Về doanh nghiệp nhà nước, phấn đấu 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á; từ 1-3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới; 100% doanh nghiệp quản trị hiện đại trên nền tảng số.

Về tổ chức tín dụng nhà nước phấn đấu có ít nhất 3 ngân hàng thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản; 4 ngân hàng tiên phong về công nghệ, quản trị, chủ đạo về quy mô, thị phần, điều tiết thị trường.

Nghị quyết đề ra các nhóm nhiệm vụ, giải pháp, trong đó, cần đổi mới mạnh mẽ tư duy lãnh đạo, quản lý kinh tế nhà nước với trọng tâm là chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại; hành động quyết liệt, hiệu quả.

Nhiệm vụ tiếp là hoàn thiện pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị; tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, trọng tâm là tiếp cận các nguồn lực công bằng, minh bạch; đẩy mạnh hợp tác công - tư; cải cách hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm; giảm chi phí tuân thủ, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Một nhiệm vụ nữa, cần chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý; thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, đồng thời, xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm và quy trình đánh giá minh bạch.

Ông cũng cho biết nhiệm vụ xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất về kinh tế nhà nước, liên thông, an toàn; phát huy vai trò dữ liệu trong hoạch định chính sách, kiểm tra, thanh tra, giám sát, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn, tài sản công.

Để khắc phục những hạn chế hiện nay, nghị quyết đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp liên quan đến 7 lĩnh vực: đất đai; tài nguyên nước; tài nguyên khoáng sản; kinh tế biển; nguồn lợi vùng trời, kinh tế không gian vũ trụ và kinh tế tầm thấp; không gian ngầm; tài nguyên số và tài nguyên viễn thông.

Trong đó, theo ông Nguyễn Thanh Nghị, cần quán triệt và thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp mới và trọng tâm.

Cụ thể, ngay trong năm 2026, hoàn thiện công tác đo đạc, thống kê, số hóa, làm sạch dữ liệu đất đai trên toàn quốc, kết nối liên thông với các hệ thống dữ liệu quốc gia khác.

Xây dựng, ban hành Luật Đất đai sửa đổi và văn bản hướng dẫn nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong quản lý đất đai, khơi thông nguồn lực từ đất đai...

Về thoái vốn nhà nước, cần quán triệt quan điểm rất mới của Nghị quyết 79 là với doanh nghiệp mà Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần, vốn góp chi phối thì có cơ chế, lộ trình phù hợp nhằm sáp nhập với các doanh nghiệp nhà nước hoặc chuyển giao cho doanh nghiệp đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước ở trung ương hoặc địa phương.

Ông Nguyễn Thanh Nghị cũng nêu nhiệm vụ về việc tổ chức, sắp xếp lại mạng lưới ngân hàng thương mại nhà nước, sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập đảm bảo tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp...

Trường Phong